Што е фиброкистична дојка?

Фиброкистичната дојка е структура на дојката што се гледа кај 70% од жените и не се смета за болест. Односно, во дојката се гледаат фиброкисти (цисти) исполнети со течност или фиброаденоми исполнети со цврсто ткиво. Овие маси не преминуваат во рак, но можат да создадат забуна при скринингот за рак на дојка. Бидејќи треба да се биде сигурен дека сите маси во дојката се фиброкисти или фиброаденоми. Она што навистина го бараме е канцерозна маса што се развила од нула во меѓупросторите.

Во која возрасна група најчесто се појавува?

Дијагноза може да се постави на која било возраст, од адолесценција до повозрасна доба. Кога дојката штотуку се формира, таа или е фиброкистична или не е. Ако не предизвикува никакви тегоби, може да остане незабележана и дијагнозата да се постави по долго време. Обично е активна во репродуктивниот период и се забележува како болка, затегнатост или опиплива маса. Според големината на дојката, нивниот број може да биде од десетици до стотици. Меѓутоа, на ултразвукот на дојките се наведуваат само најголемите. Не е неопходно да се наведат сите. Бидејќи важно не е бројот, големината и распоредот, туку да се биде сигурен што точно се тие.

Дали е опасно?

Фиброкистичните маси не се опасни. Најмногу предизвикуваат тегоби како болка, печење, боцкање и вкочанетост, кои може да се третираат со лекови. Овие тегоби не се ограничени само на дојката; можат да се шират еднострано или обострано, кон под пазувите, рамото, раката, па дури и кон грбот и вратот.

Кои се симптомите? Може да даде знаци како опипливи отоци во дојката, болка во дојката, болка во градниот кош, болка и/или оток во пазувите, вкочанетост во дојката, пазувите и/или раката, чувство на затегнатост, чувство на боцкање, чувство како струен удар, чувство на притисок во градите, а ретко и болка во рамото, грбот и вратот. Понекогаш може да се појави и исцедок од брадавицата.

Дали е потребно рутинско следење?

Секако дека е потребно рутинско следење. Бидејќи кај жена со фиброкистична структура на дојката, при рачен преглед постојано се напипуваат маси чија големина и број може брзо да се менуваат, ако меѓу нив се развие, на пример, и малигна маса, таа не може да се разликува. Секоја година цистите се контролираат со ултразвук на дојката и преглед, но особено се бара дали има новоразвиена канцерозна маса. Зашто не можеме да се потпреме на рачен преглед.

Дали фиброкистичните дојки се склони кон рак?

Фиброкистите никогаш не преминуваат во рак, но пациентките со фиброкистична дојка често не одат доволно често на лекар мислејќи дека и онака нема да се развие рак. Кај пациентки со и без фиброкистична структура шансата за појава на рак на дојка е иста. Меѓутоа, ако пациентките ги одложуваат годишните прегледи мислејќи дека фиброкистите не стануваат канцер, можат да не препознаат канцерозна маса што започнала од нула на друго место во дојката, дури и ако ја напипаат. Можеби ќе помислат дека е циста. Затоа годишните контроли на дојките не треба да се пропуштаат.

Дали бара хируршка интервенција?

Операција може да се разгледа кај фиброаденоми што предизвикуваат силна болка, постојано растат, ја менуваат формата на дојката и ја вознемируваат пациентката. Но, и тоа не е задолжително. Кај фиброкистите, ако многу се зголемат, нема потреба од операција; течноста насобрана внатре може безболно да се испразни со игла, како при вадење крв. Задолжително е барем еднаш да се направи биопсија и да се остави на страна. Потоа, ако пациентката сака, се отстранува; ако не сака, се следи без отстранување.

Дали се лекува со лекови?

Ниту еден лек не може да ги отстрани фиброкистите. Само ако има болка, печење и проширена болка, се користат билни лекови насочени кон намалување на тегобите. Кај 80% од пациентките се добива одговор на третманот.

Кој е во ризична група?

Фиброкистичната структура на дојката не е ризик-фактор. Затоа жените што ја имаат оваа структура, а се околу 70% од населението, нема потреба да се грижат или да бидат тажни. Нема доказ зошто се создава оваа структура. Сепак, статистички е покажана семејна предиспозиција. Значи, ако ја има нашата мајка, голема е веројатноста да ја имаме и ние. Оваа структура на дојката не го зголемува ризикот за рак на дојка; само им овозможува на радиолозите што ги толкуваат снимките на дојката при следењето на карциномот да направат долго и внимателно оценување што бара прецизност. Зашто мораат да бидат сосема сигурни што се многубројните кружни маси што ги гледаат во дојката. Секојпат се работи како да бараш лубеница на поле со дињи. Најважно не се вашите фиброкистични маси, туку да не се пропушти канцерозна маса што почнала од нула меѓу нив. Клучната точка во годишното следење на фиброкистичната дојка се вредните толкувања на вашиот радиолог.