Psikiatri

Psikiatria është një disiplinë mjekësore që merret me problemet dhe çrregullimet mendore. Mjekësia moderne e trajton njeriun si një qenie biopsikosociale. Për rrjedhojë, kudo që ka njerëz, psikologjia është e pranishme si një faktor aktiv dhe përcaktues. Çrregullimet psikiatrike mund të shfaqen për shkak të faktorëve gjenetikë, mjedisorë dhe individualë. Ato ndikojnë në marrëdhëniet ndërpersonale ose në suksesin profesional.

A- Çrregullimet psikiatrike

1- Çrregullimet mendore organike

• Delirium

• Demenca dhe çrregullimet amnestike

• Çrregullimet njohëse dhe mendore për shkak të një gjendjeje të përgjithshme mjekësore

2- Çrregullimet e lidhura me përdorimin e substancave

• Abuzimi dhe varësia nga alkooli, duhani, kanabisi, heroina, LSD, kokaina dhe barnat

• Çrregullimet mendore të shkaktuara ose të shoqëruara nga përdorimi i substancave

3- Skizofrenia dhe çrregullime të tjera psikotike

• Skizofrenia

• Çrregullimi skizoafektiv

• Çrregullimi deluzional (paranoid)

• Çrregullime të tjera psikotike

4- Çrregullimet e humorit

• Depresioni

• Çrregullimi bipolar

• Distimia

• Ciklotimia

• Çrregullime të tjera të humorit

5- Çrregullimet e ankthit

• Çrregullimi i panikut (sulmet e panikut)

• Çrregullimi obsesiv-kompulsiv

• Çrregullimi i ankthit të përgjithësuar

• Çrregullimi fobik

• Çrregullimi i somatizimit

• Çrregullimi dismorfik i trupit

6- Çrregullimet somatoforme

• Çrregullimi i somatizimit

• Çrregullimi i konversionit

• Çrregullimi i dhimbjes

7- Çrregullimet e të ngrënit

• Anoreksia nervoze

• Bulimia nervoze

• Çrregullime të tjera të të ngrënit

8- Çrregullimet e gjumit

• Insomnia primare

• Çrregullimet e ritmit të gjumit

• Narkolepsia

• Tmerri i natës, makthet, somnambulizmi

9- Çrregullimet e kontrollit të impulseve

• Bixhozi patologjik

• Kleptomania

• Trikotilomania

• Piromania

• Çrregullimi shpërthyes intermitent

10- Çrregullimet e personalitetit

• Grupi A (çrregullimet skizoide, paranoide dhe skizotipale të personalitetit)

• Grupi B (çrregullimet kufitare, antisociale dhe histrionike të personalitetit)

• Grupi C (çrregullimet shmangëse, të varura dhe obsesive të personalitetit)

11- Çrregullimet e përshtatjes

12- Çrregullimet seksuale

• Parafilitë

• Çrregullimet e identitetit gjinor

B- Sëmundje të tjera dhe psikiatria

Bota shpirtërore e çdo njeriu është unike si gjurma e gishtit. Për rrjedhojë, edhe reagimet ndaj ngjarjeve të jetës mund të ndryshojnë nga një person te tjetri. Megjithatë, studimet shkencore kanë treguar se tablo psikiatrike mund të shfaqen sidomos në sëmundjet kronike dhe ato që shkaktojnë paaftësi. Më poshtë janë përmbledhur disa sëmundje dhe çrregullimet psikiatrike që i shoqërojnë:

• Demenca: Depresion, çrregullim ankthi, psikozë atipike

• Parkinsoni: Depresion, çrregullim ankthi

• Epilepsia: Ndryshime të personalitetit, depresion, çrregullime psikotike

• Goditja në tru (iktusi): Depresion, çrregullime psikotike

• Sëmundjet e zemrës: Sulme paniku, depresion, ndryshim i personalitetit

• Diabeti: Çrregullim përshtatjeje, depresion, mosfunksionime seksuale

• Sëmundjet e tiroides: Depresion, çrregullim bipolar, çrregullim ankthi

• SPOK, astma: Depresion, sulme paniku

• Insuficienca renale: Depresion, delirium

• Kanceri: Depresion, reagim zie

Nga ana tjetër, disa sëmundje si gastriti dhe ulçera, sindroma e zorrës së irrituar (IBS), migrena, astma, urtikaria, kruajtja, psoriaza, fibromialgjia dhe dhimbjet kronike mund të shfaqen ose të përkeqësohen për shkak të faktorëve psikologjikë. Në spitalin tonë, pacientëve të shtruar dhe atyre ambulatorë u ofrohet shërbimi i psikiatrisë së konsultimit dhe ndërlidhjes (konsultim-liezon).

C- Psikoterapia

Ndryshe nga sa besohet zakonisht, psikiatrit nuk përshkruajnë vetëm barna. Psikoterapia është një metodë trajtimi që synon të kuptojë botën e brendshme të personit dhe marrëdhëniet e tij në jetë. Llojet e psikoterapisë, të njohura si „trajtim përmes bisedës“, në situata dhe raste të përshtatshme zbatohen ndonjëherë më vete dhe ndonjëherë së bashku me trajtimin medikamentoz. Në spitalin tonë, çdo pacient që drejtohet te psikiatria vlerësohet edhe për psikoterapi. Psikoterapitë mund të klasifikohen si më poshtë:

• Psikoterapia psikoanalitike

• Terapia njohëse-sjellore

• Terapia familjare dhe e çiftit

• Terapia seksuale

• Terapia me lojë

• Terapia në grup