Presbiyopi gözde ışığın kırılmasını sağlayan merceğin yapısının değişmesi sonucu oluşan yakın görme bozukluğu semptomlar dizisidir. Göz merceğinin retinada net görüntü oluşmasının önüne geçebilir. Bu durum yaşlanma ile birlikte gelişen normal bir süreçtir. Bu süreçte mercek esnek yapısını kaybederek sertleşmeye başlar ve yaşın ilerlemesiyle kötüleşebilir. Yaşlanma sürecinin doğal bir sonucu olduğundan düzeltilmesi kolay bir olgudur. Genellikle presbiyopi görülen kişilerde ek olarak diğer kırılma problemleri görülebilir. Yakın mesafedeki nesnelerin net görülememesi üzerine teşhis edilebilen presbiyopi kademeli olarak ilerleme eğilimindedir. Erken evrelere kıyasla ilerleyen vakalarda günlük hayatı olumsuz etkileyebilir.
Kardiyovasküler hastalıklar, MS, diyabet gibi belirli hastalıklar gelişimi tetikleyebilir. Aynı zamanda uzun süre antidepresan, diüretik ve antihistaminik ilaç kullanımı da erken gelişim gösteren yakın görme bozukluğu ile ilişkili olabilir. Presbiyopi ve hipermetropi yakın görüşteki görüş bozukluklarını kapsayan tıbbi sorunlardır. Hipermetropi ve presbiyopi arasındaki fark genellikle semptomların görülmeye başlandığı yaş ile belirlenebilir. 40-45 yaşlarından sonra ortaya çıkan görüş problemi genellikle presbiyopi olarak tanımlanırken hipermetropi daha erken yaşlarda ortaya çıkma eğiliminde kabul edilir.
Presbiyopi Nedir?
Presbiyopi, irisin arkasında konumlanan göz merceğinin daha az esnek hale gelerek odaklanma yeteneğinin kaybolmasına yol açan sağlık sorunudur. Mercek yapısının bozulması yakındaki nesnelerin net olarak görülmemesine neden olabilir. Işık göze iristen girdiğinde göz merceğinde bükülmeye uğrar ve görüntü retinaya düşer. Farklı mesafelerde bulunan nesnelere odaklanmak amacıyla mercek şekil değiştirebilir. Göz merceği yaşlanmaya paralel olarak sertleşmeye, şekil değiştirme ve ışığı kırma yeteneğini kaybetmeye başlayabilir. Genellikle 40’lı yaşlardan itibaren özellikle yakın mesafe görüşünde bulanıklık oluşmaya başlayabilir. görüş bozukluğunun seyri 65’li yaşlara gelindiğinde kötüleşebilir. Okuma, yazma, el işi becerileri ve tamir işleri vb. yakın mesafe aktiviteleri esnasında zorluk oluşabilir.
Halihazırda miyop ve hipermetropa sahip bireyler dahil olmak üzere yetişkin yaş grubu bu tablodan etkilenebilir. Bu nedenle genellikle tek başına bir hastalık olarak tanımlanmayabilir. Baş ağrısı, gözlerde yorgunluk ve ağrı şeklinde semptomlarla kendini gösterebilir. Tedavi seçenekleri arasında kontakt lens, gözlük kullanımı ve cerrahi yer alabilir
Presbiyopi Belirtileri Nelerdir?
Kademeli olarak ilerleme gösteren yakın görme bozukluğu çeşitli semptomlarla birlikte görülebilir. Genellikle yakın görüş bozukluğu seyri 65 yaşına kadar kötüleşmeye devam edebilir. Belirtiler herkeste aynı şekilde görülmeyebilir ve şiddeti değişkenlik gösterebilir. Bu kapsamda yaygın olarak görülen presbiyopi belirtileri şunlar olabilir:
- Yakını bulanık görme,
- Okuma yaparken materyalleri uzaklaştırma ihtiyacı,
- Gözlerde ağrı veya yorgunluk hissedilmesi,
- Net görüş için daha parlak ışığa ihtiyaç duyulması,
- Kas gerginlikleri ve baş ağrısı,
- İş yaparken gözlerde rahatsız edici hissiyat,
- Göz kaslarının zorlanması sonucu uykulu hissedilmesi.
Ek olarak az ışıklı ortamlarda ve yorgunluk ile birlikte belirtiler şiddetli hale gelebilir.
Presbiyopi Nasıl Olur?
Presbiyopi semptomlarının esas nedeni gözde meydana gelen yapısal değişikliklerdir. Bu yapısal değişiklikler temel olarak yaşlanmaya bağlı olsa da birtakım risk faktörleri de gelişimi destekleyebilir. Yaşamın ilk yılları ve genç yetişkinlik döneminde ışığı kıran göz merceği esnek ve yumuşak bir yapıdadır. Esnek ve yumuşak yapı farklı uzaklıklarda bulunan nesnelerin konumlarını, boyutlarını ve şeklini net olarak görmeyi ayarlar. Bu ayarlama görüntüyü oluşturan ışığın ne ölçüde retinaya yansıyacağını belirler. Dolayısıyla net bir şekilde uzak veya yakın konumdaki nesneler görülebilir. Yaşın ilerlemesi merceğin yapısının değişmeye başlamasına neden olur. Mercekte yeni hücre katmanları oluşmaya başlar ve kalınlaşma görülür. Büyüyen ve kalınlaşan mercek esnekliğini kaybetmeye eğilimlidir. Yapısı değişen mercek ışığı olması gerektiği gibi kıramaz ve odaklanma sorunlarını beraberinde getirir. Odaklanma sorunları ilerledikçe presbiyopi semptomları kendini göstermeye başlar. Doğal bir oluşum olduğundan hemen hemen herkeste görülebilen klinik semptom dizisidir. Bununla birlikte bazı ilaçların kullanılması, kalp ve damar hastalıkları, MS, diyabet ve obezite gibi sağlık sorunları yakın görme bozukluğu oluşumunu destekleyebilir.
Presbiyopi Tanısı Nasıl Konulur?
Yakını görme bozukluğunun teşhis edilmesinde belirti ve semptomlar değerlendirilir. Erken dönemde küçük görme değişiklikleri fark edilmeyebilir. Bu durum günlük yaşamın olumsuz etkilenmesiyle son bulabilir. Bazı bireyler semptomları dikkate almayarak teşhisin ertelenmesine neden olabilir ve görüş problemleri gelişmeye devam eder.
Tanı göz doktoru veya optometrist tarafından konulur. Fizik muayenenin yanı sıra tıbbi geçmiş, aile öyküsü, ilaç kullanımı ve mevcut diğer hastalıklar değerlendirilir. Temel göz muayenesinde farklı mesafelerdeki nesnelerin ne kadar net göründüğünü belirlemek için birkaç test uygulanabilir. Belirli mesafelerde metin okumak ve çeşitli düzeltici lenslerle odaklanmayı sağlamak fizik muayene kapsamındadır. Bu muayeneye ek olarak gözbebeğinin genişletilmesi gerekebilir. Göz damlası uygulanarak gözbebeği genişletilir ve gözün iç yapısı incelenir. Bu muayenede gözler ışığa daha duyarlı hale gelir. Kontakt lens veya gözlük kullanan kişiler için rutin kontrollerin daha sıkı olması beklenir.
Presbiyopi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Yakın görme bozukluğu tedavisi birçok farklı yöntemle sağlanabilir. Tedavi planı bireyin şikayet ve isteklerine göre şekillendirilir. Ayrıca planın oluşturulmasında var olan diğer görme bozuklukları da etkili olabilir. Presbiyopi tedavisi olarak tercih edilen yöntemler şu şekildedir:
- Gözlük: Miyop, hipermetrop ve astigmatı olmayan kişiler için okuma gözlükleri önerilir. Bunun haricinde özel gözlük camları olarak tasarlanmış mercekler kullanılabilir. Bifokaller bir gözlük camında iki farklı alan bulunduğu merceklerdir. Bifokal merceklerde hem yakın (alt kısım) hem de uzak (üst kısım) görüş sağlanabilir. Trifokal gözlüklerde cam/ mercek üç alana ayrılır: yakın, orta ve uzak. Progresif lenslerde ise mercek üstten alta doğru kademeli olarak mesafe geçişi sağlar.
- Kontakt lens: Bifokal, monovizyon ve çok odaklı olmak üzere farklı tiplerde bulunur.
- Cerrahi: Yakın görme bozukluğu ameliyatı üç farklı form şeklinde uygulanabilir. LASIK cerrahisi hipermetrop, miyop ve astigmatı olan vakalarda görüşün düzeltilmesine yardımcıdır. PRK (fotorefraktif keratektomi) yüksek dereceli miyop, hipermetrop veya astigmata sahip kişiler için uygulanır. SMILE prosedüründe ise kornea içinde disk şeklinde bir kesi açılır. Hassas lazerler yardımıyla fazla doku parçası gözden çıkarılır ve yakın görüş iyileştirilir. Yakın görme bozukluğu lazer tedavisi herkes için gerekli olmayabilir.
Daha net görüş için gözbebeğini küçülten göz damlaları diğer tedavi seçeneklerinden biridir.
Sık Sorulan Sorular
Presbiyopi Nasıl Hesaplanır?
Yakın görme bozukluğu genellikle Snellen çizelgesine bir gözleri kapalıyken diğer gözle odaklanma talimatı ile hesaplanmaya başlanır. 20/20 çizelgesine bir göz kapalıyken diğer gözle odaklanması istenir. Çalışma mesafesi baz alınarak gözün akomodasyon genliği kaydedilir. Bununla birlikte Hofstetter formüllerinden yardım alınarak tahmini akomodasyon genliği bulunabilir. Sheridan harf testi, Bailey-Lovie grafiği, Landolt C testi, Beale Collin çizelgeleri ve Sjogren testi kullanılan diğer ölçeklerdir.
Presbiyopi Kaç Yaşında Durur?
Genellikle 40-45 yaşlarında kalınlaşmaya ve sertleşmeye başlayan göz merceği kötüleşerek ilerlemeye devam edebilir. Çoğu kişide miyop, hipermetrop gibi diğer görme bozuklukları ile paralellik gösterebilir. Yakın görme bozukluğu gelişiminin durması spesifik nedenlere bağlı olmaksızın çoğu zaman 65`li yaşlarda gerçekleşi.
Presbiyopi Kaç Numaradan Başlar?
Presbiyopinin sınıflandırılması ile hafif, orta düzey ve şiddetli yakın görme bozukluğu tespit edilebilir. Yakın görme bozukluğu için önerilen yönergelerde hafif vakalarda < +1,25 D, orta vakalarda > 1,25 ila +2,00D ve ileri düzey vakalarda > +2,00 D ekleme yapılır. Aynı zamanda yaşa bağlı tahmini veya beklenen eklemeler 40-50 yaş için +0,75-1.50`dir. 50-60 yaş için bu değer +1.50-2.50`dir.
Presbiyopi İçin Lens Var Mı?
Yakın görme bozukluğunun iyileşmesine yardımcı olan kontakt lens tipleri mevcuttur. Bir gözün uzak mesafeye olan görüşünün netlendiği diğer gözün ise yakın mesafeye olan görüşünün netleşmesi monovizyon kontakt lensler ile sağlanabilir. Monovizyon lenslere uyum sağlayabilmek tedavi planı açısından önemlidir. Bunun yanı sıra farklı odaklama güçleri ve alanlarına sahip merceklerin kullanıldığı lensler çok odaklı lenslerdir. Bu sayede aynı anda uzak ve yakın mesafede odaklanma sağlanabilir.
Presbiyopi Baş Dönmesi Yapar Mı?
Yakın görme bozukluğu yakın mesafe işlerin yerine getirilmesinde aksaklıklar oluşturabilir. Bu esnada kişilerin daha parlak ışık kullanması, daha yakın mesafeden okuma yapması, ekran süresinin uzatılması gibi davranışlar gözlerde yorgunluk, ağrı, baş ağrısı ve baş dönmesi şeklinde şikayetlere sebebiyet verebilir.
Presbiyopi Hangi Lens Kullanılır?
Presbiyopi lens kullanımına imkan tanıyan tedavi seçeneklerine sahiptir.Bununla birlikte astigmat, miyop ve hipermetropun neden olduğu görüş problemlerine çözüm sağlanabilir. Bifokal kontakt lensler yakın ve uzak odak noktalarını ayarlayabilen lenslerdir. Çok odaklı lensler uzak, orta ve yakın vb. iki odak noktasından daha fazla alana sahiptir. Monovizyon lens uygulaması bir göze yakın görüşe yardımcı lens takılırken diğer göze uzak görüşe yardımcı lenslerin takılmasını içerir. Ayrıca tüm mesafeleri, yakın veya uzak görüş için multifokal lensler kullanılabilir.
Presbiyopi Nasıl Önlenebilir?
Yakın görme bozukluğu doğal yaşlanma sürecinin bir parçası olduğundan önlenemez. Ancak birtakım önlemlerin alınması ile gözlerin korunması sağlanabilir. Göz sağlığının korunması açısından önerilen uygulamalar arasında rutin göz kontrolü, genel sağlık sorunları kontrolleri, güneş gözlüğü kullanımı, ekran süresini ve mesafesini azaltma, sağlıklı ve dengeli beslenme yer alabilir. Daha iyi görüş sağlamak için iyi aydınlatmanın sağlanması önemlidir.
Lazer Presbiyopi Nedir?
Presbiyopi ameliyatı lazer destekli uygulamaları kapsayabilir. LASIK ve PRK prosedürlerinde halihazırda astigmat, hipermetrop veya miyopu olan bireyler için tercih edilebilir. Lazer yardımıyla korneanın belirli bölgelerinde kesi yapılmasını içerir. Genellikle bir göz yakını iyi görecek şekilde diğer göz ise uzağı iyi görecek şekilde ayarlanır. Presbiyopi ameliyatının olası komplikasyonları arasında ağrı, gece görüşünde azalma yer alabilir.
Presbiyopi Ne Kadar İlerler?
Presbiyopi yaş ilerlemesiyle doğru orantılı olarak ilerleme gösterir. Yetişkinlerde 40-65 yaşları arasında görülen en yaygın klinik şikayettir. Gözlerin odaklanma problemi 60’lı yaşlara kadar kötüleşerek devam etme eğilimindedir. Ancak 60-65 yaşlarından sonra kötüleşme devam etme göstermez.
Presbiyopik Dönemde Miyopi Nasıl Düzeltilir?
Yakın görme bozukluğu ile birlikte uzağı görme bozukluğu olan miyop aynı anda görülebilir. Presbiyopi ve miyop için tedavi seçenekleri arasında LASIK, PRK lazer cerrahileri, gözlük ve kontakt lens kullanımı bulunur. Uzun vadeli çözüm olarak LASIK ve PRK lazer cerrahileri korneanın yeniden şekillendirilmesini sağlar. Bununla birlikte iki veya üç odaklama alanına sahip veya üstten alta kademeli odaklama yeteneğine sahip gözlük mercekleri ve kontakt lensler de kullanılabilir.
Göz sağlığınızı korumak ve yakın görme şikayetleriniz için en doğru tedavi planını belirlemek üzere uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz.
Presbiyopi tanı ve tedavisi için hemen randevu oluşturun.
