Педиатрия

Педиатрия бөлімі ретінде біздің миссиямыз:

• балалар денсаулығын сақтаудың профилактикалық қызметтеріне ерекше мән беру,

• ауруларды анықтап, оларды емдеу,

• медицинадағы заманауи жетістіктерді қадағалап, оларды пациенттерімізге ұсыну,

• ғылыми зерттеулер жүргізу немесе оларға үлес қосу,

• пациенттер мен олардың жақындарын ақпараттандыру және оқыту.

• Дәлелді медицина қағидаттарына сүйене отырып қызмет көрсету,

• «Сау бала — сау ересек» ұранымен сау балаларды тұрақты бақылаудан өткізу,

• балалардың денсаулығымен қатар аналардың денсаулығына да назар аударып, кешенді тәсіл ұстану.

Біздің ауруханада педиатриялық қызметтерді маман дәрігерлер тәулік бойы, аптасына 7 күн көрсетеді.

Шығарылар алдында жаңа туған нәрестелерімізге ұлттық скрининг бағдарламасына сәйкес гипотиреозға, биотинидаза тапшылығына және фенилкетонурияға тексеру, муковисцидоз скринингі және есту қабілетін тексеру жүргізіледі.

Бірінші айдан кейін сәбилеріміз жамбас буынының УДЗ-сы және жасына сәйкес екпелер арқылы бақыланады.

Жалпы педиатрия және балалар емханаларында сау баланы бақылау, вакцинациялау, скринингтер мен тамақтануды реттеу жүргізіледі, сондай-ақ аурулардың диагностикасы, емі және бақылауы жүзеге асырылады.

Педиатрия бөлімінде тексеру мен зерттеулер нәтижесінде стационарлық ем қажет деп танылған пациенттер анасымен бірге жеке палаталарға жатқызылып емделеді. Бұл балаларға мейіргерлік күтімді педиатрия бойынша арнайы дайындалған қызметкерлер көрсетеді. Емдеуші маман дәрігерден бөлек, бөлімше дәрігерлері де емге көмектеседі.

Біздің бөлім келесі құрылымда ұйымдастырылған:

• Тәулік бойы жұмыс істейтін балаларға шұғыл көмек бөлімі

• Педиатрия емханасы,

• Балалар кардиологиясы емханасы

• Балалар неврологиясы емханасы

• Балалар психиатриясы емханасы

• Балалар хирургиясы емханасы

• Балалар психологы

• Неонатология бөлімшесі.

Сонымен қатар бұл қызметтерді басқа бөлімдеріміз (балалар хирургиясы емханасы), аурухананың инфрақұрылымы және диагностикалық бөлімшелер (биохимия, гематология және микробиология зертханалары, радиология, патология, ядролық медицина және т.б.) қолдайды.

Педиатрия дегеніміз не?

Педиатрия — балалардағы денсаулық мәселелерін анықтауға, емдеуге және бақылауға арналған медициналық мамандық: қол-аяқ-ауыз синдромы, бесінші ауру, қызылша сияқты жұқпалы аурулармен қатар бұлшықет аурулары, тері бөртпелері, зат алмасу аурулары және аллергиялық аурулар.

Басқаша айтқанда, педиатр деп те аталатын балалар дәрігерлері жаңа туған кезеңнен жасөспірім шаққа дейінгі балаларда кездесетін туа біткен немесе жүре пайда болған денсаулық мәселелерімен айналысады.

«Бала» мағынасын беретін «paedo» сөзі мен «дәрігер» мағынасын беретін грекше «iatros» сөзінен шыққан педиатрия, жалпы алғанда, балалар ауруларымен айналысатын медицина саласы ретінде анықталады. Қалыпты жағдайда балалық шақ жасөспірімдік кезеңге дейін жалғасады. Алайда педиатрия үшін жас шегін белгілеу әрдайым оңай емес. Сондықтан бүгінде балалар дәрігерлерінің жасөспірімдік кезеңдегі денсаулық мәселелерімен де айналысуы жиі кездеседі.

Педиатрлар әртүрлі салалар бойынша маманданады. Педиатрияның негізгі тармақтары мыналар:

• Педиатрия мен шұғыл медицина салаларының екеуінде де маманданған балалар шұғыл медицинасы,

• Өсу мен даму бұзылыстары, қалқанша без аурулары, жыныстық жетілу мәселелері сияқты гормондық бұзылыстарға маманданған балалар эндокринологиясы,

• Менингит, диарея, пневмония сияқты жұқпалы ауруларға маманданған балалар жұқпалы аурулары бөлімі,

• Ас қорыту жүйесінің мәселелерімен айналысатын балалар гастроэнтерологиясы,

• Қызыл жегі («көбелек ауруы»), Даун синдромы, муковисцидоз, spina bifida сияқты генетикалық бұзылыстарды анықтау және емдеумен айналысатын балалар генетикалық аурулары саласы,

• Пневмония, демікпе, шала туған нәрестелердің өкпе мәселелері, тыныс жетіспеушілігі сияқты денсаулық мәселелеріне маманданған балалар пульмонологиясы,

• Лейкоз, анемия, Жерорта теңізі анемиясы (талассемия) сияқты қан ауруларын анықтау және емдеумен айналысатын балалар гематологиясы мен онкологиясы,

• Аллергиялық ринит, тағамдық аллергия, атопиялық дерматит сияқты аллергиялық ауруларды анықтау және емдеумен айналысатын балалар иммунологиясы мен аллергологиясы,

• Туа біткен жүрек жеткіліксіздігі, Кавасаки ауруы (тамырлардың қабынуы), ырғақ бұзылысы, ревматизмдік жүрек ауруы сияқты жүрек-қантамыр ауруларына маманданған балалар кардиологиясы,

• Бұлшықет ауруы, көз ауруы, ақыл-ой дамуының бұзылыстары сияқты мәселелерге әкелуі мүмкін зат алмасу бұзылыстарына маманданған балалар зат алмасу аурулары саласы,

• Қайталамалы несеп жолдары инфекциялары, бүйрек тастары, бактериялық емес бүйрек қабынулары сияқты аурулармен айналысатын балалар нефрологиясы,

• Ми, жұлын, жүйке және бұлшықет ауруларын анықтау, емдеу және бақылау бойынша білімі мен тәжірибесі бар балалар неврологиясы,

• Ревматизмдік аурулармен айналысатын балалар ревматологиясы,

• Қарқынды терапияны қажет ететін балаларды емдеу және бақылаумен айналысатын балалар реанимациясы мамандары,

• Көру қабілетінің ақауларымен айналысатын балалар офтальмологиясы мамандары.

Балалар аурулары қандай?

Балалар аурулары деп әдетте балалық шақта, кейбір жағдайларда жасөспірім кезеңде кездесетін түрлі денсаулық мәселелері айтылады. Олардың ішінде бірінші орында жұқпалы аурулар тұр. Әсіресе дамымаған және/немесе екпеге қолжетімділік қиын елдерде безгек, пневмония, диарея, АИТВ және туберкулез сияқты жұқпалы аурулар балалар денсаулығына елеулі қауіп төндіреді.

Негізгі балалар аурулары:

• Қол-аяқ-ауыз синдромы: Әдетте Коксаки вирусы сияқты кейбір вирустар тудыратын, ауыз қуысындағы жаралармен, қол мен аяқтағы қызыл дақтармен жүретін вирустық инфекция. Жоғары қызба және тамақ ауыруы сияқты белгілермен көрінеді.

• Қызылша: Морбилливирус тудыратын, тыныс жолдары арқылы берілетін, қызыл бөртпелермен жүретін ауру. Екпе арқылы алдын алуға болады.

• Скарлатина: А тобындағы стрептококк бактериясы тудыратын, теріде қызыл бөртпелер шығаратын және емделмесе ауыр асқынуларға әкелуі мүмкін жұқпалы ауру.

• Бесінші ауру: Парвовирус B19 тудыратын, бетте шапалақ тигендей қызаруымен көрінетін вирустық инфекция. Көбіне жеңіл өтсе де, иммунитеті әлсіз балаларда асқынулар тудыруы мүмкін.

• Демікпе (астма): Әсіресе 5 жасқа дейінгі балаларда жиі кездесетін, тыныс жолдарының қабынуы мен тарылуымен сипатталатын тыныс алу жүйесінің ауруы.

• Диабет (қант диабеті): Инсулин өндірісінің жеткіліксіздігі немесе оны тиімді пайдалана алмау салдарынан дамитын созылмалы ауру. Жиі зәр шығару, шөлдеу, кенеттен салмақ жоғалту сияқты белгілер байқалуы мүмкін.

• Паротит (шошқа тұмау): Сілекей бездерін зақымдайтын, тамшы арқылы берілетін жұқпалы ауру. Мойынның ісінуі, ауырсыну және жұтынудың қиындауы сияқты белгілермен көрінеді. Екпе арқылы алдын алуға болады.

Бұдан бөлек, генетикалық немесе қоршаған орта факторларына байланысты псориаз, розацеа сияқты дерматологиялық мәселелер де балаларда жиі кездесуі мүмкін.

Балалар ауруларының белгілері қандай?

Белгілер аурудың түріне қарай өзгереді. Мысалы, қотыр теріде қышитын көпіршіктермен, ал несеп жолдарының инфекциялары жоғары қызба мен жиі зәр шығарумен көрінуі мүмкін.

Төмендегі белгілер байқалса, уақыт жоғалтпай медициналық мекемеге жүгіну қажет:

• Дәрі қабылдағанына қарамастан түспейтін қызба,

• 8 аптадан кіші нәрестелердегі жоғары қызба,

• Енжарлық пен әлсіздік,

• Жиі немесе сырылды тыныс алу,

• Көгілдір немесе бозғылт тері түсі,

• Оянудың қиындауы,

• Жасыл түсті құсу,

• Аз зәр шығару.

Ерте диагностика мен ем арқасында көптеген балалар аурулары қысқа уақытта жеңілдеуі мүмкін.

Балалар аурулары қалай анықталады?

Педиатр алдымен пациенттің толық медициналық анамнезін жинайды. Қажет болған жағдайда қан талдауы, зәр талдауы сияқты зертханалық зерттеулер тағайындалуы мүмкін. Сондай-ақ рентген және компьютерлік томография (КТ) сияқты бейнелеу әдістері қолданылуы мүмкін.

Балалар сәулеленуге сезімтал болғандықтан, мұндай зерттеулерде ең төменгі дозаны қолдануға назар аударылады.

Балалар аурулары қалай емделеді?

Емдеу әдісі негізгі себепке байланысты өзгереді.

• Шала туу немесе туу кезіндегі салмақтың аздығы жағдайларында тыныс алуды қолдау қажет болуы мүмкін.

• Пневмония, несеп жолдарының инфекциялары, дизентерия сияқты жағдайлар антибиотиктермен емделуі мүмкін.

• Тамақтану жетіспеушілігі (мальнутриция) бар балаларға арнайы тамақтану бағдарламалары арқылы қолдау көрсетілуі мүмкін.

Педиатрлар көпсалалы тәсіл арқылы тиісті емдеу жоспарын құрады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Балаларда қандай аурулар кездеседі?

Ересектердегі сияқты, балаларда да көптеген аурулар кездесуі мүмкін. Олардың ішінде алдыңғы қатарда қол-аяқ-ауыз синдромы, қызылша, паротит, бесінші ауру сияқты жұқпалы аурулар, диабет сияқты созылмалы денсаулық мәселелері, демікпе, бронхит сияқты өкпе аурулары, псориаз, қотыр сияқты бөртпелі тері аурулары бар.

Балалардағы бөртпелі аурулар қандай?

Бөртпелі аурулар балаларда кең таралған. Олардың көпшілігі ешқандай емсіз қысқа уақыт ішінде өздігінен жазылады. Желшешек, бесінші ауру, қызылша, трихофития (теміреткі), қотыр, есекжем (крапивница), псориаз сияқты мәселелер балалардағы тері аурулары туралы сөз болғанда алдымен ойға оралады.

Балаларда кездесетін жұқпалы аурулар қандай?

Суық тию, тұмау, қол-аяқ-ауыз синдромы, бесінші ауру, конъюнктивит және гастроэнтерит («ішек тұмауы») сияқты инфекциялық аурулар балалардың жұқпалы аурулары арасында алдыңғы орындарда тұр.

Ауырған кезде баланың тамақтануы қандай болуы керек?

Ауру кезіндегі салауатты тамақтану баланың өсуі мен дамуы үшін маңызды. Дәрігер мен диетологтың бақылауымен жүзеге асырылатын теңгерімді тамақтану жоспары бала ағзасына қажетті қоректік заттарды қамтамасыз етіп, иммундық жүйені нығайтады және ауруларға төзімділікті арттырады. Балалардың рационы жаңа піскен жемістер мен көкөністерді, толық дәнді өнімдерді, сүт өнімдерін, ақуыз көздерін және пайдалы майларды теңгерімді түрде қамтуы тиіс.

Балалардағы қол-аяқ-ауыз синдромы дегеніміз не?

Балалардағы қол-аяқ-ауыз синдромы — қол мен аяқта көпіршік тәрізді бөртпелер және ауызда ауыратын жаралар тудыратын өте жұқпалы вирустық инфекция. Ауру көбіне нәрестелер мен 5 жасқа дейінгі балаларды зақымдайды. Балаларда әдетте жеңіл өтеді және дәрігер бақылауымен 7–10 күн ішінде өздігінен жазылады деп күтіледі.

Педиатрия қай жасқа дейінгі балаларды қарайды?

Педиатрия туғаннан жасөспірім шаққа дейінгі кезеңді қамтиды және әдетте 0 мен 18 жас аралығындағы балалардың денсаулық мәселелерімен айналысады. Бұл кезең баланың физикалық, эмоционалдық, әлеуметтік және танымдық дамуы ең жылдам жүретін уақытты қамтиды.

Балалардағы бесінші ауру дегеніміз не?

Бесінші ауру (инфекциялық эритема) — баланың бетінде ашық қызыл бөртпе түрінде көрінетін балалық шақ ауруы. Оны парвовирус B19 деп аталатын вирус тудырады. Бұл вирус кең таралған және өте жұқпалы. Жұқтырған адамдар вирусты жөтелу немесе түшкіру арқылы таратуы мүмкін.

Балаларда жиі кездесетін созылмалы аурулар қандай?

Балалық шақта жиі кездесетін созылмалы аурулардың кейбірі:

• Демікпе (астма)

• Диабет (1-тип)

• Семіздік

• Созылмалы синусит

• Туа біткен жүрек ақаулары

• Ревматоидты артрит

• Созылмалы өкпе ауруы

БӨЛІМ ДӘРІГЕРЛЕРІМІЗ