Физикалната медицина и рехабилитација е медицинска специјалност која се занимава со нехируршки методи на лекување на заболувањата на мускулно-скелетниот систем. Подобрувањето на функционалната неспособност предизвикана од заболувања на мускулно-скелетниот систем спаѓа во доменот на физикалната медицина и рехабилитација. Физикалната терапија и рехабилитацијата се препорачуваат кај состојби предизвикани од траума, кај генетски заболувања што го зафаќаат мускулно-скелетниот систем и кај невролошки заболувања што предизвикуваат тешкотии во движењето. Меѓу индикациите се проблемите со болка, хернии, спортски повреди, ревматски и невролошки заболувања.

Физикалната терапија се спроведува во сесии. Времетраењето на секоја сесија зависи од третманот што го добива пациентот, а кај рехабилитацијата на невролошки заболувања сесиите можат да бидат и подолги. Физикалната терапија може да се применува и самостојно, независно од рехабилитацијата. Целта на рехабилитацијата е да му овозможи на пациентот да го зачува квалитетот на својот живот. За таа цел, физијатрите користат различни методи, како термотерапија (топли апликации), криотерапија (ладни апликации), хелиотерапија (лекување со сончева светлина), хидротерапија (лекување со вода), електротерапија, ултразвук и ласер.

Болницата или центарот за физикална медицина и рехабилитација има за цел квалитетот на животот на пациентот да го врати во најдобрата можна состојба пред болеста и физичките пречки да ги сведе на минимум. Одделот за физикална медицина и рехабилитација се занимава со зајакнување на мускулите, ублажување на болката и со состојби што бараат закрепнување по траума или повреда. Физикалната медицина и рехабилитација е медицинска специјалност; покрај лекарите специјалисти, тука работат и физиотерапевти, кои се сертифицирани здравствени професионалци.

Што е физикална медицина и рехабилитација?

Одделот за физикална медицина и рехабилитација првенствено има за цел да го подобри квалитетот на животот на луѓето и да им овозможи здрав живот. Тој нуди мултидисциплинарен пристап за лекување на проблемите со физичкото здравје и враќање на ограничените функции на пациентот. Закрепнувањето по операција, ограничувањата во движењето и ублажувањето на болката спаѓаат во индикациите за физикална медицина и рехабилитација.

За закрепнување на пациентот се избираат методи прилагодени на неговата состојба. Тие вклучуваат мануелна терапија, при која специјалистот по физикална медицина и рехабилитација со рацете работи на меките ткива и ги намалува мускулната напнатост, болката и ограничувањето на движењето; термотерапија, која ја подобрува циркулацијата на крвта и ги опушта мускулите; како и криотерапија, односно ладни апликации, што се применуваат за намалување на болката и отокот или за контрола на воспалението.

Овие методи не мора да се користат поединечно; земајќи го предвид интересот на пациентот, со комбинации од овие апликации може да се изготви индивидуална програма. Главниот метод за подобрување на подвижноста на пациентот е терапијата со вежби, а за развој на мускулната сила се изготвуваат индивидуални програми за вежбање, комбинирани со методите на физикалната медицина и рехабилитација.

Физикалната медицина и рехабилитација не само што ги ублажува симптомите, туку се смета и за опција за лекување кај некои акутни и хронични состојби. Во поглед на постигнувањето долгорочни резултати и враќањето на способноста на пациентот да ги извршува секојдневните активности, оваа специјалност е важна алатка во лекувањето.

Кои се симптомите на заболувањата што бараат физикална медицина и рехабилитација?

Симптомите кај пациентите на кои им е потребно следење во центар за физикална терапија можат да се разликуваат во зависност од видот на болеста и општата здравствена состојба на лицето. Некои од најчестите симптоми се:

• Ограничено движење

• Мускулна слабост

• Нерамнотежа

• Болка

• Проблеми со координацијата

• Губење на функција

• Болка во долниот дел на грбот или во вратот

• Вкочанетост на зглобовите

• Напор при движење

• Оток, модрици

• Слабост на едната страна од телото кај пациенти што преживеале мозочен удар

• Губење на рамнотежата

• Нарушувања на говорот

• Тремор

• Губење на сетилото

Отокот, модриците или ограничувањата во движењето често се среќаваат кај лица со спортски повреди, губењето на сетилото и еднострана слабост кај пациенти со мозочен удар, додека треморот, нарушувањата на говорот и губењето на функциите можат да се јават кај заболувања предизвикани од невролошки проблеми.

Друга специјалност што има голема корист од физикалната медицина и рехабилитација е ревматологијата. Бидејќи кај лицата со ревматски заболувања зафаќањето на зглобовите е чест симптом, враќањето на функцијата на зглобовите исто така се постигнува со физикална терапија. При изготвувањето индивидуални планови за лекување и одредувањето на методот што ќе се примени, се зема предвид општата здравствена состојба и симптомите на пациентот.

Како се поставува дијагнозата во физикалната медицина и рехабилитација?

Во процесот на физикална медицина и рехабилитација, дијагностиката ги опфаќа физичката состојба на пациентот, функционалниот капацитет, ограничувањата во движењето и факторите што влијаат врз квалитетот на животот. Дијагностиката е сеопфатен процес составен од анамнеза, проценка и тестови. Таа започнува со земање анамнеза и детално испитување на наведените симптоми. Детално се дознаваат јачината, времетраењето и начинот на појава на симптомите, дали постои утринска вкочанетост и кои движења се ограничени. При физичкиот преглед се проценуваат, меѓу другото, опсегот на движење на зглобовите, сетилото, мускулната сила и рефлексите.

Техниките како рендген, магнетна резонанца (МР) и компјутеризирана томографија (КТ) имаат важна улога во утврдувањето на обемот на оштетувањето на мускулно-скелетниот систем и изборот на соодветен метод на лекување. Покрај тоа, за дијагноза и диференцијална дијагноза на некои ревматски и невролошки заболувања се користат лабораториски анализи.

Доколку кај пациентот постои сомнеж за заболување од доменот на ревматологијата, неврологијата или ортопедијата, дијагностичките тестови можат соодветно да се променат. На крајот се проценува функционалноста на пациентот: се утврдуваат физичката сила, подвижноста, рамнотежата, координацијата и тешкотиите при одредени активности. Врз основа на сите овие проценки, дијагнозата се поставува со мултидисциплинарен пристап.

Како се лекуваат заболувањата во физикалната медицина и рехабилитација?

Физикалната медицина и рехабилитација планира соодветно лекување за тегобите на секој поединец. Специјалистите по физикална медицина го следат процесот на закрепнување на пациентите, ги планираат третманите и, кога е потребно, прават измени за да им помогнат на пациентите да постигнат најдобри резултати. Некои од методите што се користат во лекувањето се:

• Проценка на пациентот: Процесот на физикална медицина и рехабилитација започнува со сеопфатна проценка на состојбата на пациентот. Оваа проценка вклучува фактори како медицинската историја, симптомите, физичките функции, ограничувањата во движењето и начинот на живот.

• План за лекување: Планот за лекување обично вклучува различни методи, како физиотерапија под надзор на лекар специјалист, програми за вежбање, мануелна терапија, електротерапија и хидротерапија.

• Физиотерапија и вежби: Физиотерапијата опфаќа посебни програми за вежби и движење што имаат за цел зголемување на мускулната сила и флексибилноста, намалување на болката и отстранување на ограничувањата во движењето. Овие вежби обично се насочени кон подобрување на секојдневните активности на пациентот.

• Мануелна терапија: Во мануелната терапија физиотерапевтите користат техники што се изведуваат со раце. Овие техники се користат за зголемување на опсегот на движење на зглобовите, намалување на мускулната напнатост, ублажување на болката и корекција на држењето на телото.

• Електротерапија: Електротерапијата се применува со помош на апарати како ултразвук, ласер и електрична стимулација за намалување на болката, отстранување на мускулните грчеви и забрзување на закрепнувањето.

• Хидротерапија и аквтерапија: Хидротерапијата опфаќа методи на лекување што ги користат терапевтските својства на водата. Особено силата на потисок и отпорот на водата можат да им помогнат на пациентите да ја подобрат подвижноста и да ја намалат болката.

• Програми за рехабилитација: Процесот на физикална медицина и рехабилитација обично вклучува програма за рехабилитација. Овие програми имаат за цел да им помогнат на пациентите повторно да ги извршуваат секојдневните активности, да ја зголемат функционалноста и да ја вратат својата самостојност.

Често поставувани прашања

Дали ортопедијата и физикалната терапија се исто?

Ортопедијата и физикалната медицина не се иста медицинска специјалност. Ортопедијата се занимава со лекување на заболувања на коските, зглобовите и мускулите, додека физијатрите планираат методи на лекување за рехабилитација на заболувањата на мускулно-скелетниот систем и враќање на подвижноста.

Која е разликата меѓу физикалната терапија и физиотерапијата?

Физикалната терапија има поширок опфат. Физиотерапијата е нејзина поддисциплина и се фокусира на зголемување на подвижноста на пациентите и подобрување на квалитетот на нивниот живот. Физиотерапијата обично го планира лекувањето со вежби, мануелна терапија и други физички методи.

Кај кого не се применува физикална терапија?

Кај лица со активни инфекции, во напреднатите стадиуми на некои видови рак или во состојби со ризик од крварење, примената на физикална терапија може да биде ризична. Исто така, кај тешка срцева слабост, акутна тромбоза и некои невролошки состојби е потребна претпазливост и консултација со специјалист по физикална медицина.

Во кои случаи не се применува физикална терапија?

Физикална терапија не треба да се применува кај активни инфекции, тешка срцева слабост и висок ризик од крварење. Покрај тоа, кај некои видови рак во напреднат стадиум, акутна тромбоза и некои невролошки нарушувања, примената на физикална терапија може да бара посебно внимание.

За што служи електричната струја што се користи во физикалната терапија?

Електричната струја што се користи во физикалната терапија може да помогне во намалување на болката, опуштање на мускулните грчеви, подобрување на циркулацијата и зголемување на мускулната сила. Покрај тоа, во некои случаи електричната струја може да се користи и за поттикнување на заздравувањето на ткивата и враќање на физичките функции.

Дали има болка по физикалната терапија?

По физикалната терапија, во некои случаи може да се почувствува привремена болка или непријатност. Ова обично е поврзано со движењето на мускулите и ткивата за време на третманот и е дел од процесот на прилагодување на телото. Сепак, доколку болката се засили за време на третманот или трае подолго време, важно е да се обратите кај лекар.

Физикалната терапија е медицинска специјалност што ги лекува проблемите со физичкото здравје на пациентите и ги враќа нивните ограничени функции. Пациентите на кои им е потребна физикална терапија можат да го започнат лекувањето со закажување преглед во одделот за физикална медицина и рехабилитација во болницата.

НАШИОТ ТИМ

Вашето здравје ни е најважно од сè…

Şule SIDAR

ОДГОВОРЕН ФИЗИОТЕРАПЕВТ

Nursaç UĞURTAŞ AYKUT

ФИЗИОТЕРАПЕВТ

Senanur ÇETİN

ФИЗИОТЕРАПЕВТ

Hilal TATAR

ФИЗИОТЕРАПЕВТ

Zordar ASLAN

ФИЗИОТЕРАПЕВТ

Merve Nur İskefiyeli

ФИЗИОТЕРАПЕВТ

Нашите области на примена:

Заболувања на мускулно-скелетниот систем :

• Болки во вратот: Цервикална дискус хернија, артроза, нарушувања на држењето на телото итн.

• Болки во долниот дел на грбот: Лумбална дискус хернија, лизгање на пршлен, артроза, болка во долниот дел на грбот во бременост итн.

• Болки во рамото: Замрзнато рамо, тендинитис, бурзитис итн.

• Болки во грбот : Мускулна болка, сколиоза, нарушувања на држењето на телото итн.

• Секаков вид болка во зглобовите, како во лактот, рачниот зглоб, колкот, коленото и скочниот зглоб

• Заболувања на меките ткива како фибромиалгија и миофасцијален болен синдром, распространети болки во телото

Ортопедска рехабилитација: Рехабилитација по ортопедски интервенции, како протези на колк и колено, операции на менискус, преден вкрстен лигамент и рамо, како и по фрактури

Невролошка рехабилитација: Рехабилитација на парализа на десната или левата рака и нога по мозочен удар, парализи по повреда на главата, парализи на рацете и нозете по повреда на 'рбетниот мозок, парализа на лицето, повреди на нервите и невролошки заболувања како мултиплекс склероза и Паркинсонова болест

Педијатриска рехабилитација: Церебрална парализа, парализа поради спина бифида, тортиколис, оштетување на брахијалниот плексус при раѓање

Рехабилитација по неврохируршки операции: парализи на различни делови од телото по неврохируршки интервенции

Рехабилитација на воспалителни ревматски заболувања: Ревматоиден артритис, анкилозантен спондилитис и други артритични состојби

Рехабилитација на раката: Рехабилитација по фрактури, пресечени тетиви и нерви и соодветните операции

Остеопороза (губење на коскената маса): болка во пределот на грбот и колкот поради остеопороза, коскени болки поради фрактури на 'рбетот,

Рехабилитација по изгореници: лекување на последиците по изгореници

На нашите пациенти, кои се прегледани од лекар и кај кои е поставена дијагноза и испланирано лекување, им служиме со нашите физиотерапевти, сали за третман и апарати до 20:00 часот.