Мол жүктілік

Мол жүктілік дегеніміз не?

Мол жүктілік — әдетте адам жүкті болады, бірақ жүктілік өнімі генетикалық проблемаға байланысты қалыпты дамымайтын, халық арасында «жүзім жүктілігі» деп аталатын жүктілік түрі. Парциалды мол, толық мол сияқты түрлері бар. Парциалды молда нәрестеге тән белгілермен бірге плацентадағы кейбір жасушалар ісініп, ішінде су бар көпіршіктерге ұқсайды. Нәрестеге тиесілі мүшелер де, молға тиесілі мүшелер де болады. Қалыпты жағдайда жұмыртқа ұрықтанған кезде бір жұмыртқа бір сперматозоидпен қосылады. Бір жұмыртқа бар кезде екі сперматозоидтің енуі генетикалық құрылымды бұзса, толық мол болу ықтималдығы жоғары болады. Толық молда нәресте қалыптаспайды; «жүзім жүктілігі» деп аталатын ішкі бос су көпіршіктері пайда болады. Екі мол түрінің де емі әртүрлі. Алайда мол жүктілік сау жүктілік емес. Міндетті түрде жатырды эвакуациялау қажет.

Кімдерде кездеседі?

Кез келген адамда кездесуі мүмкін. Әлеуметтік-экономикалық деңгейі төмен және сау тамақтанбайтын әйелдерде салыстырмалы түрде жиірек кездеседі, бірақ себебі толық белгісіз. 20 жасқа дейінгі және 40 жастан асқан жүктіліктерде 1500-де бірге дейін көбірек байқалады. Сондықтан жас факторы бар деуге болады.

Қаупі қандай?

Бұл сау жүктілік емес. Түсік тастауымен аяқталады.

Қалай дамиды?

Қандағы Beta Hcg деңгейі көтерілгендіктен, жүктілікті анықтайтын тексерулерде оң нәтиже шығады. Адам жүкті екенін білу үшін дәрігерге барғанда, 6-аптада ультрадыбыс арқылы анықталуы мүмкін. Егер парциалды мол болса, 3-айға дейін белгі бермеуі мүмкін. Сондықтан адам жүкті болысымен дәрігеріне баруы және тексерулерін кідіртпеуі қажет. Дегенмен, оны тек дәрігер анықтай алады. Ең маңызды белгісі — кейде тамшылап, кейде қатты болуы мүмкін қынаптан қан кетуі. Бұл қан жүзім түріндегі бөлшектер тәрізді көрінеді. Халық арасында «жүзім жүктілігі» деп аталуының себебі де осында. Beta Hcg деңгейі қалыпты жүктіліктен әлдеқайда жоғары болғандықтан, жүктілік кезінде байқалатын жүрек айну, құсу сияқты проблемалар күшті болады және емге төзімді болуы мүмкін. 20-жүктілік аптасынан кейін белгілерін көрсете бастайтын преэклампсия (жүктілік уыты) белгілері де ерте пайда болып, мол жүктілікпен бірге жүруі мүмкін.

Диагноз қалай қойылады?

Ультрадыбыс бізге бағыт береді; жүктілік қапшығы көрінбеуі мүмкін. Су көпіршіктеріне ұқсас, жатыр ішінде қар жауғандай көрініс пайда болады және Beta Hcg мәні 100 мыңнан асады. Парциалды молда бұл мән соншама жоғары болмауы мүмкін, сондықтан диагнозы қиынырақ қойылады. Толық молда диагноз тезірек қойылады. Парциалды молда нәресте бар болған жағдайда қате түрде қалыпты жүктілік деп ойлануы мүмкін. Сондықтан плацентаны мұқият зерттеу өте маңызды. Нәресте де бар; плацентада да ауытқу бар. Қатты қан кетуі мүмкін. Сондықтан жүктіліктің күтпеген уақытта тоқтатылуы қажет; бірақ нақты диагноз патология арқылы қойылады. Мұнда ең маңызды нәрсе эвакуациядан кейін Beta Hcg деңгейін үнемі бақылау. Қатерлі ісікке айналса, өмірге қауіп төндіруі мүмкін. Бұл пациенттерде алдымен қынапқа және өкпеге таралатындықтан, өкпе рентгенограммасын түсіру қажет.

Жүктілікті эвакуациялау қалай жүргізіледі?

Жалпы анестезия таңдалады, себебі таралу дәрежесіне қарай бұл ауырсынуы бар процедура. Жатыр зақымдалуы сияқты қалаусыз жағдайларға әкелуі мүмкін. Сондықтан адам жүкті болған бойда міндетті түрде дәрігеріне жүгініп, сау жүктілік бар-жоғын білуі қажет.

Түсік түскен әйел мол жүктілікті басынан өткізбеу үшін не істеуі керек? Эвакуациядан кейін не жасалуы керек?

Түсігінің мол жүктілік болған-болмағанын білу қажет. Егер емдеу қажет жағдай болса, қатерлі ісікке қарсы дәрілік ем жүргізіледі. Белгілі бір уақыт бойы дәрілік емнен бөлек, Beta Hcg деңгейі үнемі бақыланады. Бірқатар көрсеткіштер бар, бұл көрсеткіштер нөлге түсуі қажет. Егер олар нөлге түссе және дәрігер «енді жүкті бола аласың, қиындық жоқ» деп айтса — бұл мерзім кемінде 1 жыл болуы керек; содан кейін жүкті бола алады. Сонымен қатар қан үйлесімсіздігі бар болса, анаға қан үйлесімсіздігіне қарсы ем берілуі қажет.

Мол жүктілік өткізген әйелдерде Beta Hcg өндіретін жасушалардың белсенділігі жалғасатындықтан, жүктіліктен кейін де бақылау маңызды. Себебі ол ауыр салдарларға әкелетін проблемаларға алып келуі мүмкін. Мол жүктілік өткізген әйелдердің 10%-ында жүктілік аяқталғанына қарамастан Beta Hcg деңгейінің өсе беретіні байқалған. Бұл жағдай қажетсіз көбейген жасушалардың қан арқылы басқа мүшелерге метастаз беруіне байланысты қатерлі ісікке әкелуі мүмкін. Әсіресе өкпеге, қынапқа метастаз беріп, одан барлық мүшелерге таралуы мүмкін.