Туа біткен жүрек аурулары

Туа біткен жүрек аурулары — жүктіліктің алғашқы кезеңдерінде пайда болатын, нәресте туылған сәттен бастап оның жүрегінде бар құрылымдық аурулар. Туылған әр 1000 нәрестенің шамамен сегізінде туа біткен жүрек ауруы байқалады. Анада, әкеде немесе жақын туыстарда туа біткен жүрек ауруы болса, туылатын нәрестеде қауіп жоғарырақ болады. Түрлері өте көп болғанымен, көбінесе жүрек камераларын бөліп тұратын қабырғалардағы тесіктер, жүрек қақпақшаларындағы және тамырлардағы тарылулар құрайды. Кейбір жағдайларда жүректің бір камерасы, қақпақшасы немесе тамыры мүлдем дамымаған сияқты ауыр аурулар кездеседі. Тесіктер өлшемі, саны және орналасуы бойынша; тарылулар орналасуы мен жеңіл-орташа-ауыр тарылу болуы бойынша бір-бірінен едәуір ерекшеленеді.

Туа біткен жүрек аурулары қандай?

Қарыныша аралық қалқа ақауы (VSD): VSD-ге физикалық тексеруде шудың естілуі арқылы күдік туындайды. Мұндай балаларда жиі өкпе инфекциясы және салмақ қоса алмау шағымы отбасы тарапынан айтылады. Эхокардиография арқылы нақты диагноз қойылады. Қажет болған жағдайда ангиография да жасалады. Егер VSD өте кішкентай болмаса, емі хирургиялық болады. Әдетте науқастың шағымдарына байланысты бір жасқа дейін операция жасалады. VSD жабылады. Хирургиялық қауіп 3%-дан төмен. Қауіп жоғарырақ болатын жағдайлар — бірнеше VSD болып, кеш қаралуға байланысты өкпенің ауыр мәселесі байқалатын науқастар.
Фалло тетрадасы (TOF): Таза қан мен кір қанның араласуы нәтижесінде пайда болатын және халық арасында көк немесе күлгін нәресте деп аталатын басқа да көптеген туа біткен жүрек аурулары бар. Күлгін туылу немесе көк нәресте деп аталатын цианотикалық жүрек ауруларының ішінде ең жиі кездесетіні — Фалло тетрадасы (TOF). Әр 10 мың туылуда 3 жағдайда кездеседі. Барлық туа біткен жүрек ауруларының 6%-ын құрайды. Кейбір генетикалық және хромосома ауытқулары (ДиДжорж және Даун синдромы) бар адамдарда жиірек кездеседі. Туылғаннан кейін күлгінденуі мен шудың естілуі арқылы күдік туындайды. Эхокардиография арқылы толық диагноз қойылады. Фалло тетрадасын емдеу хирургиялық. Бір жасқа толмай тұрып толық түзету операциясы жасалады. Операцияның уақытын баланың күлгіндену дәрежесі және тырысу (спаз) ұстамалары анықтайды. Ерте кезеңде операция қажет болған нәрестелер, жағдай рұқсат етсе, үлкен және тәжірибесі бар орталықтарда шунт операциясына мұқтаж болмай-ақ толық түзету операциясынан өтуі мүмкін. Фалло тетрадасы операциясының қауіпі 5%-дан төмен. Фалло тетрадасы бар жағдайларда толық түзету операциясынан кейінгі кезеңде өкпе қақпақшасының жеткіліксіздігіне байланысты, төмен ықтималдықпен болса да, қайта операция қажет болуы мүмкін. Алайда соңғы жылдары өкпе жеткіліксіздігін азырақ ұстайтын әдістерді қолдану арқылы осы кейінгі кезеңде операция қажеттілігі азайтылған.
Үлкен артерия транспозициясы (TGA: транспозиция): Мұндай науқастарда Аорта тамыры әдетте сол қарыншадан шығуы керек болғанда оң қарыншадан шығады; оң қарыншадан шығуы керек өкпе артериясы сол қарыншадан шығады. Осы үлкен артериялардың орны ауысқан жағдайда сол қарынша сорғылау қабілетін төмендетпей, идеалды түрде алғашқы 2-3 апта ішінде ашық жүрек операциясымен толық түзету жасалуы керек. Үлкен артерия транспозициясы деп аталатын бұл ауруда бүгінгі таңда arterial switch (айналдыру) операциясы жасалады.
Бір қарынша: Әдетте жүрек екі сорғы жүйесін қамтиды. Олардың бірі — жүректің сол жағы, ол өкпеден келген қанды аорта арқылы денедегі барлық ағзаларды қоректендіруге жібереді. Екіншісі — жүректің оң жағы, ол бүкіл денеміздегі кір қанды өкпеге жіберіп, оттегімен байытылуын қамтамасыз етеді. Кейбір күрделі жүрек ауруларында осы екі құрылымның бірі жақсы дамымайды және екі жүйедегі қандар араласады. Мұндай науқастарда операция арқылы екі бөлек сорғы жүйесін құру мүмкін болмайды. Бір қарынша тобы деп аталатын бұл науқастарда бірқатар операция қажет болады және уақыт өте маңызды. Мұндай жағдайларда жүрек ішінде таза қан (оттегімен байытылған қан) мен кір қан (оттегі төмен) араласады. Өкпеге баратын қан мен дененің басқа бөлігіне баратын қан туылғаннан кейінгі кезеңде теңгерімді болуы керек. Осы мақсатта, егер өкпеге баратын қан тым көп болса, алғашқы бірнеше ай ішінде өкпеге баратын қанды азайту үшін өкпе артериясын тарайтын pulmoner arterial banding операциясы жасалуы керек. Егер өкпеге баратын қан керісінше тым аз болса, көк нәресте деп аталатын жағдай туындайды. Бұларда да өкпеге қан ағымын арттыру үшін шунт операциясы (жүйелі артерия мен өкпе артериясы арасына жасанды тамыр арқылы) қажет болады. 2-3 айдан кейін дененің жоғарғы жағындағы көк тамырды тікелей өкпе тамырына қосатын екі жақты Glenn операциясы қажет болады. Бұл науқасымыз 2 жасқа толғанда дененің төменгі жартысынан келетін кір қанды өкпе артериясына қосатын соңғы баспалдақ операциясы — Fontan операциясы жасалады. Осы операциялардың бәрінде уақыт өте маңызды. Бала кеш қаралса, бұл операцияға мүмкіндік жоғалуы мүмкін. Бұл операциялар жасалмай тұрып өмір сүру ұзақтығы бұрын өте қысқа болса, қазір дұрыс уақыт таңдалғанда, осы нәрестелерде Fontan операциясының аяқталуымен ұзақ өмір сүруге қол жеткізіледі. Fontan операциясынан кейінгі 10 жылдық өмір сүру 80%-дан, ал 20 жылдық өмір сүру 60%-дан жоғары. Осы ауру топтарының ішінде сонымен қатар Гипоплазиялық сол жүрек, Гипоплазиялық оң жүрек және трикуспидальды атрезия, екі кірісті сол және оң қарынша, теңгерімді қарынша құрылымы жоқ толық атриовентрикулярлық септальды ақаулар, Heterotaxy деп атайтын оң және сол изомериялық жүректер сияқты екі қарынша түзетуі мүмкін емес барлық туа біткен жүрек аурулары да бар.

Туа біткен жүрек аурулары неден пайда болады?

Туа біткен жүрек аурулары жүктіліктің өте алғашқы кезеңдерінде, ағзалар әлі қалыптаса бастаған апталарда дамиды. Көп бөлігінің себебі белгісіз. Бір бөлігі тұқым қуалайтыны белгілі, бірақ өте аз аурулардың гендерімен байланысы көрсетілген. Кейбір генетикалық ауруларда (Даун синдромы, Тернер синдромы) туа біткен жүрек ауруының пайда болу қаупі жоғары. Ананың жүктіліктің алғашқы үш айында нәрестеге зиян келтіруі мүмкін дәрі-дәрмектерді қолдануы, инфекция жұқтыруы (қызамық сияқты), радиацияға ұшырауы туа біткен жүрек ауруларына себеп болуы мүмкін. Көбіне отбасылық анамнез зерттелгенде туа біткен жүрек ауруына әкелуі мүмкін себеп табылмайды. Сондықтан туа біткен жүрек ауруларының тұқым қуалайтын себептер мен қоршаған орта факторларының әсерінен пайда болатыны жалпы қабылданған. Ана құрсағындағы нәрестеде жүрек ауруы бар-жоғын «Фетальды эхокардиография» деп аталатын ультрадыбыстық әдіспен анықтауға болады (қараңыз: Фетальды эхокардиография).

Туа біткен жүрек ауруларының белгілері қандай?

Туа біткен жүрек аурулары өте түрлі. Бір бөлігінде ешқандай белгі болмайды немесе белгілері өте жеңіл болады, ал бір бөлігі өте ауыр ағыммен өтуі мүмкін. Ауыр жүрек аурулары алғашқы бірнеше айда, тіпті алғашқы бірнеше күнде белгі береді. Бұл белгілер нәрестеде күлгінденуі, тамақтану қиындығы, емгенде шаршау, тез тыныс алу-шығару, тыныс жетіспеушілігі, салмақ қоса алмау немесе жиі тыныс жолдарының инфекциясын (өкпе қабынуы, бронхит) өткізу түрінде көрінуі мүмкін. Үлкенірек балаларда тез шаршау, жүрек соғуы, кеуде ауыруы және талу байқалуы мүмкін. Кейбір ауруларда науқаста ешқандай белгі жоқ немесе маңызсыз болады; тек тексеру кезінде шудың естілуі арқылы жүгінеді.

Туа біткен жүрек ауруы бар балалар немен абай болуы керек?

Туа біткен жүрек ауруларының өте түрлі болатынын және ауруға қатысты арнайы бақылауды қажет ете алатынын ұмытпау керек. Сонымен бірге көбіне қолданылатын жалпы шаралар бірдей. Жүректі инфекциядан (инфекциялық эндокардит) қорғау үшін кейбір арнайы инвазивті жағдайларда баланың антибиотик қабылдауы қажет. Қорғануды қажет ететін бұл жағдайларды, антибиотик дозасы мен қабылдау уақытын бақылаушы дәрігер отбасына түсіндіріп, қолдарына «Инфекциялық эндокардиттен қорғану» нұсқаулығын береді (қараңыз: Инфекциялық эндокардит).

Туа біткен жүрек ауруы бар балалардың көбінде белсенділікті шектеу қажет емес. Керісінше, баланың психологиялық жағынан қолдау көрсетіліп, жүрек қызметін жақсарту үшін спорт пен белсенділікті қолдау керек. Кейбір ауруларда балаға «жарыс» сияқты артық күш жұмсауды талап ететін белсенділіктерді орындауға тыйым салынады. Бұл жағдайларды баланы бақылайтын балалар кардиологы анықтауы керек және бала қажетсіз жерде спорттан алшақ ұсталмауы керек. Себебі шаралар аурудың түріне және ауырлығына қарай анықталады. Бұл балалар азырақ күш жұмсауды талап ететін белсенділіктерге бағытталады. Туа біткен жүрек ауруы бар балалар барлық сау балалар сияқты екпелерін салдыруы керек, кейбір жағдайларда қосымша екпелер қажет болуы мүмкін. Балалардың тамақтануы сау балалардікіндей, жалпы тамақтану ережелерін қамтиды. Кейбір арнайы жағдайларда диета қажет болуы мүмкін. Балалар әдетте қалыпты оқуын жалғастырады. Кейбір науқастарда белсенділікті шектеу қажет болуы мүмкін. Мектепте баспалдақпен көтерілмеу немесе кіреберіс қабатта оқу, дене шынықтыру сабақтарына қатыспау сияқты шаралар қолданылып, баланың мектепке қатысуы қамтамасыз етілуі мүмкін. Балалар үнемі балалар кардиологиясы маманының бақылауында болуы керек.

İnfektif Endokardit деген не?

İnfektif endokardit — жүректің ішкі қабығының, қақпақшаларының немесе тамырларының инфекциясы. Жүрек ауруы жоқ адамдарда өте сирек кездескенімен, жүрек ауруы бар балаларда қауіп артады. Инфекцияны туғызатын микроорганизмдер көбіне ауызда және жұтқыншақта тіршілік ететін бактериялар. Бұл бактериялар қалыпты жағдайда сау адамдарға зиян келтірмейді. Ал жүрек ауруы бар балаларда қанға араласқан кезде өте қауіпті жүрек инфекцияларын туғызуы мүмкін. Сондықтан науқастарда ауыз гигиенасы мен тіс күтімі өте маңызды. Жүрек ауруы бар балалар үнемі тістерін щеткамен тазалап, тіс дәрігеріне бақылауға баруы керек. Бұл балаларға қанға бактерия жұғу қаупі бар жағдайларда қорғаушы антибиотик беру қажет. Осындай қауіпті жағдайларға мыналар жатады: қан кетуге әкелуі мүмкін ауыз және тіс араласулары, бадамша бездер мен аденоид (мұрын-жұтқыншақ безі) операциялары, зәр жолдары мен көбею мүшесі операциялары. Инфекциялық эндокардиттен қорғану үшін отбасыларға берілетін кітапшада қауіпті жағдайлар, ұсынылған антибиотик дозасы және қабылдау уақыты туралы толық мәлімет бар.

Жүрек шуы (үфүрүм) деген не?

Жүрек пен тамырлардағы қан ағымының туғызатын, дәрігердің тексеру кезінде жүректі тыңдағанда естіген «үрлеу» тәрізді дыбыстары. Туа біткен және кейін дамитын жүрек ауруларының барлық дерлік түрінде қан ағымының бұзылуына байланысты шу естіледі. Соған қарамастан балаларда жиі кездесетін шулар — қан ағымында ақаулық болмай естілетін шулар. Бұл шулар «кінәсіз шу», «қалыпты шу» сияқты атаулармен аталады. "Кінәсіз шу" жүректе ауру жоқтығын ең жақсы білдіретін термин болғандықтан жиі қолданылады. Тәжірибелі дәрігер көбіне естіген шудың кінәсіз екенін ажырата алады. Шу кінәсіз болса, терең зерттеу жүргізудің қажеті жоқ. Егер дәрігер шудың сипаты туралы сенімді бола алмаса, науқасты балалар жүрек аурулары маманына жолдауы керек. Кейбір жағдайларда шудың кінәсіз екенін тексеру арқылы ажырату қиын болуы мүмкін, бұл жағдайда қолданылатын эхокардиография диагнозды нақтылаудағы ең сенімді әдіс болып табылады.

Фетальды эхокардиография деген не?

Нәрестенің жүрегін ана құрсағында ультрадыбыспен бейнелеу. Ультрадыбыс медицина саласында ұзақ жылдар бойы сенімді қолданылатын, дыбыс толқындары арқылы жүзеге асырылатын бейнелеу әдісі. Нәрестеге және анаға белгілі зияны жоқ. Нәресте жүрегін идеалды түрде жүктіліктің 16-18 аптасынан бастап бақылауға болады. Ең жақсы бейнелеу әдетте 20 және 24 аптаның аралығында жасалады. Қандай жүкті әйелдерге фетальды эхокардиография жасау керек екені төменде қысқаша берілген:

Әйелдер аурулары және босану маманының жасаған ультрадыбыстық тексеруінде нәрестенің жүрегі туралы кез келген жолмен күдік туындауы,

Отбасында (ана, әке, бауырлар және жақын туыстарда) туа біткен жүрек ауруының болуы (бұл жағдайларда нәрестеде қауіп артады),

Болашақ анада қант диабетінің болуы немесе жүктілік кезінде пайда болуы,

Анада дәнекер тінінің ауруы, фенилкетонурияның болуы,

Ананың жүктіліктің алғашқы 3 айында нәрестенің ағзаларына зиян келтіруі мүмкін жағдайға ұшырауы (дәрі, алкоголь, кейбір инфекциялар, радиация сияқты),

Нәрестеде хромосома бұзылысының (Даун синдромы сияқты) анықталуы немесе күдіктену,

Нәрестенің басқа ағзаларында (бүйрек, ми, асқорыту-ішек, қаңқа, ерін-таңдай) аномалиялық жағдайдың анықталуы,

Нәрестеде мойын қалыңдығының жоғары болуы,

Нәресте жүрек соғуының тұрақты түрде жоғары немесе төмен болуы, ритм бұзылысының анықталуы,

Кейбір жағдайларда жасы үлкен жүктіліктерде (35 жастан асқан), көпқабатты (егіз, үшеу) жүктіліктерде және түтік ішіндегі ұрықтандыру (ЭКО) арқылы болған жүктіліктерде фетальды эхокардиография ұсынылады.

Орындау: Фетальды эхокардиография ультрадыбыстық аппарат арқылы ана құрсағы үстінен жасалатын ауыртпалықсыз процедура және оның белгілі зияны жоқ. Нәресте жүрегінің бейнесі баланың аптасына, мөлшеріне, позициясына, нәресте бөлігінің орналасуына, ананың құрылымына (арық-салмақты) және аппараттың сапасына қарай өзгереді. Эхокардиографиялық зерттеу шамамен 15-30 минутқа созылады. Бейне сапасы жақсы болмаған жағдайда немесе күрделі аномалиядан күдіктенілген науқастарда бұл уақыт созылады. Кейбір туа біткен жүрек ауруларын ана құрсағында диагноздау оңай, бірақ кейбір жағдайларда нақты диагноз қою өте қиын болуы мүмкін. Кейбір ауруларда зақымның ауырлығы жүктілік жалғасқан сайын артуы мүмкін, бұл жағдайда процедураны белгілі аралықпен қайталау пайдалы. Бұл әдіспен ана құрсағындағы нәрестеге дұрыс диагноз қою мүмкіндігі бейне сапасына байланысты, %65 пен %90 аралығында өзгереді. Фетальды эхокардиографияда ауру анықталса, көбіне араласу қажет етілмейді және туылғаннан кейін нәрестеге эхокардиография жасалып бақыланады. Кейбір жүрек ауруларында жағдай ауырырақ, хирургиялық немесе араласушылық әдістермен ерте кезеңде араласу қажет болады. Осы топтағы жүкті әйелдердің босануын нәрестеге араласуға болатын жабдықталған орталықта жасауы ұсынылады және нәресте үшін қажетті дайындықтар жасалады. Кейбір сирек жүрек ауруларында жағдай өте ауыр, бұл науқастарда хирургиялық немесе араласушылық әдістермен толық түзету жасау мүмкін емес. Осы топтағы нәрестелердің отбасыларына ауру туралы мәлімет беріліп, жүктілікті тоқтату ұсынылады. Бұл мәселе бойынша мәліметті міндетті түрде балалар жүрек аурулары маманы және кейбір жағдайларда жүрек-тамыр хирургі бірлесіп беруі қажет. Отбасының шешімі бойынша жүктілік тоқтатылады немесе жалғастырылады. Кейбір жүрек ауруларында анаға дәрі-дәрмек емі беріліп, ана құрсағындағы нәрестенің емі жүргізілуі мүмкін.

Жедел ревматикалық қызу деген не?

Жедел ревматикалық қызу халық арасында қысқаша «жүрек ревматизмі» немесе жай «ревматизм» деп белгілі. Ревматизмге балаларда фарингит пен тонзиллит (бадамша без қабынуы) туғызатын А тобының бета-гемолитикалық стрептококтары (қысқаша бета) себеп болады. Жұтқыншақ инфекциясын өткізген бала тиісті дозада және уақытта антибиотик қабылдамаса, ревматизмге шалдығу қаупі туындайды. Емделген науқастарда қауіп өте аз. Ең жиі 5-15 жас аралығындағы балаларда кездеседі. Жұтқыншақ инфекциясынан шамамен 2-3 апта өткен соң белгілер пайда болады. Негізгі әсерін жүрек, буын, тері және миға көрсетеді. Әдетте байқалатын алғашқы белгі — буындардағы (тізе, табан және білек) ісіну, ауырсыну, температураның көтерілуі және жеңіл қызару. Ең маңызды әсерін жүректе көрсетеді. Жүрек қақпақшаларында зақымға және қызмет бұзылысына әкеледі. Кейбір балаларда ми зақымына байланысты бет, қол, иық және аяқтарда еріксіз, аномалиялық қимылдар (хорея), мінез-құлық бұзылыстары және мінездің өзгеруі байқалуы мүмкін. Тері белгілері сирек кездеседі. Науқастар диагноз қойылған сәтте емдеуді бастап, бақылауға алынуы керек.

Ревматикалық жүрек ауруы жазыла ма?

Жеңіл жүрек қақпақшасының аурулары ерте кезеңде уақыт өте келе жазылуы мүмкін, бірақ көбіне зақым тұрақты болады.

Әрбір жұтқыншақ инфекциясы ревматизмге әкеле ме?

Тек А тобының бета-гемолитикалық стрептококтары туғызған жұтқыншақ инфекциялары ревматизмге әкеледі. Басқа вирустық және бактериялық жұтқыншақ инфекцияларынан кейін ревматизм дамымайды. Ажырату үшін жұтқыншақ дақылы алынуы немесе басқа дифференциалды зерттеулер жүргізілуі керек. Стрептококтарға байланысты жұтқыншақ ауруларында әдетте жұтқыншақ ауыруы, қызба және мойындағы ауыратын ісінулер байқалады. Кейде белгілер жеңілірек болуы мүмкін, бұл жағдайда науқастың диагноз алуы қиындайды.

Ревматикалық қызуды өткізген бала немен абай болуы керек?

Бір рет ревматикалық қызу өткізген баланың қайтадан бета-инфекция өткізуі жағдайында ауруының қайта қайталану қаупі өте жоғары. Сондықтан ревматикалық қызу өткізген балалардың сол инфекцияға қайта шалдықпауы үшін қорғауға алынуы міндетті. Бұл қорғану тұрақты берілетін антибиотиктермен науқастың ұзақ мерзімді қорғалуына негізделеді. 3 аптада бір рет пенициллин инъекциясы түрінде немесе күн сайын ауыз арқылы антибиотик беру арқылы бала ауру қайталанудан қорғалады. Қорғану мерзімі, жүрек зақымданған болса, өмір бойы, жүрек зақымданбаған болса, 21 жасқа дейін. Туа біткен жүрек ауруларында болғандай, ревматикалық жүрек ауруларында да зақымданған қақпақшада инфекция қаупі бар. Сондықтан науқастар ауыз гигиенасына, тіс тазалығына және денсаулығына мән беруі керек. Жүрек қақпақшасының ауруының ауырлығына байланысты дене жаттығуын шектеу және диета ұстау қажет болуы мүмкін.

Балалардағы кеуде ауыруы

Кеуде ауыруы негізінен ересектерде кездесетін шағым. Жүрек талмасының маңызды белгісі болғандықтан, қоғам жақсы біледі және маңыз беретін жағдай. Балаларда да кеуде ауыруы байқалады, тіпті бас ауыруы мен іш ауыруынан кейін балалардағы ең жиі 3-ші орындағы ауырсыну — кеуде ауыруы. Балаларда кеуде ауыруының негізгі себебі — кеуде қабырғасындағы сүйек-бұлшық ет жүйесіне тән ауырсынулар. Одан басқа өкпе аурулары, демікпе, асқазан-өңеш аурулары, жүрек аурулары және психологиялық себептер де балаларда кеуде ауыруын туғызуы мүмкін. Олардың ішіндегі ең маңыздысы — жүрек ауруларының туғызатын ауырсынулар. Бұл аурулар көбіне жүрек бұлшық етінен немесе жүрек бұлшық етін қоректендіретін коронарлық артериялардан басталады. Коронарлық артериялар балада туа біткен жаңсақ дамыған болса немесе тамырларда бітелу, қысым болса, жүрек бұлшық еті қоректене алмайды және ересектердегідей кеуде ауыруы туындайды. Ересектерден айырмашылығы, балалардағы кеуде ауыруы сирек жүрек-тамыр ауруларына байланысты. Бірақ егер кеуде ауыруының себебі жүрек-тамыр жүйесі болса, бұл аурулар өте ауыр салдар туғызуы мүмкін болғандықтан ерте диагноз қойылып, емделуі керек. Әсіресе дене жаттығуы кезінде немесе одан кейін пайда болатын кеуде ауырсынулары, бірге талу, тез шаршау, жүрек соғу шағымы бар балаларға міндетті түрде жүрек аурулары тұрғысынан терең тексерулер жүргізілуі керек.

Балалардағы талу

Ми қан ағымының кенеттен азаюы нәтижесінде пайда болатын уақытша санасыздыққа талу (синкопе) деп аталады. Сау балалар мен жасөспірімдерде жиі кездеседі. Тіпті жасөспірім жасқа жеткен балалардың жартысы кемінде бір рет есінен танған. Отбасы үшін қорқынышты жағдай болғанымен, көбіне маңызды ауруды көрсетпейді. Балаларда кездесетін талулардың көп бөлігін негізгі талу (вазовагальды синкопе) деп аталатын вегетативті жүйке жүйесінің белсенделуі нәтижесінде пайда болатын талулар құрайды. Мұндай талулар көбіне кенеттен ауырсыну, шектен тыс қорқыныш, шектен тыс толқу, ұзақ уақыт тік тұру, қанды көру және ыстықта болу сияқты жағдайларда байқалады және қысқа мерзімді болады. Кейбір талулар маңызды жүрек ауруының белгісі болуы мүмкін. Кейбір жүрек бұлшық ет ауруларында, туа біткен жүрек ауруларында және жүрек ырғағының бұзылыстарында (жүрек соғуының төмен немесе жоғары болуы) балаларда талу байқалуы мүмкін. Дене жаттығуымен пайда болатын бас айналу және талулар, кеуде ауыруы мен жүрек соғуымен бірге байқалатын талулар, тез шаршау тарихы, отбасында талу-кенеттен өлім тарихы болған жағдайларда жүрек және тамыр жүйесі мұқият зерттелуі керек. Талудан бұрын науқаста бас айналу, әлсіздік, көздің бұлдырлығы, жүрек айнуы және ыстық толқын сезілуі мүмкін. Есінен танудан туындаған құлау кезінде науқастың денесінде жарақаттар пайда болуы мүмкін. Жүрек емес себептермен туындайтын қарапайым талуларда науқасты аяғы жоғары болатындай жатқызу көбіне жеткілікті. Әдетте алғашқы көмектен кейін бірнеше минут ішінде науқас өзіне келеді. Қарапайым талудан басқа талуларда емдеу әдістері астарындағы ауруға байланысты өзгереді.