Keratit gözün ön kısmında bulunan, şekli kubbeyi andıran şeffaf bir tabaka olan korneanın iltihaplanması ile kendisini gösteren bir sağlık sorunudur. Kornea ülseri olarak da adlandırılan keratit erken dönemde tanı konulmaz ve tedavi edilmezse ilerleyen dönemlerde görme kaybına neden olabilir.
Keratit Nedir?
Keratit, halk arasında yaygın kullanımıyla kornea iltihabı, bulaşıcı veya bulaşıcı olmayan nedenlerle gözün ön kısmında bulunan kornea tabakasının iltihaplanması ile karakterize bir sağlık sorunudur. Göz ağrısı ve gözlerde kızarıklık keratit belirtileri denildiğinde ilk akla gelenlerdir. Bunların yanı sıra erken dönemde tedavi edilmezse semptomlar ilerleyerek göz kapağını açmada zorluk, bulanık görme, görme kaybı gibi daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir
Kornea iltihabı bakteriler, virüsler, mantarlar ve parazitler gibi mikroorganizmaların neden olduğu bir enfeksiyona bağlı ortaya çıkabileceği gibi kontakt lenslerin yanlış kullanımı, göze yabancı bir cisim kaçması gibi travmalara bağlı olarak da gelişebilir. Bu nedenle uzmanlar bu sağlık sorununu enfeksiyöz ve enfeksiyöz olmayan keratit hastalığı olmak üzere iki sınıfta değerlendirir
Keratit tedavisi hastalığın nedenine ve şiddetine göre değişiklik gösterir. Enfeksiyona bağlı gelişen kornea iltihabı vakalarında, mikroorganizmanın türüne göre, çeşitli göz damlalarından faydalanılabilir. Bunların işe yaramadığı durumlarda oral yolla kullanılan ilaçlar tedavi sürecine dahil edilebilir. Ancak nadiren bu tedaviler başarısız olabilir ve hastalık ilerleyerek kornea tabakasının zarar görmesine, dolayısıyla görme kaybına neden olabilir. Bu durumda görme fonksiyonunun geri kazanılması için kornea nakli gibi keratit ameliyatı prosedürlerine başvurulması gerekebilir
Keratit Belirtileri Nelerdir?
Keratit, erken dönemlerinde genellikle gözlerde ağrı ve kızarıklık ile kendisini gösterir. Buna göre başlıca belirtiler aşağıdaki gibidir
- Gözlerde kızarıklık,
- Gözlerde ağrı ve batma hissi,
- Bulanık görme, az görme gibi görmede değişiklik,
- Işığa karşı hassasiyet,
- Gözleri açamamak,
- Gözlerde sulanma.
Kornea iltihabı kornea tabakasının merkezini etkileyebileceği gibi marjinal keratit olarak da bilinen kornea çevresindeki dokuları da etkileyebilir. Belirtilerin hastalığın başlangıcından ne kadar sonra ortaya çıkacağı hastalığa neden olan faktöre göre değişiklik gösterir. Bazı kornea iltihabı vakalarında belirtiler kısa sürede ortaya çıkarken bazı durumlarda semptomların ortaya çıkması için daha fazla zaman geçmesi gerekebilir
Keratit Nasıl Olur?
Tedavi edilmezse ilerleyerek görme kaybı dahil olmak üzere ciddi komplikasyonlara yol açabilen bir çeşit göz hastalığı olan kornea ülserinin çeşitli nedenleri vardır. Bunların başında virüs, bakteri, parazit ve mantar gibi mikroorganizmaların neden olduğu enfeksiyonlar gelir. Ayrıca göze kaçan yabancı bir cisim gibi travma kaynakları da korneada iltihaplanmaya neden olabilir. Başlıca keratit nedenleri şu şekildedir:
- Bakteriler: Kornea iltihabı vakalarının büyük çoğunluğunu bakterilerin neden olduğu bakteriyel keratit oluşturur. Bakteriyel kornea iltihabı vakalarının yaklaşık %80’ine Staphylococcus, Streptococcus ve Pseudomonas bakterileri neden olur. Kontakt lenslerin yanlış kullanımı kornea tabakasının zarar görmesine neden olarak iltihabı tetikleyebilir. Araştırmalar bakteriyel kornea iltihabı hastalarının yaklaşık %19-%42’sinde iltihabın nedeninin kontakt lens hijyenine yeterince dikkat edilmemesi olduğunu göstermektedir.
- Mantarlar: Mantar keratiti başta Aspergillus, Candida ve Fusarium gibi mantarlar olmak üzere çeşitli mantarlarla enfekte olma neticesinde gelişen bir kornea iltihabı türüdür.
- Parazitler: Parazit keratiti korneanın parazit enfeksiyonu sonucu iltihaplanmasıdır. Acanthamoeba paraziti başta olmak üzere çeşitli parazitler korneada iltihaba neden olabilir. Bu parazit havuzda, gölde veya denizde yüzme, ormanlık alanlarda yürüme veya enfekte suyun kontakt lenslere temas etmesi yoluyla bulaşabilir.
- Virüsler: Halk arasında uçuk virüsü olarak da bilinen Herpes simplex virüsü başta olmak üzere insan adenovirüsleri gibi çeşitli virüsler kornea tabakasının iltihaplanmasına neden olabilir. Herpes keratit, herpes simpleks virüsünün bulaşması neticesinde kornea tabakasının iltihaplanması neticesinde gelişen bir sağlık sorunudur. Çoğunlukla gözlerden bir tanesi, nadiren her iki gözü birden etkileyen, gözde ağrı, kızarıklık, ışığa duyarlılık gibi semptomlarla kendisini gösteren herpetik kornea iltihabı genellikle HSV-1 türü tarafından tetiklenir. Herpes kornea iltihabı akut ve kronik şekilde seyredebilir.
Akut herpetik keratit vakalarında virüs ile enfekte olunmasının ardından semptomlar çok hızlı şekilde ortaya çıkabilir. Bununla birlikte uçuk virüsü bir kez vücuda yerleştikten sonra uzun süre uykuda kalabilir ve uygun koşullar oluştuğunda enfeksiyon tekrarlayabilir. Yapılan çeşitli araştırmalar dünya genelinde kornea körlüğünün en sık karşılaşılan nedeni olarak herpes simpleks virüsünü göstermektedir. Uzmanlar hem herpetik keratit tedavisi hem de adenoviral keratit tedavisi sırasında çeşitli antiviral damla ve ilaçlardan faydalanabilir.
Yukarıda sayılanların yanı sıra bazı durumlarda kornea ülseri enfeksiyona bağlı olmayan sebeplerle de ortaya çıkabilir. Kornea ülserinin enfeksiyon dışı nedenleri aşağıdaki gibidir:
- Çizilme gibi göz yaralanmaları,
- Kontakt lenslerin uzun süre kullanımı,
- Yüzerken lensleri çıkarmamak,
- Polenlerin yoğun olduğu bölgelerde yaşamak,
- Bağışıklık sisteminin herhangi bir sebeple zayıflamış veya baskılanmış olması,
- Uzun süre güneşin zararlı ışınlarına maruz kalmak.
Sebebi ne olursa olsun kornea iltihabından şüphelenilen durumlarda vakit kaybetmeden alanında uzman bir doktordan randevu alınması ve gerekli kontrollerin yaptırılması önemlidir.
Keratit Tanısı Nasıl Konulur?
Gözlerde kızarıklık, ağrı, sulanma, bulanık görme gibi şikâyetlerle sağlık kuruluşlarına başvuran hastalar alanında uzman bir göz doktoru tarafından detaylı olarak değerlendirir. Uzmanlar ilk aşamada hastanın şikâyetlerini dinler. Ardından daha öncesinde gözlerini etkileyebilecek bir travmaya maruz kalıp kalmadığı, yakın zamanda bir enfeksiyon geçirip geçirmediği gibi konularda çeşitli sorular yönelterek hastanın tıbbi geçmişi detaylı olarak inceler. Yapılan incelemelerin ardından genellikle gözün yapılarını büyüterek incelemeye yardımcı olan biyomikroskop (slit-lamp) adlı cihaz yardımıyla kornea ayrıntılı şekilde incelenebilir.
Bunların yanı sıra keratit tanısı sırasında uzmanlar korneadaki hasarları daha belirgin hale getirerek net görüntü elde edebilmek için gözün yüzeyine floresein boya uygulayabilir. İlave olarak hastada enfeksiyondan şüphelenilmesi durumunda korneadan alınan doku veya toplanan gözyaşı örnekleri laboratuvarda incelenebilir. Erken dönemde tanı konulması ve tedaviye başlanması her hastalıkta olduğu gibi korneadaki iltihabın ilerlemesi ve kalıcı görme kaybının önlenmesi açısından oldukça önemlidir.
Keratit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Keratit tedavisi, hastalığın türüne ve şiddetine bağlı olarak değişiklik gösterir. Bakteriyel kornea iltihabı genellikle antibiyotik göz damlaları ile tedavi edilebilir. Bununla birlikte enfeksiyonun ilerlediği şiddetli vakalarda oral yoldan antibiyotik kullanımı gerekli olabilir. Herpetik keratit tedavisi gibi virüslerin neden olduğu kornea iltihabının tedavisi sırasında ise uzmanlar antiviral damlalar ve ilaçlar reçete edebilir. Fungal kornea iltihabı tedavisinde antifungal damlalar ve oral antifungal ilaçlar kullanılır. Parazitik kornea ülseri durumunda ise ilk akla gelen tedavi seçeneği antiparazitik damlalar veya ilaçlardır.
Bunların yanı sıra kornea iltihabı her zaman enfeksiyon kaynaklı olmayabilir. Non-enfeksiyöz kornea iltihabı durumunda suni gözyaşı damlaları, anti-inflamatuar ilaçlar veya koruyucu kontakt lens tedavisine başvurulabilir. Uzmanlar şiddetli vakalarda kortikosteroid damlalar reçete edilebilir. Ancak nadiren sayılan tedavi yöntemlerinden olumlu sonuç alınamayabilir. Tüm tedavi yöntemlerine rağmen inflamasyonun gerilememesi ve görme kaybı riskinin olması durumunda kornea nakli gerekli olabilir. Tedavi süresince göz hijyenine dikkat edilmesi ve ilaçların doktor tarafından önerildiği şekilde kullanılması önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Herpetik Keratit Nedir?
Herpetik kornea iltihabı Herpes simpleks virüsünün (HSV) neden olduğu bir göz enfeksiyonudur. Genellikle gözün kornea tabakasını etkileyen bu göz enfeksiyonu bulanık görme, gözde ağrı, kızarıklık ve ışığa duyarlılık gibi şikâyetlere neden olabilir. Akut herpetik keratit ani bir şekilde başlar ve hızlı bir şekilde ilerleyebilir. Tedavinin ardından HSV virüsünün uykuda kalması ve enfeksiyonun tekrarlaması riski vardır. Tekrarlayan enfeksiyonlar ise zamanla görme kaybına yol açabilir. Herpetik kornea inflamasyonu tedavisi sırasında uzmanlar antiviral ilaçlar ve gerektiğinde kortikosteroidler reçete edebilir. Erken tanı ve tedavi görme kaybı gibi ciddi komplikasyonları önlemeye yardımcı olabilir.
Kornea İltihabı Nasıl Anlaşılır?
Kornea iltihabı gözde kızarıklık, ağrı, bulanık görme, aşırı sulanma ve ışığa duyarlılık gibi belirtilerle kendisini gösterebilir. Bunların yanı sıra gözde yabancı cisim hissi, göz kapağında şişlik, gözleri açarken zorlanma da kornea iltihabı vakalarında yaygın rastlanan semptomlardır.
Kornea Enfeksiyonu Kaç Günde Geçer?
Kornea enfeksiyonunun iyileşme süresi enfeksiyonun türüne ve şiddetine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Normal şartlarda antienflamatuar ilaçların kullanılmaya başlanmasının ardından 1-2 gün içerisinde semptomların hafiflediği görülebilir. Ancak enfeksiyonun şiddetli olduğu durumlarda bu süre daha uzun olabilir.
Keratit ve Konjonktivit Arasındaki Fark Nedir?
Keratit ve konjonktivit gözün farklı bölümlerini etkileyen iki ayrı göz enfeksiyonu hastalığıdır. Keratit gözün ön kısmında yer alan şeffaf tabaka olan korneanın iltihaplanmasıdır. Konjonktivit ise gözün beyaz ve şeffaf kısmı ile göz kapaklarının içini kaplayan konjonktiva tabakasının iltihaplanmasıdır. Bazı durumlarda pembe göz hastalığı olarak da adlandırılan konjonktivit ilerleyerek kornea iltihabına neden olabilir.
Göz Korneası Kendini Yeniler mi?
Evet, göz korneası kendisini yenileyebilir. Korneanın dış tabakası olan koruyucu epitel hücreleri küçük yaralanmaları genellikle 3 ila 10 gün içinde onarabilir. Ancak daha ciddi hasarlar veya enfeksiyonlardan sonra korneanın yenilenmesi için daha çok zaman geçmesi gerekebilir.
Gözde kızarıklık, ağrı, sulanma veya ışığa hassasiyet gibi şikâyetler yaşıyorsanız, gecikmeden bir göz sağlığı uzmanına başvurmanız önemlidir.
Hisar Hospital Intercontinental Göz Hastalıkları Bölümü olarak kornea hastalıklarının tanı ve tedavisinde modern teknolojilerle hizmet veriyoruz.
Hemen randevunuzu oluşturun ve sağlıklı görme için ilk adımı atın.
