Гинекология Және Акушерлік

Әйел ағзасы гормондар реттейтін циклдерден, сондай-ақ етеккір және менопауза сияқты кезеңдерден өтеді. Ұрпақ өрбіту мен контрацепцияны қоса алғанда, түрлі репродуктивтік мәселелер әйелдердің едәуір бөлігін алаңдатады. Сонымен қатар әйелдер сүт безі мен жамбас ағзаларының қатерлі ісіктері тұрғысынан да тұрақты бақылауда болуы қажет. Жүктілік кезінде және басқа да көптеген жағдайларда әйелдерге нәзік әрі күрделі медициналық тексерулер қажет. Акушер-гинекологтар — осы салаларға маманданған дәрігерлер, және әйелдердің ерекше медициналық қажеттіліктеріне сай ең тиімді көмекті дәл осы мамандар көрсетеді.

Акушерлік және гинекология дегеніміз не?

Акушерлік және гинекология — жүктілік кезінде, босану барысында және босанғаннан кейін әйел мен нәрестеге күтім жасауға маманданған медицина саласы. Ол жүктілік кезінде пайда болатын асқынуларды анықтап, емдейді. Босануға дейінгі скринингтер, тексерулер мен зертханалық талдаулар, нәрестенің көлемін, өсуін және жатырдағы орналасуын бағалау, сондай-ақ туа біткен ауытқуларды анықтау акушер-гинекологтардың міндетіне кіреді. Бұдан басқа, олар менопаузаны, әйелдің жыныс ағзаларының ауруларын, гормондық бұзылыстарды диагностикалау мен емдеуге, контрацепция, бедеулік және басқа да денсаулық мәселелеріне маманданған. Акушерлік және гинекология саласы гинекология деп те аталады.

Гинекологиялық аурулар қандай болады?

Гинекологиялық аурулардың көптеген түрлері бар. Жүктілікке байланысты жағдайлармен акушерлік қызметтер айналысса, басқа ауруларды гинекология қарастырады. Әйелдің репродуктивтік жүйесіне жататын жатырда, жатыр түтіктерінде, аналық бездерде, гормондарда және сүт бездерінде дамитын кейбір патологиялық жағдайларды қысқаша былай сипаттауға болады:

• Менопауза: менопаузаны етеккірдің қатарынан 12 айдан астам уақыт тоқтауы деп анықтауға болады. Өмірдің бұл кезеңінде ұрпақ өрбіту кезеңі артта қалады. Менопаузадан кейін аналық бездер эстроген және прогестерон гормондарын өте аз мөлшерде өндіре бастайды. Осы гормондар деңгейінің төмендеуіне байланысты бірқатар жанама әсерлер пайда болуы мүмкін: ысып-қызу (приливтер), қынаптың құрғауы, ұйқысыздық, терінің құрғауы, салмақтың өзгеруі, зәр ұстамау және көңіл-күйдің түсуі. Орташа есеппен менопауза шамамен 51 жаста басталады. Менопаузадан кейінгі кезеңде жүрек-қан тамырлары аурулары, остеопороз, қынап атрофиясы және психикалық денсаулық мәселелері дамуы мүмкін.

• Эндометриоз: эндометриоз — күнделікті өмірге әсер етуі мүмкін кең таралған әрі ауыр жағдай. Бұл жатырдың ішкі қабатына ұқсас тіннің дененің басқа бөліктерінде өсетін ауруы. Бұл тін дұрыс емес жерлерде өскенде күнделікті өмірге кедергі келтіретін жайсыз белгілерді тудыруы мүмкін. Кейбір пациенттерде эндометриоз ұрпақ өрбіту мәселелеріне де әкелуі мүмкін. Эндометриоз жатырдың сыртында және артында, жатыр түтіктерінде, аналық бездерде, қынапта, ішперде қабығында, қуықта, ішекте, тік ішекте және диафрагмада дамуы мүмкін. Эндометриоз көбінесе 25-40 жас аралығындағы әйелдерде кездеседі, ал көптеген әйелдерде менопаузадан кейін оның белгілері басылады. Генетикалық бейімділігі бар ауру болғанымен, етеккірдің ерте басталуы, етеккір циклінің бұзылыстары, қан кету ұзақтығы, жатырдың немесе жатыр түтіктерінің ақаулары эндометриоздың қауіп факторларының қатарына жатады. Аурудың белгілеріне етеккір кезіндегі қатты түйілу, іштің ауыруы, арқаның ауыруы, жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну, бедеулік және дәрет кезіндегі ауырсыну жатады.

• Зәр ұстамау: бұл ауру әдетте жүктілікпен, босанумен және менопаузамен байланысты. Оның себебі ретінде уақыт өте келе әйелдердің жамбас бұлшықеттерінің әлсіреуі қарастырылады. Сондай-ақ гормондық өзгерістер қуықты бақылауға әсер ететіні белгілі. Жүктілік кезіндегі зәр ұстамау үлкейген жатырдың қуыққа қысым түсіруіне байланысты болады. Бұл жағдай көбінесе нәресте туғаннан кейін өтеді. Зәр ұстамау екі жыныста да кездесетін ауру болғанымен, әйелдерде жиірек байқалады. Жаттығу жасағанда, жөтелгенде, күлгенде немесе түшкіргенде зәр еріксіз бөлінуі мүмкін.

• Аналық без обыры: аналық без обыры әйелдің репродуктивтік жүйесінің маңызды бөлігі болып табылатын аналық бездерде басталады. Обырды анықтау кейде қиын, себебі белгілері кейінгі сатыларға дейін байқалмауы мүмкін. Аналық без обырын хирургиялық ота, химиотерапия сияқты әдістермен емдейді. Белгілеріне ішек жұмысының өзгеруі, іш көлемінің ұлғаюы, жиі зәр шығару, қынаптан бөліністер, қалыптан тыс қан кету, етеккір циклінен тыс қан кету, іштің ауыруы, жайсыздық немесе кебу жатады.

• Жатырдың түсуі: бұл жатырды қоршаған бұлшықеттер мен тіндердің әлсіреуі. Ол жатырдың немесе қынап қабырғаларының төмен түсуіне әкеледі. Бұл босанған кез келген әйелде болуы мүмкін, бірақ көбінесе менопаузадан кейін немесе бірнеше рет табиғи жолмен босанған әйелдерде кездеседі. Ең жиі себебі ретінде менопаузаны атауға болады, өйткені менопауза кезінде деңгейі төмендейтін эстроген гормоны жамбас бұлшықеттерінің мықтылығын сақтауға көмектеседі. Оның азаюына байланысты жамбас бұлшықеттері әлсіреп, босаңсиды. Жатырдың түсуі жеңілден ауырға қарай 1-сатыдан 4-сатыға дейін жіктеледі. Жеңіл жағдайлар әдетте емдеуді қажет етпейді, ал ауыр жағдайлар зәр шығаруды және ішектің қалыпты жұмысын қиындатуы мүмкін. Белгілеріне жамбаста ауырлық, толу, қысым сезімі немесе ауырсыну, жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну, қынап тесігінен жатыр тінінің шығуы, іш қату, зәр ұстамау және жиі зәр шығаруға шақыру жатады.

• Бедеулік: бедеулік әдетте бір жыл бойы қорғанбаған жыныстық қатынастан кейін жүктіліктің болмауы деп анықталады. Әйелдерге байланысты бедеулік себептеріне овуляция бұзылыстары, қынаптың, жатырдың немесе жатыр түтіктерінің құрылымдық ақаулары, бүйрек аурулары, гипофиз безінің бұзылыстары, целиакия, жыныстық дисфункция, етеккір бұзылыстары және эндометриоз жатады. Негізгі белгі — қорғанбаған жыныстық қатынастарға қарамастан жүкті бола алмау болғанымен, жамбас немесе іш аймағының ауыруы, қынаптан тұрақсыз қан кету және тұрақсыз етеккір де маңызды белгілер болып саналады. Бедеулік диагнозы қойылған пациенттер үшін біздің репродуктивті денсаулық және ЭКҰ орталығымызда арнайы диагностика және емдеу әдістері ұсынылады.

Гинекологиялық аурулардың белгілері қандай?

13-15 жастан бастап әрбір әйел гинеколог дәрігерге тұрақты түрде қаралуы қажет. Мұндай тұрақты тексерулер ықтимал ауруды ерте анықтауға мүмкіндік береді. Гинекологиялық аурулардың жалпы белгілерін қысқаша былай атауға болады:

• Сүт безі айналасындағы кез келген түйін немесе киста,

• Жыныстық мәселелер, қатынас кезіндегі ауырсыну,

• Қынаптан бөліністер,

• Тұрақсыз және ауырсынумен өтетін етеккір,

• Жамбас аймағының ауыруы,

• Қорғанбаған жыныстық қатынасқа қарамастан жүкті бола алмау,

• Қынапта немесе вульвада кез келген ісіну немесе бөртпе,

• Қынап аймағындағы өскіндер, жаралар немесе кисталар.

Гинекологиялық аурулар қалай анықталады?

Гинекологиялық ауруларды диагностикалау қан қысымын, салмақты және дене қызуын өлшеуден, сондай-ақ қан мен зәр талдауларынан басталады. Маман денсаулығыңыз туралы жан-жақты сұрастырып, отбасылық анамнезді сұрайды. Жамбас ағзалары мен сүт бездері тексеріледі. Пап-жағынды тесті қажет деп табылған жағдайда жатыр мойнының тінінен үлгі алынады. Қатерлі жасушаларды анықтау үшін эндометрий биопсиясы алынуы мүмкін. Кольпоскопия, соногистерография, гистероскопия сияқты басқа диагностикалық процедуралар да қолданылуы мүмкін. Жүктілік жағдайында босануға дейінгі скринингтер, тексерулер мен зертханалық талдаулар жүргізіледі. Нәрестенің көлемі, өсуі және жатырдағы орналасуы бағаланады. Жүктілік барысын бақылау үшін ультрадыбыстық зерттеу, қан талдаулары, зәр талдаулары және басқа да құралдар қолданылады.

Гинекологиялық аурулар қалай емделеді?

Гинекологиялық ауруларды емдеу аурудың түрі мен ауырлығына байланысты әртүрлі болады. Бірінші кезеңде дәрі-дәрмекпен емдеуге басымдық беріледі. Бұл дәрілер ауырсынуды басу, инфекцияны жою немесе гормондық теңгерімсіздікті емдеу мақсатында қолданылуы мүмкін. Аналық без кисталары сияқты жағдайларда хирургиялық ота таңдалуы мүмкін. Бұл процедуралардан бөлек, физиотерапия және дұрыс тамақтану, тұрақты жаттығу, күйзелістен аулақ болу сияқты өмір салтын өзгерту шаралары да қолданылуы мүмкін.

Жиі қойылатын сұрақтар

Акушерлік және гинекология нені қарастырады?

Акушерлік және гинекология ең алдымен жүктілікке байланысты барлық процестерді, сондай-ақ менопаузаны, қынап инфекцияларын, зәр шығару жолдарының инфекцияларын, жатыр мойны обырын, аналық бездердің поликистозы синдромын, етеккір бұзылыстарын және басқа да көптеген ауруларды диагностикалау мен емдеумен айналысады.

Акушерлік пен гинекология бірдей ме?

Акушерлік пен гинекология — медицинаның әртүрлі салалары. Акушерлік жүктілікпен, босанумен, босанғаннан кейінгі күтім мен денсаулықпен айналысса, гинекология әйелдің репродуктивтік жүйесі мен гормондарына байланысты жағдайларды зерттейді.

Акушер-гинеколог қандай талдаулар тағайындайды?

Қан және зәр талдаулары, Пап-жағынды, гормондық талдаулар, ультрадыбыстық зерттеу, маммография, жатыр мойнының скринингі және басқа да арнайы талдаулар мен зерттеулер тағайындалуы мүмкін.

Гинекологтың алғашқы қабылдауында не істеледі?

Алғашқы қабылдау кезінде дәрігер пациенттің толық медициналық анамнезін жинайды, жалпы денсаулық жағдайын бағалайды және қажетті талдаулар мен тексерулерді тағайындайды. Қажет деп тапса, гинекологиялық тексеру жүргізеді. Сыртқы және ішкі жыныс ағзалары бағаланады.

Гинекологқа қандай шағымдармен барады?

Әйелдер әдеттен тыс немесе қатты түйілулер, етеккірдің өзгеруі, жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну, жиі, еріксіз және ауырсынумен зәр шығару, сондай-ақ гонорея, хламидиоз немесе мерез сияқты жыныстық жолмен берілетін аурулар себебінен акушерлік-гинекология бөліміне жүгіне алады. Сонымен қатар жүктілік немесе түсік тасталу қаупі болса, акушер-гинекологқа қаралу керек.

Гинекологқа барарда неге назар аудару керек?

Гинекологқа барар алдында сұрақтарыңыз бен шағымдарыңызды анық айта алатындай дайындалуыңыз керек. Денсаулық тарихыңыз туралы толық ақпарат дайындаңыз. Сондай-ақ тексеру кезінде өзіңізді ыңғайлы сезінетін киім таңдап, гигиена ережелерін сақтауыңыз қажет.

Етеккірдің бұзылуы кезінде тексеру қалай жүргізіледі?

Етеккірдің бұзылуына көптеген аурулар себеп болады, соның ішінде аналық бездердің поликистозы синдромы, анорексия, булимия немесе шамадан тыс салмақ қосу сияқты тамақтану бұзылыстары, эндометриоз, жатыр мойны мен жатыр обыры, қалқанша без аурулары.

Гинекологиялық аурулар — көбінесе кеш білінетін, бірақ елеусіз қалдыруға болмайтын денсаулық мәселелері. Hisar Hospital Intercontinental акушерлік және гинекология клиникасында тұрақты медициналық тексерулердің арқасында бұл ауруларды ерте анықтау және тиімді емдеу мүмкін болады. Әсіресе жүктілік кезеңінде жүргізілетін мерзімді тексерулер болашақ ана мен нәрестенің денсаулығы үшін өмірлік маңызға ие. Жүктілікке дейін, жүктілік кезінде және босанғаннан кейінгі кезеңде көрсетілетін кешенді медициналық қызметтер ықтимал қауіптердің алдын алуға көмектеседі. Әйел денсаулығыңызды сақтау және тұрақты тексерулерден өту үшін Hisar Hospital Intercontinental акушерлік және гинекология бөлімінің маман дәрігерлеріне қабылдауға жазыла аласыз.