Неврология

Неврология — дененің жүйке жүйесі ауруларын анықтау және емдеу туралы ғылым; ол бас миының, ми бағанының, жұлынның, жүйке жүйесінің және бұлшықеттердің жұмысына қатысты мәселелермен айналысатын медицина саласы. Осы құрылымдарда пайда болатын және хирургиялық араласуды қажет етпейтін бұзылыстар неврологияның қарауына жатады. Бас миының, жұлынның және жүйкелердің құрылымындағы ауытқулар инсульттан эпилепсияға дейін, Альцгеймер ауруынан сезімталдықтың жойылуына дейін көптеген денсаулық проблемаларына әкелуі мүмкін.

Неврология — осы мәселелерді анықтау және емдеумен айналысатын, басқа медициналық бөлімшелермен мультидисциплинарлық тәсіл негізінде бірлесіп жұмыс істейтін бөлім. Әртүрлі жас тобындағы науқастарға қызмет көрсету үшін бұл бөлім ересектер неврологиясы және балалар неврологиясы болып та бөлінеді. Адам миының күрделі механизмдерін түсінудің іргетасы ретінде жиі қарастырылатын неврология жүйке жүйесінің күрделі сырларын ашуда бағыт беретін шырақ іспетті.

Невропатологтар — бас миын, жұлынды және жүйкелерді қоса алғанда, жүйке жүйесіне әсер ететін бұзылыстарды анықтау, емдеу және бақылау бойынша маманданған дәрігерлер. Невропатологтардан айырмашылығы, нейрохирургтар жүйке жүйесі ауруларын анықтау мен емдеуде хирургиялық та, хирургиялық емес те әдістерді қолданады.

Неврологиялық аурулар дегеніміз не?

Неврологиялық аурулар адам ағзасының жүйке құрылымдарына тікелей қатысты болғандықтан, жедел диагностика аса маңызды. Неврологиялық себептерден туындаған бұзылыстарда тез әрекет ету өмірлік маңызға ие, өйткені диагностика мен емдеудің кешіктірілуі ағзада қалпына келмейтін зақымдарға әкелуі мүмкін.

Бас ауруы: Бас ауруы — ең жиі кездесетін неврологиялық мәселелердің бірі; олардың ішінде мигрень мен кернеулі бас ауруы ең көп таралған түрлері болып табылады. Диагноз науқас айтқан симптомдарға және бас ауруының нақты түріне байланысты қойылады. Неврология бөлімі бас ауруын анықтауға да, емдеуге де жауапты; емдеу жоспары әдетте науқастың анамнезі негізінде немесе қажет болған жағдайда невропатологтың басшылығымен МР немесе КТ сияқты бейнелеу әдістерін қолдану арқылы құрылады.

Деменция: Когнитивтік функциялардың төмендеуі және есте сақтау қиындықтары сияқты симптомдармен көрінетін деменцияның жиілігі, негізінен жасқа байланысты факторлардың әсерінен, артып келеді. Альцгеймер ауруы егде жастағы адамдарда деменцияның ең жиі себебі болып табылады. Альцгеймер — есте сақтау қабілетінің жойылуымен, когнитивтік құлдыраумен және мінез-құлық өзгерістерімен сипатталатын үдемелі нейродегенеративтік ауру. Ол адамның күнделікті істерін өз бетінше атқару қабілетіне айтарлықтай әсер етеді. Альцгеймер тек есте сақтауға ғана емес, сонымен қатар сөйлеу дағдыларына, шешім қабылдау қабілетіне, тіпті тұлғалық қасиеттерге де әсер етеді. Альцгеймер ауруынан бөлек, деменция ми тамырларындағы құрылымдық ауытқулардан да туындауы мүмкін. Невропатологтар осы әлсірететін жағдайларды бақылау мен емдеуде, сондай-ақ науқастар мен олардың отбасыларына жан-жақты күтім мен қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарады.

Ми қантамырлары аурулары: Ми қантамырлары аурулары мидың қан құйылуы мен ми тамырларының бітелуін қоса алғанда, бірқатар жағдайларды қамтиды. Ми тамыры бітелгенде пайда болатын инсульт (халық арасында «сал ауруы» деп аталады) қан ағымының жеткіліксіздігіне, содан кейін неврологиялық белгілерге әкеледі. Мидың зақымдалған аймағында жасушалар өледі, бұл әлсіздік, сөйлеудің бұзылуы, бас айналу, көрудің бұзылуы және бір жақты есінен тану сияқты түрлі неврологиялық симптомдарға себеп болады. Невропатологтар бітелген тамырдың орнын анықтау және мидың зақымдану дәрежесін бағалау үшін магниттік-резонанстық томография (МРТ) немесе компьютерлік томография (КТ) сияқты заманауи диагностикалық бейнелеу әдістерін қолданады, бұл нақты емдеу стратегияларын таңдауды жеңілдетеді.

Паркинсон ауруы: Созылмалы және үдемелі неврологиялық бұзылыс болып табылатын Паркинсон ауруы мидағы дофамин өндіретін нейрондардың бұзылуынан туындайды. Ол діріл, ригидтілік (бұлшықеттердің тыныштық күйінде де керіліп, қатаюы), тепе-теңдік пен үйлесімділіктің бұзылуы сияқты симптомдарға әкеледі. Қозғалыс симптомдарынан бөлек, Паркинсон ауруы депрессия, ұйқының бұзылуы және когнитивтік өзгерістер сияқты симптомдарды да тудыруы мүмкін.

Эпилепсия: Эпилепсия мидағы қалыптан тыс электрлік белсенділіктен туындайтын қайталанатын ұстамалар арқылы көрінеді. Ұстамалар сана, қозғалыс және сезім мүшелеріне әсер етіп, көріну түрі мен ауырлығы жағынан айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін. Эпилепсия өмір сапасына терең әсер етіп, жұмысқа орналасу мүмкіндіктеріне, әлеуметтік қарым-қатынастарға және психикалық денсаулыққа ықпал етуі мүмкін.

Шашыраңқы склероз (ШС): Шашыраңқы склероз — ағзаның иммундық жүйесі орталық жүйке жүйесіндегі жүйке талшықтарын қаптап жатқан қорғаныш миелин қабығына шабуыл жасайтын аутоиммундық ауру. Бұл ми мен дененің қалған бөліктері арасындағы байланыстың бұзылуына әкеліп, шаршағыштық, әлсіздік және қозғалу қабілетінің нашарлауы сияқты бірқатар симптомдарды тудырады.

Неврологиялық симптомдар қандай?

Неврологиялық аурулар жүйке жүйесінің түрлі қызметтеріне әсер етіп, әртүрлі симптомдарды тудыруы мүмкін. Олар қозғалыс функцияларын бұзып, қозғалыс қиындықтарына әкелуі, когнитивтік функцияларға әсер етіп, есте сақтау мәселелерін тудыруы немесе бұлшықет қызметіне ықпал етіп, шаршағыштық пен ұстамаларға себеп болуы мүмкін.

Неврологиялық ауруларда түрлі симптомдар байқалуы мүмкін, соның ішінде:

• Бас ауруы

• Бас айналу

• Аяқ-қолдың ұюы немесе әлсіреуі

• Талу және есінен тану

• Есте сақтау қиындықтары

• Когнитивтік бұзылыстар

• Сөйлеу қиындықтары

• Көрудің бұзылуы

• Діріл, спазмдар және еріксіз жиырылулар

Неврологиялық аурулар қалай анықталады?

Неврологиялық ауруларды бағалау және анықтау — күрделі әрі көп қырлы үдеріс. Көптеген аурулар әртүрлі үйлесімде ұқсас симптомдармен көрініп, диагностика үдерісін одан әрі қиындатады. Көптеген бұзылыстардың нақты себептері, маркерлері немесе диагностикалық тестілері жоқ.

Неврологиялық бұзылыстарды түсіну және басқару невропатологтарды, нейрохирургтарды, нейропсихологтарды және басқа да денсаулық сақтау мамандарын қамтитын мультидисциплинарлық тәсілді қажет етеді. Емдеу стратегиялары дәрі-дәрмекпен емдеуді, физиотерапияны, эрготерапияны және кейбір жағдайларда хирургиялық араласуды қамтуы мүмкін.

Неврологиялық ауруларды анықтау үшін келесі әдістер қолданылуы мүмкін:

- Компьютерлік томография (КТ): Бұл диагностикалық әдіс сүйектерді, бұлшықеттерді, май тінін және ағзаларды қоса алғанда, дененің кез келген аймағының егжей-тегжейлі бейнелерін алу үшін рентген сәулелері мен компьютерлік технологияны біріктіріп қолданады. КТ қарапайым рентгенографияға қарағанда көбірек мәлімет береді және бас миына, омыртқаға немесе жүйке жүйесінің басқа бөліктеріне әсер ететін бұзылыстарды анықтауға көмектеседі.

- Электроэнцефалограмма (ЭЭГ): Бұл зерттеу бастың терісіне бекітілген электродтар арқылы мидың үздіксіз электрлік белсенділігін тіркеуге мүмкіндік береді.

- Магниттік-резонанстық томография (МРТ): Қуатты магниттерді, радиотолқындарды және компьютерлік өңдеуді қолдана отырып, МРТ ағзалардың егжей-тегжейлі бейнелерін жасайды. МРТ КТ-ға қарағанда әлдеқайда жоғары ажыратымдылықтағы бейнелер береді және науқасты сәулеленуге ұшыратпайды.

- Электромиография (ЭМГ) және жүйке өткізгіштігінің жылдамдығы (NCV) сияқты электродиагностикалық тестілер: Бұл зерттеулер бұлшықет пен қозғалыс нейрондарының бұзылыстарын талдап, анықтайды. Электрлік сигналдар мен бұлшықет жауаптарын тіркеу үшін электродтар не бұлшықеттің ішіне енгізіледі, не белгілі бір бұлшықетті немесе бұлшықет тобын жауып тұрған терінің үстіне орналастырылады.

- Позитрондық-эмиссиялық томография (ПЭТ): Бұл зерттеуде ағзалар мен тіндердің қызметін бағалау үшін арнайы бейнелеу жабдығы мен компьютерлік талдаумен бірге аз мөлшерде радиоактивті зат қолданылады. ПЭТ аурудың үдеуінің алғашқы белгілерін дәстүрлі бейнелеу әдістерінен бұрын анықтай алады.

Неврологиялық аурулар қалай емделеді?

Неврологиялық аурулар үшін нақты жағдайға бейімделген көптеген емдеу әдістері бар. Әдетте негізгі ем нейрореабилитацияға негізделеді және науқастағы функционалдық тапшылықтарды қалпына келтіруге, барынша азайтуға немесе өтеуге, сонымен бірге күтілетін нәтижені шынайы бағалауға бағытталады.

Кейбір жағдайларда симптомдарды белгілі бір дәрежеде жеңілдету үшін дәрі-дәрмекпен емдеу немесе хирургиялық араласу қолданылуы мүмкін. Жалпы алғанда, емдеудің мақсаты — неврологиялық бұзылыстармен күресіп жүрген адамдардың өмір сапасын жақсарту және мүмкіндігінше барынша дербестігін қамтамасыз ету. Барлық неврологиялық бұзылыстарда ерте диагностика өте маңызды, ол мамандарға әр жағдай үшін ең қолайлы емдеу әдісін анықтауға мүмкіндік береді.

МР және КТ сияқты нейробейнелеу әдістерінің дамуының арқасында клиницистер бас миы мен жұлынның егжей-тегжейлі бейнелерін алып, дәл диагноз қоюға және емді жоспарлауға көмектесе алады. Бұл диагностикалық құралдар құрылымдық ауытқуларды анықтауға, аурудың үдеуін бағалауға және емге жауапты бақылауға көмектесіп, нәтижесінде науқастарға жеке күтім көрсетуге бағыт береді.

Неврологиялық денсаулығыңыз үшін әрекет етіңіз

Қорыта айтқанда, неврология — жүйке жүйесінің күрделілігін түсінуге және шешуге арналған сала. Альцгеймер ауруынан инсультқа дейін неврологиялық аурулар адамдардың өміріне терең әсер ететін кең ауқымды қамтиды. Бұл бұзылыстардың әсерін азайту және науқастардың өмір сапасын жақсарту үшін ерте диагностика мен жеке емдеу жоспарларының маңызын мойындау қажет. Неврологиялық бұзылыстарды түсіну мен емдеудегі прогресс жалғасып жатқан кезде, адамдардың өз неврологиялық денсаулығына басымдық беріп, уақытында медициналық көмекке жүгінуі өте маңызды.

Неврологиялық денсаулығыңызға мұқият болу, уақытында медициналық көмекке жүгіну және қолжетімді емдеу әдістері туралы хабардар болу өте маңызды. Егер сізде неврологиялық бұзылысты меңзейтін симптомдар байқалса, медициналық көмекке жүгінуден тартынбаңыз. Ерте диагностика мен уақытылы араласу — өмір сапасын жақсартудың кілті.

Hisar Hospital Intercontinental Неврологиялық ғылымдар орталығы тәжірибелі дәрігерлерінің мультидисциплинарлық командалық жұмысы арқылы ғылыми деректерге сүйене отырып, сапалы әрі тиімді медициналық қызмет көрсетеді.

Неврологиялық ғылымдар орталығының құрамында:

• Шұғыл неврология / Инсульт бөлімшесі

• Амбулаториялық диагностика және емдеу бөлімшесі

• Неврология клиникасы – стационар

• Тексеру және емдеу бөлімшесі

• Электродиагностикалық неврология бөлімшесі (ЭЭГ/ЭМГ)

• Ұйқы орталығы

Неврологиялық ғылымдар орталығы ауруханамыздағы нейрохирургия, физиотерапия және оңалту, психиатрия, радиология, кардиология, жүрек-қантамыр хирургиясы, ішкі аурулар, қарқынды терапия және реанимация бөлімшелерімен, сондай-ақ биохимия және микробиология зертханаларымен мультидисциплинарлық жұмыс жүйесі арқылы түрлі аурулар бойынша науқастарға диагностика, емдеу және бақылау қызметін көрсетеді.

Hisar Hospital Intercontinental Неврологиялық ғылымдар орталығы диагностика және емдеу жұмыстарымен қатар академиялық зерттеу бағдарламаларын жүргізуге де бейімделіп құрылған.

Жұмыс уақыты: Жалпы неврология емханасы: жұмыс күндері сағат 08:00–18:00, сенбі күні сағат 08:00–14:00 аралығында.