Vështirësia në frymëmarrje mund të jetë shenjë e sulmit të panikut!

Kushtojini kujdes nëse ndiheni sikur nuk merrni frymë mjaftueshëm, sikur po mbyteni, veçanërisht në ambiente të mbushura me njerëz, dhe nëse kjo gjendje përkeqësohet në periudhat kur jeni nën stres! Mund të jeni duke përjetuar vështirësi frymëmarrjeje / ndjenjë mungese ajri të shkaktuar nga ankthi.

Frymëmarrja, absolutisht e domosdoshme për vazhdimin e ekzistencës sonë biologjike, është gjithashtu tregues themelor i jetës. Jeta është koha ndërmjet frymëmarrjes së parë dhe asaj të fundit. Fatkeqësisht, vështirësia në frymëmarrje, e njohur edhe si uri për ajër e lidhur me ankthin, e ul cilësinë e jetës së personit.

Ne biseduam me specialistët e psikiatrisë të Hisar Hospital Intercontinental për uri për ajër, një nga simptomat e rëndësishme të ankthit…

Në jetën tonë të përditshme ka dhjetëra shprehje që lidhen me frymëmarrjen: të ngushtohet fryma, të marrësh frymë thellë, të mbetesh pa frymë, të mos të lësh të marrësh frymë, të harxhosh kot frymën, t'i priten fryma. Ashtu si rrahjet e zemrës, presioni i gjakut dhe lëvizjet e zorrëve, edhe frymëmarrja jonë kontrollohet nga baza e trurit (trungu i trurit). Në kushte normale nuk jemi të vetëdijshëm për këto funksione që trupi ynë i kryen vetvetiu. Megjithatë, disa sëmundje mendore shkaktojnë dëmtim funksional ose ndryshim të perceptimit në lidhje me frymëmarrjen tonë.

Çfarë është ankthi?

Uria për ajër ose vështirësia në frymëmarrje është një nga simptomat e rëndësishme të grupit të sëmundjeve të ankthit, grupit më të shpeshtë të sëmundjeve mendore sot. Fjala „Anxios” do të thotë „shtrëngoj, mbyt”. Shumë pacientë vuajnë nga pamundësia për të marrë frymë thellë si më parë, nga ndjesia e presionit në gjoks dhe e nyjës në fyt.’

Ankthi ngatërrohet dhe krahasohet më së shumti me shqetësimin. Shqetësimi ka një shkak të njohur, si p.sh. një provim; ndërsa ankthi konsiderohet produkt i konflikteve psikike të shtypura. Shqetësimi, ngacmimi dhe frika përbëjnë një gjendje shpirtërore të pakëndshme. Megjithëse ankthi në thelb është një gjendje emocionale, ai ka edhe aspekte trupore, mendore dhe të sjelljes. Palpitimet, vështirësia në frymëmarrje, djersitja, dridhjet, marramendja, dhimbja/tensioni i muskujve dhe zmadhimi i bebëzave të syve janë simptoma trupore. Mund të shkaktojë në mënyrë njohëse mendime katastrofike, shqetësime dhe mendime obsesive. Në sjellje mund të shfaqen agjitacion fizik, sjellje obsesive ose e përsëritur, kërkim ndihme ose shmangie (e situatës).

Sulmi i famshëm i panikut

Sulmi i panikut është më i njohuri ndër çrregullimet e ankthit; është gjendja intensive dhe e zhurmshme e ankthit. Sulmet e papritura të panikut dhe pritja se këto sulme do të përsëriten janë simptomat kryesore. Gjatë sulmit të panikut shfaqen gjetjet emocionale, trupore dhe njohëse të ankthit. Mund të shfaqen palpitime, djersitje, dridhje, vështirësi në frymëmarrje, ndjenjë mungese ajri, dhimbje gjoksi, të përziera-dhimbje barku, marramendje-çorientim, mpirje, humbje kontrolli (të çmendesh) ose frikë nga vdekja. Kjo gjendje, zakonisht shumë e lodhshme dhe shqetësuese, lidhet me ndjenjën e ankthit të zhveshur dhe të rëndë. Personat ndonjëherë mund t'i perceptojnë ndryshe veten dhe rrethin e tyre. Kjo gjendje zgjat zakonisht rreth 10-15 minuta.

Një nga aspektet e rëndësishme dhe të vështira të sulmit të panikut është se, pavarësisht përsëritjes, nuk arrihet të mësohet me sulmet. Problemet e jetës dhe faktorët stresues e shkaktojnë fillimin e sulmeve të panikut. Ata që kanë pasur sulm paniku shkojnë menjëherë te mjeku. Ata mendojnë se kanë probleme me zemrën dhe me kafazin e gjoksit. Palpitimet dhe vështirësia në frymëmarrje janë simptomat që i trembin më shumë pacientët. Ankthi nuk manifestohet vetëm me sulme paniku. Sëmundje si fibromialgjia, gastriti, zorra nervore dhe migrena mund të fillojnë me ankth ose të përkeqësohen. Sëmundja obsesive (Çrregullimi Obsesiv Kompulsiv), hipokondria dhe fobitë përfshihen në grupin e Çrregullimeve të Ankthit.

Uria për ajër

Pacientët me Çrregullim Ankthi shkojnë te degë jopsikiatrike për shkak të simptomave trupore. Pas ekzaminimeve të kryera kuptohet se gjendja është psikologjike. Ndonjëherë simptomat nuk janë të dukshme. Vërehen ankesa të dyshimta si shqetësim i vazhdueshëm, mundim, pamundësia për të qëndruar gjatë në një vend ose për të vazhduar një aktivitet. Një pjesë e pacientëve vuan vetëm nga uria për ajër, e rritur nga shqetësimi. Herë pas here ndihen sikur po mbeten pa frymë dhe kanë nevojë të marrin frymë thellë. Në turmë dhe në hapësira të mbyllura ngushtohen.

Pamundësia për të marrë frymë thellë dhe plotësisht, rritja e vëmendjes ndaj frymëmarrjes dhe vetëvëzhgimi gjithashtu mund të tregojnë për një Çrregullim Ankthi themelor. Zakonisht identifikohen faktorët stresues që e shqetësojnë personin ose sëmundjet mendore shoqëruese si depresioni. Nëse pacienti e pranon gjendjen, trajtimi arrin sukses në kohë më të shkurtër.