ამ პრობლემის გასაჩენად სპორტსმენი ყოფნა არ გჭირდებათ!

ტენისის იდაყვი სახელს სპორტის დარგიდან, ტენისიდან იღებს, თუმცა ის განსაკუთრებით რიტმული მოძრაობების განმეორებით შემსრულებელთა დაავადებად არის ცნობილი. ჩვენ ჰისარ ჰოსპიტალ ინტერკონტინენტალის ორთოპედიისა და ტრავმატოლოგიის განყოფილების ექსპერტებს ვესაუბრეთ ‘ტენისის იდაყვის’ შესახებ…

სამედიცინო ტერმინოლოგიით Lateral Epikondilit-ად წოდებული და საზოგადოებაში ტენისის იდაყვის სახელით ცნობილი ეს ორთოპედიული დაავადება, ექსპერტების თქმით, იდაყვის გარე გვერდითა ნაწილში მიკროგახევების წარმოქმნით არის განპირობებული. ეს არის იდაყვის ზედა ბოლოს მიმაგრების წერტილი იმ კუნთების ჯგუფისთვის, რომელიც მაჯისა და თითების მოძრაობას უზრუნველყოფს. ექსპერტები განმარტავენ: „მიკროგახევები წარმოიქმნება იმ მონაკვეთში, სადაც თითების გაშლისა და მაჯის ასწევის უზრუნველმყოფი კუნთების ჯგუფი გარეთა მხარეს ძვალს ეკვრის. თავად კუნთები კარგად არის დამორჩილებული სისხლით, მაგრამ კუნთების მიმაგრების წერტილები და კუნთების გაგრძელებები — მყესები, რომლებსაც ჩვენ შემაერთებელ ქსოვილებს ვუწოდებთ — სისხლით კარგად არ იკვებება. რადგან ისინი კარგად არ იკვებებიან, დაზიანების შემდეგ მათი განკურნების პროცესი ნელი ან ცუდი ხდება. ტენისის იდაყვი სწორედ ამიტომ ვუწოდეთ, რადგან ხშირად ის არასწორად ბექჰენდის დარტყმის შემსრულებელ ტენისისტებში გვხვდება. ბექჰენდის დარტყმა ნორმალურად მხრით უნდა შესრულდეს, მაგრამ თუ ადამიანი მხოლოდ იდაყვსა და წინამკლავს გამოიყენებს, კუნთების სტრუქტურა ზედმეტად იტვირთება და იქ მიკროგახევები შეიძლება წარმოიქმნას. ორგანიზმი ცდილობს მის განკურნებას, მაგრამ ვერ ახერხებს. ტერმინოლოგიურად, Lateral Epikondilit-ს ისე განიხილავენ, თითქოს ის ანთებითი რეაქცია იყოს და ტკივილგამაყუჩებლების დანიშვნით მის მოგვარებას ცდილობენ, თუმცა ის სინამდვილეში ანთებითი რეაქცია არ არის; ის განკურნების პრობლემაა.“ დაავადების ხარისხი და სტადია ადამიანიდან ადამიანამდე განსხვავდება, თუმცა პაციენტი ყველაზე ხშირად ექიმთან მიდის იმის გამო, რომ ვერ იტანს რაიმეს აწევას, ვერ ატრიალებს სახრახნისს, ვერრეცხავს ჭურჭელს, ვერ წმენდს მინას — ანუ ვერ ასრულებს უმარტივეს მოძრაობებსაც. მაჯასა და თითებს მართავი წინამკლავის ექსტენსორების ყველა კუნთი რიტმული მოძრაობებით იტვირთება და ამიტომ ტკივილის პირველივე შემჩნევისას ექიმთან მიმართვა აუცილებელია. ასეთ შემთხვევაში პირველი მკურნალობა დასვენებაა. თუმცა, მიუხედავად ტკივილისა, თუ ტკივილგამაყუჩებელს მიიღებთ ან ტკივილს დაიფარავთ, ხელს მაინც განაგრძობთ გამოყენებას. რადგან ტკივილგამაყუჩებელი არ არის მკურნალობის საშუალება; ის მხოლოდ ტკივილს ფარავს. ამ გზით ქსოვილში დაზიანება გრძელდება და ტკივილის სიმძაფრე თანდათან იზრდება. ტკივილი იწყება არა მხოლოდ რაიმეს აწევისას ან გაწმენდისას, არამედ უმცირეს მოძრაობაზეც კი, მაგალითად, კალმის დაჭერისას. დასვენებასთან ერთად, იდაყვზე დამაგრებული ბინტებით იზღუდება იდაყვიდან თითებამდე და მაჯამდე მიმავალი კუნთების ჯგუფის მოძრაობა. ბინტის ზედა ნაწილში, იდაყვთან ახლოს მყოფი კუნთების ჯგუფი არ მუშაობს ან ნაკლებად მუშაობს. ამ მკურნალობის მიუხედავად, თუ ტკივილი არ გადის, კეთდება კორტიზონის ინექცია. როდესაც პაციენტი ტკივილს აღარ გრძნობს, იწყებს მაჯის გამოყენებას და ყოველდღიური ცხოვრების გაგრძელებას. კორტიზონის ეფექტი დაზიანების ხარისხის მიხედვით ადამიანიდან ადამიანამდე განსხვავდება. ის შეიძლება რამდენიმე დღით შემოიფარგლოს, ან რამდენიმე წლის განმავლობაში გაგრძელდეს. მკურნალობის მეთოდებს შორისაა PRP მეთოდი, როდესაც პაციენტის საკუთარი სისხლიდან ტექნოლოგიურად გამოიყოფა განკურნებისთვის საჭირო ფაქტორები და ეს ფაქტორები პირდაპირ დაზიანებულ ქსოვილში შეგვყავს. იმ შემთხვევებში, როდესაც PRP არ არის საკმარისი, მიმართავენ ქირურგიულ მეთოდს. განკურნების პრობლემის მქონე არეალი იჭრება და კუნთის ქსოვილი პირდაპირ ძვალზე მიმაგრდება. დაავადების განმეორების ალბათობა მთლიანად დამოკიდებულია პაციენტის აქტივობაზე. ამიტომ, ტენისის იდაყვის პრობლემის თავიდან ასაცილებლად, რიტმული და რეგულარული მოძრაობები უნდა შესრულდეს არა იდაყვით, არამედ მთელი ხელის ჩართვით. თუ მაჯიდან მხოლოდ იდაყვზე გადაიტანთ დატვირთვას, პრობლემის განმეორების ალბათობა იზრდება.“ — განმარტა ექსპერტმა.