Kirurgji kardiovaskulare

Kirurgjia kardiovaskulare përfshin procedurat kirurgjikale në zemër ose në enët e gjakut që shkojnë drejt zemrës. Procedurat që kryhen nga kirurgë specialistë në këtë fushë zbatohen kryesisht te pacientët me sëmundje të zemrës ose me probleme të mpiksjes së gjakut, si dhe te personat me rrezik të lartë për këto probleme.

Çfarë është kirurgjia kardiovaskulare?

Kirurgjia kardiovaskulare merret zakonisht me trajtimin e sëmundjeve kardiovaskulare, aneurizmave, bllokimeve arteriale, sëmundjeve të valvulave të zemrës dhe çrregullimeve të tjera kardiovaskulare. Mjekët e kirurgjisë kardiovaskulare synojnë të përmirësojnë cilësinë e jetës së pacientëve dhe t’u shpëtojnë jetën falë ekspertizës së tyre në procedurat kirurgjikale. Duke përdorur teknika dhe teknologji të avancuara kirurgjikale, mjekët shqyrtojnë probleme komplekse të zemrës dhe të sistemit vaskular. Kirurgjia kardiovaskulare kërkon qasje të veçanta lidhur me anatominë dhe funksionet komplekse të zemrës. Për këtë arsye, ajo është një fushë specialiteti e bazuar në njohuri dhe teknologji që zhvillohen vazhdimisht.

Cilat janë sëmundjet që trajton kirurgjia kardiovaskulare?

Sëmundjet e kirurgjisë kardiovaskulare mund të prekin një ose më shumë pjesë të zemrës dhe të enëve të gjakut. Disa nga sëmundjet që trajtohen nga kirurgjia kardiovaskulare janë:

• Sëmundjet e arterieve koronare: Sëmundja e arterieve koronare ndodh kur rrjedha e gjakut drejt muskulit të zemrës bllokohet ose zvogëlohet.

• Angina: Angina është një sëmundje e zemrës që zakonisht shkakton dhimbje të forta në zonën e gjoksit. Ajo shfaqet kur muskujt e zemrës nuk marrin oksigjen të mjaftueshëm dhe zakonisht nxitet gjatë aktivitetit fizik ose në momente stresi.

• Aneurizma: Aneurizma është një fryrje ose zgjerim i pazakontë në murin e një ene gjaku.

• Aneurizma e aortës: Aneurizma e aortës është zgjerimi që ndodh në murin e arteries kryesore të trupit, të quajtur aortë.

• Insuficienca e zemrës: Shfaqet kur muskujt e zemrës humbasin funksionin dhe aftësinë për t’u tkurrur si pasojë e një infarkti të kaluar ose e çrregullimeve gjenetike.

• Infarkti i zemrës: Infarkti mund të ndodhë kur rrjedha e gjakut drejt zemrës zvogëlohet ose kur ndodh një bllokim në enë. Bllokimi zakonisht shkaktohet nga grumbullimi i kolesterolit dhe i substancave të tjera në enët e gjakut.

• Ritmet anormale të zemrës: Rrahjet e parregullta ose anormale të zemrës quhen aritmi. Aritmia mund të shkaktojë rrahje të parregullta, shumë të ngadalta ose shumë të shpejta të zemrës.

• Sëmundjet e valvulave të zemrës: Shfaqen si pasojë e çrregullimeve funksionale të valvulave të zemrës, si zgjerimi ose ngushtimi.

• Fistula arteriovenoze: Është një anomali vaskulare ku krijohet një lidhje anormale midis një arterieje dhe një vene. Arteriet janë enët e gjakut që transportojnë gjakun e oksigjenuar nga zemra drejt trupit. Venat janë enët që e kthejnë gjakun pa oksigjen nga indet e trupit drejt zemrës dhe zakonisht kanë presion më të ulët të gjakut.

• Variçet: Janë fryrje që shfaqen zakonisht në këmbë dhe që krijohen si pasojë e zgjerimit të venave.

Cilat janë simptomat e sëmundjeve kardiovaskulare?

Simptomat e sëmundjeve kardiovaskulare mund të ndryshojnë në varësi të shkaqeve themelore. Simptomat e zakonshme të sëmundjeve të zemrës dhe enëve të gjakut mund të përfshijnë:

• Dhimbje ose ndjesi shtypjeje në gjoks: Është simptoma më e zakonshme e sëmundjeve kardiovaskulare ose e anginës. Kjo dhimbje ose ndjesi shtypjeje zakonisht ndihet në mes të gjoksit ose në krahun e majtë dhe ndonjëherë mund të përhapet edhe në qafë, shpinë ose bark.

• Gulçimi: Mund të shfaqet si pasojë e insuficiencës së zemrës ose e sëmundjeve të tjera të zemrës. Personat mund të kenë vështirësi në frymëmarrje edhe gjatë pushimit.

• Lodhja dhe dobësia: Sëmundjet e zemrës dhe enëve të gjakut shpesh nuk arrijnë ta furnizojnë trupin me oksigjen të mjaftueshëm, gjë që mund të çojë në ndjesi të vazhdueshme lodhjeje dhe dobësie.

• Palpitacionet ose rrahjet anormale të zemrës: Mund të shfaqen si pasojë e çrregullimeve të ritmit të zemrës ose e sëmundjeve të valvulave. Përjetimi i rrahjeve të papritura ose i ritmeve të parregullta mund të tregojë një gjendje serioze.

• Edema: Mund të shfaqet si grumbullim anormal i lëngjeve në kyçet e këmbëve, në shputa ose në këmbë. Edema mund të jetë shenjë e sëmundjeve të zemrës, si insuficienca e zemrës.

• Marramendja ose të fikët: Mund të shfaqen kur truri nuk merr gjak të mjaftueshëm për shkak të gjendjeve si insuficienca e zemrës, sëmundjet e valvulave ose anemia.

• Djersitja e ftohtë: Mund të shfaqet në situata urgjente si infarkti i zemrës ose angina.

• Humbja në peshë: Gjendjet si insuficienca e zemrës ose sëmundjet vaskulare mund të ndikojnë në metabolizëm dhe të shkaktojnë humbje në peshë.

Si diagnostikohen sëmundjet kardiovaskulare?

Në diagnostikimin e sëmundjeve kardiovaskulare, mjeku specialist fillimisht shqyrton historinë mjekësore të pacientit, predispozitën gjenetike dhe simptomat. Përveç kësaj, për diagnostikimin dhe ndjekjen e sëmundjeve kardiovaskulare mund të kërkohen disa analiza. Këto analiza mund të përfshijnë:

• Analiza e gjakut: Analiza e gjakut mat substancat që tregojnë shëndetin kardiovaskular, si kolesteroli, nivelet e sheqerit në gjak dhe proteina specifike. Mjekët mund të përdorin analizat e gjakut edhe për të kontrolluar problemet e mpiksjes së gjakut.

• Indeksi kyç i këmbës–krah (ABI): Për të diagnostikuar sëmundjen e arterieve periferike krahasohet presioni i gjakut në kyçet e këmbëve dhe në krahë.

• EKG: EKG-ja (elektrokardiograma) regjistron aktivitetin elektrik të zemrës.

• Monitorimi ambulator: Përdor pajisje të veshshme që ndjekin ritmin dhe shpejtësinë e rrahjeve të zemrës suaj.

• Ekokardiograma: Përdor valë zanore për të krijuar një imazh të rrahjeve të zemrës dhe të rrjedhës së gjakut. Jep informacion për problemet e valvulave të zemrës dhe për funksionin e tkurrjes.

• Ultratingulli: Përdor valë zanore për të kontrolluar rrjedhën e gjakut në këmbë ose në qafë.

• Tomografia e kompjuterizuar kardiake (CT): Përdor rreze X dhe përpunim kompjuterik për të krijuar imazhe tredimensionale të zemrës dhe të enëve të gjakut.

• Rezonanca magnetike kardiake (MRI): Përdor valë radio për të krijuar imazhe jashtëzakonisht të detajuara të zemrës.

• Kateterizimi kardiak: Përdor një kateter (një tub i hollë dhe i zbrazët) për të matur presionin dhe rrjedhën e gjakut në zemër. Ai përcakton me saktësi bllokimin e enëve të zemrës.

Si trajtohen sëmundjet kardiovaskulare?

Planet e trajtimit mund të ndryshojnë në varësi të simptomave dhe të llojit të sëmundjes kardiovaskulare që keni. Trajtimi i sëmundjeve kardiovaskulare mund të përfshijë:

• Trajtimi me barna: Shumë sëmundje të zemrës dhe enëve të gjakut mund të kontrollohen me barna. Për shembull, mund të përdoren barna kundër hipertensionit për uljen e presionit të gjakut, statina për rregullimin e niveleve të kolesterolit ose holluesit e gjakut për parandalimin e mpiksjes.

• Ndryshimet në stilin e jetës: Përvetësimi i një stili jetese të shëndetshëm ka rëndësi kritike në menaxhimin e sëmundjeve të zemrës dhe enëve të gjakut. Ndryshime si ushqyerja e balancuar, ushtrimet e rregullta fizike dhe shmangia e duhanit dhe e alkoolit mund ta ngadalësojnë përparimin e sëmundjes dhe t’i lehtësojnë simptomat.

• Ndërhyrja kirurgjikale: Në disa raste mund të jetë e nevojshme kirurgjia kardiovaskulare. Procedura si riparimi ose zëvendësimi i valvulave të zemrës, operacioni bypass, riparimi i aneurizmave ose vendosja e stentit mund të kryhen në varësi të rëndesës dhe llojit të sëmundjes.

• Angioplastika dhe vendosja e stentit: Është një nga procedurat më të përdorura në trajtimin e sëmundjes së arterieve koronare ose të bllokimeve arteriale. Gjatë kësaj procedure arteriet e ngushtuara zgjerohen dhe një rrjetë e vogël metalike e quajtur stent vendoset brenda arteries për ta mbajtur atë të hapur.

• Vendosja e stimuluesit kardiak (pacemaker) ose e defibrilatorit: Në gjendje si çrregullimet e ritmit të zemrës ose insuficienca e zemrës mund të vendosen pajisje që i japin zemrës stimuj elektrikë.

• Transplanti i zemrës: Në raste të rënda si insuficienca e zemrës, kur trajtimi me barna dhe ndërhyrjet e tjera kirurgjikale nuk mjaftojnë, mund të merret në konsideratë transplanti i zemrës.

Pyetje të shpeshta

Cili është ndryshimi midis kirurgjisë kardiovaskulare dhe kardiologjisë?

Kirurgjia kardiovaskulare është një specialitet mjekësor që merret me trajtimin e sëmundjeve të zemrës dhe enëve të gjakut që kërkojnë ndërhyrje kirurgjikale. Kardiologjia, nga ana tjetër, është një degë e mjekësisë që merret me diagnostikimin dhe trajtimin e sëmundjeve të zemrës dhe enëve të gjakut me metoda jokirurgjikale, zakonisht me barna dhe procedura.

A i vizitojnë pacientët kirurgët kardiovaskularë?

Po, kirurgët kardiovaskularë i vizitojnë pacientët. Gjatë vizitës shqyrtohet historia mjekësore e pacientit, kryhet ekzaminimi fizik dhe, nëse është e nevojshme, kërkohen ekzaminime shtesë.

A kërkon analiza kirurgu kardiovaskular?

Kirurgët kardiovaskularë mund të kërkojnë analiza të ndryshme për të vlerësuar gjendjen e pacientëve. Këto analiza mund të përfshijnë analizat e gjakut, elektrokardiografinë (EKG), ekokardiografinë (EKO), angiografinë dhe ekzaminime imazherike si tomografia e kompjuterizuar (CT).

A duket bllokimi i enëve në ekokardiografi?

Ekoja mund të tregojë shenja të bllokimit të enëve, por nuk mjafton për një diagnozë të saktë. Ekoja mund të zbulojë anomali të valvulave të zemrës, por nuk është tregues i drejtpërdrejtë i bllokimit të enëve. Pas një infarkti të kaluar mund të jetë tregues paraprak, pasi funksioni i tkurrjes dëmtohet.

Si kuptohet nëse ka problem në zemër?

Nëse ka problem në zemër zakonisht mund të kuptohet në bazë të simptomave, ekzaminimit fizik dhe testeve diagnostike. Simptomat mund të përfshijnë dhimbje gjoksi, gulçim, palpitacione, marramendje ose të fikët.

Cilat janë simptomat e bllokimit të enëve të gjakut?

Simptomat e bllokimit të enëve zakonisht ndryshojnë në varësi të zonës së prekur. Simptomat e zakonshme përfshijnë dhimbje, mpirje ose ndjesi dobësie në këmbë, ndjesi të ftohti në gjymtyrë, ënjtje të këmbëve dhe ndryshime në ngjyrën e lëkurës.

Cilat janë shenjat e para të sëmundjes së zemrës?

Shenjat e para të sëmundjes së zemrës zakonisht mund të jenë dhimbje ose ndjesi shtypjeje në gjoks, gulçim, palpitacione dhe dobësi. Gjithashtu, simptoma si të përzierat, djersitja dhe marramendja mund të jenë paralajmëruese të sëmundjes së zemrës.

Çfarë është kirurgjia kardiovaskulare pediatrike?

Kirurgjia kardiovaskulare pediatrike është një specialitet mjekësor që përfshin trajtimin kirurgjikal të sëmundjeve të lindura ose të fituara më vonë të zemrës dhe enëve të gjakut te fëmijët.

Si trajtohet sëmundja e arterieve koronare?

Trajtimi i sëmundjes së arterieve koronare zakonisht përfshin një kombinim të ndryshimeve në stilin e jetës, si ushqyerja e shëndetshme, ushtrimet e rregullta, mospirja e duhanit dhe menaxhimi i stresit, me trajtimin me barna dhe ndërhyrjet kirurgjikale.

Çfarë janë sëmundjet e venave?

Sëmundjet e venave janë gjendje që prekin enët e sistemit të qarkullimit venoz dhe zakonisht shfaqen në këmbë. Këto sëmundje përfshijnë variçet, insuficiencën venoze dhe trombozën e venave të thella.

Çfarë janë sëmundjet vaskulare?

Sëmundjet vaskulare janë probleme të ndryshme shëndetësore që prekin sistemin e enëve të gjakut, duke përfshirë arteriet, venat dhe enët limfatike. Këto sëmundje përfshijnë bllokimet arteriale, variçet, aneurizmat, sëmundjen e arterieve periferike dhe limfedemën.

Sëmundjet e zemrës dhe enëve të gjakut janë çrregullime serioze që mund të shfaqen papritur dhe mund të përbëjnë rrezik për jetën. Pacientët me simptoma të sëmundjeve të zemrës dhe enëve të gjakut mund ta fillojnë trajtimin duke lënë një takim në klinikën ambulatore të kirurgjisë kardiovaskulare ose të kardiologjisë së spitalit.

Në Departamentin e Kirurgjisë Kardiovaskulare, pacientëve tanë që vijnë nga të gjitha anët e botës, sidomos nga Evropa, Republikat Turke dhe Ballkani, u kryhen me sukses të gjitha llojet e operacioneve të zemrës së hapur dhe me qasje minimale invazive. Për një pacient që paraqitet në Urgjencën e spitalit tonë me dhimbje gjoksi, falë koordinimit të Urgjencës, Departamentit të Kardiologjisë, Departamentit të Kirurgjisë Kardiovaskulare, Anestezisë dhe personelit të sallës së operacionit, në kushte urgjence mund të kryhen brenda së njëjtës ditë ndërhyrjet kardiologjike invazive (angiografi, angioplastikë, stent) dhe të gjitha operacionet e kirurgjisë kardiovaskulare.

Shërbimet që ofrohen në Departamentin tonë të Kirurgjisë Kardiovaskulare

• Ndërhyrjet endovaskulare

• Kirurgjia e arterieve të mëdha

• Kirurgjia komplekse koronare dhe e valvulave

• Riparimi i valvulave

• Kirurgjia e arterieve periferike

• Kirurgjia e sistemit venoz

• Kirurgjia minimale invazive e valvulës aortale dhe mitrale me prerje të vogël

• Kirurgjia kongjenitale e zemrës

Operacioni i zemrës nga sqetulla

Janë operacione për riparimin dhe zëvendësimin e valvulave të zemrës, me emrin shkencor “mini-torakotomi anterolaterale e djathtë”, që kryhen përmes një prerjeje 4 ose 5 centimetra nën sqetull, pa prerë muskuj dhe kocka dhe pa bërë asnjë prerje tjetër në ndonjë pjesë tjetër të trupit. I vetmi ndryshim midis operacionit nga përpara dhe operacionit nga sqetulla është vendi i hyrjes. Procedura që kryhet brenda është një operacion standard i zemrës. Në operacionet e valvulave të zemrës nga sqetulla, kocka e gjoksit nuk pritet dhe nuk hapet 26–30 centimetra, siç ndodh në operacionet nga përpara.

Ne ju telefonojmë