Simptomet dhe Llojet e Kancerit të Stomakut

Çfarë është Kanceri i Stomakut?

Stomaku, një pjesë e rëndësishme e sistemit të tretjes, është organi ku ushqimi ndahet fizikisht dhe kimikisht. Për të tretur ushqimin, lëngjet e tretjes sekretohen nga një ind i quajtur ‘mukoza’, i cili mbulon brendësinë e stomakut. Kanceri i stomakut ndodh si rezultat i formimit të një mase ose tumori brenda mukozës së stomakut. Tumori që formohet në stomak, zakonisht shfaqet në një pjesë të vogël të stomakut, por me kalimin e kohës, ai mund të arrijë në shtresa të tjera të stomakut dhe të përhapet në organe të tjera të trupit si ezofagu, mëlçia dhe pankreasi.

Kanceri i stomakut është lloji i pestë më i zakonshëm i kancerit në botë, duke përbërë 5% të të gjitha rasteve të kancerit. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, në vitin 2020, rreth 2 milion njerëz në Turqi u diagnostikuan me kancer të stomakut.

Megjithëse kanceri i stomakut është më i rrallë në krahasim me llojet e tjera të kancerit, ai përparon ngadalë me kalimin e viteve dhe nuk tregon shumë simptoma në fazat e hershme, duke e bërë të vështirë diagnostikimin. Sëmundja, kryesisht, shkakton ndryshime në mukozën e stomakut. Në këtë fazë, simptomat zakonisht janë shumë të pakta për t’u vënë re dhe diagnoza e kancerit të stomakut nuk mund të bëhet deri sa të përhapet në pjesë të tjera të trupit. Prandaj, trajtimi mund të jetë më i vështirë. Megjithatë, është e rëndësishme të mbahet mend se njohja e sëmundjes dhe vizitat e rregullta te mjeku janë çelësi për diagnostikimin e hershëm dhe një proces të suksesshëm të trajtimit.

Kush Preket nga Kanceri i Stomakut?

• Infeksioni nga Bakteri (Helicobacter Pylori)

Helicobacter Pylori është një bakter që mund të gjendet në stomak dhe shkakton probleme si ulçera dhe gastrit. Ai zakonisht hyn në trup përmes ujit dhe ushqimeve të infektuara gjatë fëmijërisë. Ka prova shkencore që lidhin praninë e këtij bakterie në stomak me kancerin e stomakut dhe lymphoma e stomakut. Megjithatë, nuk pritet që ky bakter të shkaktojë gjithmonë sëmundje; nëse pacienti ka predispozita gjenetike, besohet se ai mund të shkaktojë këto probleme.

• Shfaqet rreth dy herë më shumë te burrat se sa te gratë.

Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, përqindja e kancerit të stomakut te gratë është 4%, ndërsa te burrat është 7%.

• Zakonisht shfaqet pas moshës 50 vjeçare.

Përqindja e shfaqjes së kancerit të stomakut te individët mbi 50 vjeç është 6%. Megjithatë, kjo përqindje bie në 3% për ata nën 50 vjeç. Shfaqja e kancerit para moshës 50 vjeçare sugjeron një predispozitë gjenetike.

• Stili i ushqyerjes

Në shoqëritë që konsumojnë ushqime të ruajtura me tym, kripë dhe nitrat, kanceri i stomakut shfaqet më shpesh. Nga ana tjetër, konsumimi i qumështit, perimeve të freskëta dhe ushqimeve të pasura me vitaminë C ka një efekt mbrojtës ndaj kancerit të stomakut.

• Obeziteti dhe dobësia ekstreme

Përqindja e yndyrës në trup, qoftë shumë e ulët ose shumë e lartë, është një faktor rreziku për zhvillimin e kancerit.

• Cigares dhe alkooli

Kanceri i stomakut është i lidhur ngushtë me përdorimin e duhanit dhe alkoolit. Marrja e duhanit është e lidhur me kancerin e stomakut në mbi 95% të rasteve. Ekziston një lidhje direkte midis rritjes së kohëzgjatësisë së përdorimit dhe sasisë së duhanit me kancerin e stomakut.

• Historia familjare

Përqindja e shfaqjes së kancerit të stomakut është më e lartë te të afërmit e parë të pacientëve me kancer të stomakut. Përveç kësaj, ekzistojnë raste familjare të kancerit të stomakut. Sot, në raste të dyshimta, mund të bëhet një test gjenetik për të identifikuar mutacionin e gjeneve CDH1/E-cadherin, duke mundësuar diagnostikimin e hershëm të pacientëve me kancer të stomakut familjar. Te pacientët me këtë mutacion, rekomandohet heqja e stomakut si masë parandaluese dhe gjithashtu bëhet skanimi për kancerin e gjirit, pasi ky mutacion rrit rrezikun e kancerit të gjirit.

• Të kesh pasur më parë kancer të stomakut
• Operacioni në stomak

Pacientët që kanë pasur operacione në stomak për ndonjë arsye (veçanërisht operacionet për ulçera…) kanë një mundësi për zhvillimin e kancerit pas 10-20 vjetësh. Edhe nëse pacientët që kanë pasur operacion në stomak nuk kanë asnjë ankesë, ata duhet të bëjnë kontrolle endoskopike në intervale të caktuara.

• Anemia Pernicious e shkaktuar nga mungesa e vitaminës B12

Rreziku i kancerit të stomakut është rritur në rastin e anemisë, e cila shoqërohet me mungesën e vitaminës B12 dhe gastritin.

• Personat me grupin e gjakut A

Pavarësisht se nuk dihet saktësisht arsyeja, personat me grupin e gjakut A kanë një rrezik më të lartë se grupet e tjera të gjakut.

• Ajri i ndotur

Ajri i ndotur është gjithashtu një faktor rreziku për kancerin e stomakut. Nëse ajri përmban substanca si asbesti dhe talku, rreziku rritet. Prandaj, ata që punojnë me asbest dhe kauçuk, minatorët e qymyrit dhe ata që punojnë në prodhimin e gomave dhe petrokimike janë në grupin me rrezik të lartë.

• Uji i pijshëm i dobët

Si Diagnostikohet Kanceri i Stomakut?

Për shkak se diagnostikimi i kancerit të stomakut në fazat e hershme është i vështirë, fillimisht bëhet një ekzaminim fizik për të identifikuar ndonjë anomalitë. Për këtë qëllim, mund të kërkohet një test gjaku për të identifikuar praninë e bakterit Helicobacter Pylori.

Sot, ekzistojnë disa metoda të ndryshme për të diagnostikuar kancerin e stomakut.

• Endoskopi e sistemit gastrointestinal të sipërm (gastroskopi) është metoda më e përshtatshme për diagnostikimin e kancerit të stomakut. Gjatë ekzaminimit gastroskopik, një tub i hollë me një kamerë të vogël futet në stomak përmes fytit. Të gjitha pjesët e stomakut shqyrtohen me kujdes, dhe ndryshimet në shtresën e mukozës ndiqen me detaje. Nëse ndodhin ndonjë situatë të dyshimtë në ind, merren mostra të vogla të indeve. Ky proces quhet biopsi. Sa më shumë biopsi të bëhen, aq më e lartë është saktësia diagnostike.
• Diagnostikimi i kancerit të stomakut mund të bëhet gjithashtu përmes tomografisë kompjuterike, por tomografia mund të humbasë rastet e hershme. Megjithatë, pas diagnostikimit përmes endoskopisë dhe biopsisë, duhet të bëhet patjetër një tomografi abdominale. Qëllimi këtu është të kuptohet përhapja dhe faza e sëmundjes dhe të planifikohet trajtimi përkatës.
• Një tjetër mjet diagnostikimi është laparoskopia. Laparoskopia gjithashtu mund të jetë e dobishme në fillim të ndërhyrjes kirurgjikale. Me këtë metodë shqyrtohet shkalla e përhapjes së sëmundjes.
• Për të identifikuar nëse qelizat kancerogjene janë përhapur në organet përreth, mund të përdoren gjithashtu tomografia kompjuterike, ultrasonografia dhe rezonanca magnetike.

Si Trajtohet Kanceri i Stomakut?

Pas përcaktimit të llojit dhe fazës së kancerit të stomakut, vendoset metoda më e përshtatshme e trajtimit. Me avancimin e sëmundjes, metodat e trajtimit ndryshojnë.

Veçanërisht në fazat e para, metoda më efektive e trajtimit të kancerit të stomakut është kirurgjia. Qëllimi i trajtimit kirurgjik është të pastrohet plotësisht zona e kancerit, pa lënë asnjë tumor pas. Në varësi të vendndodhjes së kancerit në stomak, mund të kryhet një operacion për heqjen e stomakut të plotë (Gastrektomia totale) ose një pjesë të tij (Gastrektomia subtotal). Me ndihmën e zorrëve të holla, pacienti mund të fillojë të hajë dhe të pijë sipas programit të ushqyerjes pas disa ditësh, edhe nëse nuk ka stomak. Në pacientët e përshtatshëm, këto operacione gjithashtu mund të kryhen në formën e operacioneve laparaskopike (të mbyllura). Gjatë operacionit, nyjet limfatike përkatëse hiqen për të përcaktuar fazën e sëmundjes.

Me avancimin e sëmundjes, përveç trajtimit kirurgjik, mund të aplikohet gjithashtu kimioterapia, radioterapia dhe imunoterapia si metoda të trajtimit të vetme ose në kombinim. Procesi i diagnostikimit dhe trajtimit duhet të menaxhohet me një qasje multidisiplinare nga mjekët e radiologjisë, gastroenterologjisë, kirurgjisë së përgjithshme, onkologjisë dhe patologjisë.