Жүрек-Қан Тамырлары Хирургиясы

Жүрек-қантамыр хирургиясы — жүректі немесе жүрекке баратын қан тамырларын қамтитын хирургиялық сала. Осы салада маманданған хирургтер жүргізетін емшаралар көбіне жүрек ауруы бар немесе қан ұюы (тромб) мәселесін бастан өткерген науқастарға, сондай-ақ осындай мәселелердің туындау қаупі жоғары адамдарға қолданылады.

Жүрек-қантамыр хирургиясы дегеніміз не?

Жүрек-қантамыр хирургиясы, әдетте, жүрек-қантамыр ауруларын, аневризмаларды, артериялардың бітелуін, жүрек қақпақшаларының ауруларын және басқа да кардиоваскулярлық бұзылыстарды емдеумен айналысады. Жүрек-қантамыр хирургтері хирургиялық емшаралардағы тәжірибесі арқылы науқастардың өмір сапасын арттыруды және өмірін сақтап қалуды мақсат етеді. Дәрігерлер озық хирургиялық әдістер мен технологияларды пайдалана отырып, жүрек пен қантамыр жүйесіне қатысты күрделі мәселелерді зерттейді. Жүрек-қантамыр хирургиясы жүректің күрделі анатомиясы мен функцияларына байланысты ерекше тәсілдерді талап етеді. Сондықтан бұл үнемі дамып отыратын білім мен технологияларға негізделген мамандық саласы.

Жүрек-қантамыр хирургиясы емдейтін аурулар қандай?

Жүрек-қантамыр хирургиясы емдейтін аурулар жүрек пен қан тамырларының бір немесе бірнеше бөлігіне әсер етуі мүмкін. Жүрек-қантамыр хирургиясы емдейтін кейбір аурулар:

• Коронарлық артерия аурулары: Коронарлық артерия ауруы жүрек бұлшықетіне қан ағымы бөгелгенде немесе азайғанда пайда болады.

• Стенокардия: Стенокардия — әдетте кеуде аймағында қатты ауырсыну тудыратын жүрек ауруы. Ол жүрек бұлшықеттеріне оттегі жеткіліксіз барған кезде пайда болады және көбіне дене белсенділігі немесе стресс кезінде қозады.

• Аневризма: Аневризма — қан тамыры қабырғасының қалыптан тыс томпаюы немесе кеңеюі.

• Қолқа аневризмасы: Қолқа аневризмасы — ағзаның қолқа деп аталатын негізгі артериясы қабырғасының кеңеюі.

• Жүрек жеткіліксіздігі: Бұрын болған инфаркт немесе генетикалық бұзылыстар салдарынан жүрек бұлшықеттері қызметін және жиырылу қабілетін жоғалтқанда пайда болады.

• Инфаркт: Жүрекке баратын қан ағымы азайғанда немесе тамырларда бітелу пайда болғанда инфаркт болуы мүмкін. Бітелу әдетте тамырларда холестерин мен басқа заттардың жиналуынан туындайды.

• Жүрек ырғағының бұзылуы: Тұрақсыз немесе қалыптан тыс жүрек соғысы аритмия деп аталады. Аритмия жүректің тұрақсыз, өте баяу немесе өте жиі соғуына әкелуі мүмкін.

• Жүрек қақпақшаларының аурулары: Жүрек қақпақшаларының кеңеюі немесе тарылуы сияқты қызметінің бұзылуына байланысты пайда болады.

• Артериовеноздық фистула: Артерия мен вена арасында қалыптан тыс байланыс түзілетін қантамыр ақауы. Артериялар — оттегіге бай қанды жүректен ағзаға тасымалдайтын қан тамырлары. Веналар болса ағзадағы тіндерден оттегісі аз қанды жүрекке қайтаратын тамырлар және әдетте олардағы қан қысымы төменірек болады.

• Варикоз: Әдетте аяқтарда байқалатын, веналардың кеңеюі салдарынан пайда болатын ісінулер.

Жүрек-қантамыр хирургиясы емдейтін аурулардың белгілері қандай?

Жүрек-қантамыр ауруларының белгілері негізгі себептерге байланысты өзгеруі мүмкін. Жүрек және қантамыр ауруларының жалпы белгілеріне мыналар жатуы мүмкін:

• Кеудедегі ауырсыну немесе қысу сезімі: Бұл жүрек-қантамыр ауруы немесе стенокардияның ең жиі кездесетін белгісі. Бұл ауырсыну немесе қысу сезімі әдетте кеуденің ортасында немесе сол қолда сезіледі, кейде мойынға, арқаға немесе ішке тарауы мүмкін.

• Ентігу: Жүрек жеткіліксіздігі немесе басқа жүрек аурулары салдарынан пайда болуы мүмкін. Адамдар тіпті тыныштық күйінде де тыныс алуда қиналуы мүмкін.

• Шаршау және әлсіздік: Жүрек және қантамыр аурулары көбіне ағзаны оттегімен жеткілікті қамтамасыз ете алмайды, бұл тұрақты шаршау мен әлсіздік сезіміне әкелуі мүмкін.

• Жүрек қағуы немесе қалыптан тыс жүрек соғысы: Жүрек ырғағының бұзылуы немесе жүрек қақпақшаларының аурулары салдарынан пайда болуы мүмкін. Кенеттен жүрек соғуы немесе тұрақсыз ырғақ күрделі жағдайдың белгісі болуы мүмкін.

• Ісіну: Тобықта, табанда немесе аяқта қалыптан тыс сұйықтықтың жиналуы түрінде байқалуы мүмкін. Ісіну жүрек жеткіліксіздігі сияқты жүрек ауруларының белгісі болуы мүмкін.

• Бас айналу немесе есінен тану: Жүрек жеткіліксіздігі, қақпақша аурулары немесе анемия сияқты жағдайларға байланысты миға қан жеткіліксіз барған кезде пайда болуы мүмкін.

• Суық тер: Инфаркт немесе стенокардия сияқты шұғыл жағдайларда байқалуы мүмкін.

• Салмақ жоғалту: Жүрек жеткіліксіздігі немесе қантамыр аурулары сияқты жағдайлар зат алмасуға әсер етіп, салмақтың төмендеуіне әкелуі мүмкін.

Жүрек-қантамыр хирургиясы емдейтін аурулар қалай анықталады?

Жүрек-қантамыр хирургиясы емдейтін ауруларды анықтау кезінде маман дәрігер алдымен науқастың ауру тарихын, генетикалық бейімділігін және белгілерін қарастырады. Сонымен қатар осы аурулардың диагностикасы мен бақылауы үшін кейбір тексерулер тағайындалуы мүмкін. Бұл тексерулерге мыналар жатуы мүмкін:

• Қан талдауы: Қан талдауы холестерин, қандағы қант деңгейі және арнайы ақуыздар сияқты жүрек-қантамыр денсаулығын көрсететін заттарды өлшейді. Дәрігерлер қанның ұю мәселелерін тексеру үшін де қан талдауын пайдалана алады.

• Тобық-иық индексі (ABI): Шеткері артерия ауруын анықтау үшін тобықтағы және қолдағы қан қысымы салыстырылады.

• ЭКГ: ЭКГ (электрокардиограмма) жүректің электрлік белсенділігін тіркейді.

• Амбулаториялық бақылау: Жүрек ырғағыңыз бен жиілігін қадағалайтын киілетін құрылғылар қолданылады.

• Эхокардиограмма: Жүрек соғысы мен қан ағымының бейнесін жасау үшін дыбыс толқындары қолданылады. Жүрек қақпақшаларының мәселелері мен жиырылу функциясы туралы ақпарат береді.

• Ультрадыбыстық зерттеу: Аяқтағы немесе мойындағы қан ағымын тексеру үшін дыбыс толқындары қолданылады.

• Жүректің компьютерлік томографиясы (КТ): Жүрек пен қан тамырларының 3D бейнелерін жасау үшін рентген сәулелері мен компьютерлік өңдеу қолданылады.

• Жүректің магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ): Жүректің өте егжей-тегжейлі бейнелерін жасау үшін радиотолқындар қолданылады.

• Жүрек катетеризациясы: Жүректегі қысым мен қан ағымын өлшеу үшін катетер (жіңішке, іші қуыс түтік) қолданылады. Жүрек тамырларындағы бітелуді нақты анықтайды.

Жүрек-қантамыр хирургиясы емдейтін аурулар қалай емделеді?

Емдеу жоспарлары белгілеріңізге және сіздегі жүрек-қантамыр ауруының түріне байланысты өзгеруі мүмкін. Жүрек-қантамыр ауруларын емдеуге мыналар кіруі мүмкін:

• Дәрі-дәрмекпен емдеу: Көптеген жүрек және қантамыр ауруларын дәрі-дәрмекпен бақылауда ұстауға болады. Мысалы, қан қысымын төмендету үшін гипертензияға қарсы дәрілер, холестерин деңгейін реттеу үшін статиндер немесе қанның ұюын болдырмау үшін қан сұйылтатын дәрілер қолданылуы мүмкін.

• Өмір салтын өзгерту: Салауатты өмір салтын ұстану жүрек және қантамыр ауруларын басқаруда шешуші маңызға ие. Теңгерімді тамақтану, үнемі жаттығу жасау, темекі мен алкогольден бас тарту сияқты өзгерістер аурудың өршуін баяулатып, белгілерді жеңілдетуі мүмкін.

• Хирургиялық араласу: Кейбір жағдайларда жүрек-қантамыр операциясы қажет болуы мүмкін. Аурудың ауырлығы мен түріне қарай жүрек қақпақшаларын қалпына келтіру немесе ауыстыру, шунттау операциясы, аневризмаларды қалпына келтіру немесе стент орнату сияқты емшаралар жүргізілуі мүмкін.

• Ангиопластика және стент орнату: Коронарлық артерия ауруын немесе артериялардың бітелуін емдеуде жиі қолданылатын емшаралардың бірі. Бұл емшарада тарылған артериялар кеңейтіліп, артерияны ашық ұстау үшін оның ішіне стент деп аталатын шағын металл тор орнатылады.

• Кардиостимулятор немесе дефибриллятор орнату: Жүрек ырғағының бұзылуы немесе жүрек жеткіліксіздігі сияқты жағдайларда жүрекке электрлік ынталандыру беретін құрылғылар орнатылуы мүмкін.

• Жүрек трансплантациясы: Жүрек жеткіліксіздігі сияқты ауыр жағдайларда, дәрі-дәрмекпен емдеу және басқа хирургиялық араласулар жеткіліксіз болғанда, жүрек ауыстыру қарастырылуы мүмкін.

Жиі қойылатын сұрақтар

Жүрек-қантамыр хирургиясы мен кардиологияның айырмашылығы неде?

Жүрек-қантамыр хирургиясы — хирургиялық араласуды қажет ететін жүрек және қантамыр ауруларын емдеумен айналысатын медициналық мамандық саласы. Ал кардиология — жүрек және қантамыр ауруларын хирургиялық емес әдістермен, әдетте дәрі-дәрмектер мен емшаралар арқылы анықтаумен және емдеумен айналысатын медицина саласы.

Жүрек-қантамыр хирургы науқасты қарай ма?

Жүрек-қантамыр хирургтері науқастарды қарап тексереді. Қарау кезінде науқастың ауру тарихы зерттеліп, физикалық тексеру жүргізіледі және қажет болса қосымша зерттеулер тағайындалады.

Жүрек-қантамыр хирургы талдау тағайындай ма?

Жүрек-қантамыр хирургтері науқастың жағдайын бағалау үшін түрлі талдаулар тағайындауы мүмкін. Оларға қан талдаулары, электрокардиография (ЭКГ), эхокардиография (ЭхоКГ), ангиография және компьютерлік томография (КТ) сияқты бейнелеу зерттеулері жатуы мүмкін.

Тамыр бітелуі ЭхоКГ-да көріне ме?

ЭхоКГ тамыр бітелуін меңзеуі мүмкін, бірақ нақты диагноз қою үшін жеткіліксіз. ЭхоКГ жүрек қақпақшаларының ақауларын анықтай алады, бірақ тамыр бітелуінің тікелей көрсеткіші емес. Бұрын болған инфаркт кезінде жиырылу функциясы бұзылатындықтан, ол алғашқы көрсеткіш бола алады.

Жүректе ақау бар-жоғы қалай анықталады?

Жүректе ақау бар-жоғы әдетте белгілерге, физикалық тексеруге және диагностикалық зерттеулерге сүйене отырып анықталады. Белгілерге кеудедегі ауырсыну, ентігу, жүрек қағуы, бас айналу немесе есінен тану жатуы мүмкін.

Тамыр бітелуінің белгілері қандай?

Тамыр бітелуінің белгілері әдетте зақымданған аймаққа байланысты өзгереді. Жиі кездесетін белгілерге аяқтағы ауырсыну, шаншу немесе әлсіздік сезімі, аяқ-қолдың тоңазуы, аяқтың ісінуі және тері түсінің өзгеруі жатады.

Жүрек ауруының алғашқы белгілері қандай?

Жүрек ауруының алғашқы белгілері әдетте кеудедегі ауырсыну немесе қысу сезімі, ентігу, жүрек қағуы және әлсіздік сияқты симптомдар болуы мүмкін. Сонымен қатар жүрек айну, терлеу және бас айналу сияқты белгілер де жүрек ауруының хабаршысы болуы мүмкін.

Балалар жүрек-қантамыр хирургиясы дегеніміз не?

Балалар жүрек-қантамыр хирургиясы — туа біткен немесе кейіннен пайда болған жүрек және қантамыр ауруларын хирургиялық жолмен емдеуді қамтитын медициналық мамандық саласы.

Коронарлық артерия ауруы қалай емделеді?

Коронарлық артерия ауруын емдеу әдетте салауатты тамақтану, үнемі жаттығу жасау, темекі шекпеу және стрессті басқару сияқты өмір салтын өзгертуді, дәрі-дәрмекпен емдеуді және хирургиялық араласуларды біріктіреді.

Вена аурулары дегеніміз не?

Вена аурулары — веналық қан айналым жүйесіндегі тамырлар зақымданатын жағдайлар; олар әдетте аяқтарда байқалады. Бұл ауруларға варикоз, веналық жеткіліксіздік және терең веналар тромбозы сияқты жағдайлар жатады.

Қантамыр аурулары дегеніміз не?

Қантамыр аурулары — артериялар, веналар және лимфа тамырлары сияқты құрылымдарды қамтитын қантамыр жүйесіне әсер ететін түрлі денсаулық мәселелері. Бұл ауруларға артериялардың бітелуі, варикоз, аневризмалар, шеткері артерия ауруы және лимфедема сияқты жағдайлар жатады.

Жүрек және қантамыр аурулары кенеттен пайда болып, өмірге қауіп төндіруі мүмкін ауыр аурулар. Жүрек және қантамыр ауруларының белгілері бар науқастар ауруханалардың жүрек-қантамыр хирургиясы немесе кардиология емханасына жазылып, емделуді бастай алады.

Жүрек-қантамыр хирургиясы бөлімінде Еуропа, Түркі республикалары және Балқан елдерін қоса алғанда, әлемнің түкпір-түкпірінен келетін науқастарымызға ашық және жабық жүрек операцияларының барлық түрлері табысты жасалады. Жедел жәрдем бөліміне кеуде ауырсынуымен жүгінген науқасқа Жедел жәрдем бөлімі, Кардиология бөлімі, Жүрек-қантамыр хирургиясы бөлімі, анестезия және операциялық блок қызметкерлерінің үйлесімді жұмысы арқасында шұғыл жағдайда инвазивті кардиологиялық араласулар (ангиография, ангиопластика, стент) және жүрек-қантамыр хирургиясының барлық операциялары бір күн ішінде жасалуы мүмкін.

Жүрек-қантамыр хирургиясы бөлімімізде көрсетілетін қызметтер

• Эндоваскулярлық араласулар

• Ірі артериялар хирургиясы

• Күрделі коронарлық және қақпақша хирургиясы

• Қақпақшаны қалпына келтіру

• Шеткері артериялар хирургиясы

• Веналық жүйе хирургиясы

• Шағын тілікпен (жабық) қолқа және митралды қақпақша хирургиясы

• Туа біткен жүрек ақаулары хирургиясы

Қолтық астынан жүрек операциясы

Ғылыми атауы «оң жақ алдыңғы-бүйірлік миниторакотомия» болып табылатын, қолтық астынан 4 немесе 5 сантиметрлік тілік арқылы бұлшықет пен сүйекті кеспей, дененің басқа ешбір жерінде тілік жасамай жүргізілетін жүрек қақпақшасын қалпына келтіру және ауыстыру операциялары. Алдыңғы жақтан жасалатын операция мен қолтық астынан жасалатын операцияның жалғыз айырмашылығы — кіру орны. Ішкі жағында жүргізілетін емшара — стандартты жүрек операциясы. Қолтық астынан жасалатын жүрек қақпақшасы операцияларында алдыңғы жақтан жасалатын операциялардағыдай төс сүйегі 26–30 сантиметрге кесіліп ашылмайды.

Біз сізге хабарласамыз