Може да се загрижите кога ќе забележите симптоми на хијатална хернија, но тоа е прилично честа здравствена потешкотија што зафаќа приближно 10-50% од возрасното население во светот. Особено лизгачката хијатална хернија (тип 1) е најчестиот тип и претставува приближно 90% од сите хијатални хернии во САД.
Кои се симптомите на хијатална хернија и кога е потребна хируршка интервенција? Ако ги барате одговорите на овие прашања, на вистинското место сте. Најчесто кај случаи отпорни на лекови и на промени во начинот на живот се претпочитаат современи пристапи како што е роботската хирургија. Роботската операција на хијатална хернија нуди попрецизна интервенција во споредба со лапароскопските методи.
Истражувањата покажаа дека лапароскопската репарација обезбедува помала загуба на крв и пократок престој во болница. Всушност, просечниот престој во болница е само 2 дена, а 89% од пациентите се отпуштаат во првите 3 дена. Во овој напис јасно и разбирливо ќе објасниме што е хијатална хернија, кои се нејзините симптоми и во кои случаи се применува нејзиното лекување со роботска хирургија.
Што е хијатална хернија и кои се нејзините симптоми?
Дефиниција и анатомија на хијатална хернија
Хијаталната хернија е состојба во која дел од желудникот се поместува низ отворот во дијафрагмата (езофагеален хијатус) кон градната празнина. Дијафрагмата е мускулен слој што ги раздвојува градната и абдоминалната празнина, а желудникот нормално се наоѓа под овој мускул. Езофагусот (хранопроводот) е долг приближно 38-40 cm, а последните 3-4 cm се наоѓаат во абдоминалната празнина. Оваа анатомска структура овозможува желудникот да остане стабилно во абдоминалната празнина.
На дијафрагмата постојат различни отвори (хијатуси): езофагеален хијатус, хијатус на долната шуплива вена, аортален хијатус, foramen Morgagni и foramen Bochdalek. Хернииите што се развиваат низ езофагеалниот хијатус се нарекуваат „хијатална хернија". Кога лигаментите и мускулната структура што нормално го држат желудникот на место ќе ослабат, горниот дел од желудникот се поместува нагоре низ овој отвор.
Типови на хијатална хернија
Хијаталните хернии се класифицираат во четири главни типа:
Тип I (лизгачка хернија): Најчестиот тип, кој претставува 95% од сите хијатални хернии. Горниот дел од желудникот и гастроезофагеалниот спој заедно се лизгаат нагоре. Кај овој тип желудникот може да се движи нагоре-надолу и најчесто не се формира вистинска хернијална кесa.
Тип II (параезофагеална хернија): Кај овој тип фундусот на желудникот се издигнува покрај хранопроводот, но гастроезофагеалниот спој останува на место. Најчесто се јавува по 60-годишна возраст и не се повлекува со промена на положбата.
Тип III (мешан тип): Истовремено се присутни карактеристики и на тип I и на тип II. Односно, и гастроезофагеалниот спој и фундусот на желудникот поминуваат во градната празнина. Претставува приближно 80-90% од сите параезофагеални хернии.
Тип IV: Најретко застапениот тип. Тоа е состојба во која заедно со желудникот во хернијалната кесa влегуваат и други интраабдоминални органи, како слезината, оментумот, панкреасот или цревата.
Кои се симптомите на хијатална хернија
Симптомите на хијатална хернија се разликуваат според типот и големината на хернијата. Некои пациенти немаат никакви симптоми, додека кај други може да се јават разни тегоби:
- Симптоми на рефлукс: Печење во градите, горушица, враќање на киселина или на содржината на желудникот во хранопроводот
- Симптоми од дигестивниот систем: Тешкотии при голтање, чувство на грутка во грлото, рано чувство на ситост, надуеност по оброк
- Симптоми од респираторниот систем: Кашлица, скратен здив (особено ако хернијата врши притисок врз белите дробови)
- Други симптоми: Болка во грлото, пригушен глас, горчлив вкус во устата, подригнување и повраќање
Особено хернииите од тип 1 предизвикуваат симптоми на рефлукс, додека кај хернииите од тип 2-3 почесто се изразени раното чувство на ситост, полнењето и болката по оброк. Кај параезофагеалните хернии (тип 2) потешкотиите при голтање и чувството на полнота по оброк се почести, а понекогаш поради ротација на желудникот може да се јават повремени опструкции.
Роботскиот хируршки пристап е ефикасна опција за лекување, особено кај случаи на хијатална хернија со сериозни симптоми што не реагираат на конзервативна терапија. Бидејќи овозможува попрецизна интервенција во споредба со отворената хирургија, се претпочита кај комплексни типови на хијатална хернија.
Што е роботска операција на хијатална хернија?
Роботската операција на хијатална хернија е минимално инвазивен хируршки пристап кој, надвор од традиционалната отворена хирургија и лапароскопските методи, се изведува со користење на роботски раце од напредна технологија и системи за слика со висока резолуција. Во суштина, му овозможува на хирургот да ја изврши операцијата со милиметарска прецизност.
Карактеристики на роботскиот хируршки систем
Роботските хируршки системи најчесто се состојат од три основни компоненти:
- Конзола на хирургот: Хирургот од оваа конзола ја води операцијата. Благодарение на конзолата, операциското поле може да го гледа тродимензионално и зголемено 10-15 пати.
- Единица на пациентот: Дел со роботски раце што се наоѓаат над пациентот. Една од овие раце служи како камера, додека останатите носат хируршки инструменти.
- Кула за слика: Систем што ги обработува и пренесува сликите со висока резолуција.
Роботските системи му овозможуваат на хирургот да ја изврши операцијата преку роботски раце од напредна технологија што ги имитираат движењата на неговата рака и зглоб. Овие раце можат да се движат многу пофлексибилно од човечкиот зглоб и благодарение на филтерот за треперење го отстрануваат треморот на рацете на хирургот.
Разлики меѓу лапароскопската и роботската операција
Додека лапароскопската хирургија долги години се претпочиташе пред отворената, роботската хирургија во некои специјализирани центри започна да ја надминува лапароскопската. Основните разлики меѓу нив се следните:
Кај лапароскопската хирургија хирургот стои покрај пациентот во операциската сала и ја изведува операцијата со прави, долги инструменти. Сликите се дводимензионални, а чувството за длабочина е ограничено. Спротивно на тоа, кај роботската хирургија хирургот седи на конзола и ја води операцијата, добивајќи тродимензионални слики со висока резолуција.
Особено кај комплексни случаи на хијатална хернија, роботскиот систем обезбедува поголема прецизност при мобилизацијата на езофагусот во градната празнина, при поставувањето на конците во хијатусот и при фундопликацијата.
Предности на роботската операција
Роботската операција на хијатална хернија нуди многу предности и за пациентите и за хирурзите:
Анализите на 7-годишното роботско искуство покажаа дека роботската репарација обезбедува пократок престој во болница во споредба со лапароскопската. Дополнително, кај пациентите со најмалку една година следење беа утврдени пониски стапки на рецидив.
Благодарение на роботскиот систем операцијата може да се изведе со помали засеци. Малите засеци значат помало крвавење, помала болка и побрз процес на закрепнување. Пациентите по операцијата обично порано стануваат од кревет, порано започнуваат со исхрана и побрзо се отпуштаат од болница.
Од аспект на хирургот, водењето на операцијата седејќи на конзола ја намалува физичката заморa и овозможува зачувување на прецизноста дури и при долготрајни операции. Благодарение на тродимензионалното снимање и зголемената рачна вештина, на хирургот му дава врвна контрола, особено при работа во тесни простори.
Сепак, за јасно да се утврдат клиничките придобивки од роботската хирургија, потребни се повеќе рандомизирани контролирани студии. Меѓутоа, постојните студии покажуваат дека роботската хирургија обезбедува техничка предност особено кај големи хернии на желудникот.
Во кои случаи се изведува роботска операција на хијатална хернија?
Не секоја хијатална хернија бара хируршка интервенција. Па, во кои услови точно треба да се претпочита роботска операција на хијатална хернија? Во овој дел ќе разгледаме во кои случаи се применува хируршкото лекување.
Состојби што бараат операција
Операцијата на хијатална хернија најчесто станува неопходна во следните случаи:
ГЕРБ отпорна на медикаментозна терапија: Кај пациенти кај кои симптомите на рефлукс продолжуваат и покрај долготрајна употреба на лекови се разгледува хируршко лекување. Особено ако постојат тешки симптоми што значително го влијаат квалитетот на живот, се препорачува операција.
Прекумерно проширување на езофагеалниот хијатус: Кога големината на отворот во дијафрагмата ќе надмине 3-4 cm, може да се појави индикација за операција. Кај пациенти кај кои на дијагностичкото снимање е утврдено големо проширување на хијатусот, може да биде потребна хируршка репарација.
Параезофагеални хернии: Сите симптоматски параезофагеални хернии (тип II, III и IV) задолжително треба да се поправат хируршки кога покажуваат знаци на опструкција или ротација. Ваквите хернии можат да доведат до сериозни компликации, како ротација на желудникот и некроза на ткивото.
Сериозни опструктивни симптоми: Кога постојат симптоми како тешкотии при голтање, рано чувство на ситост или болка во градите, особено ако не се подобруваат со конзервативни методи, се препорачува хируршко лекување.
Евалуација и тестови пред операцијата
Пред роботската операција на хијатална хернија се спроведува сеопфатна евалуација:
Крвни анализи: Се проверуваат комплетната крвна слика и нивоата на електролити. Овие тестови помагаат да се процени општата здравствена состојба на пациентот и неговата подготвеност за операција.
Имиџинг испитувања: Големината и типот на хернијата се одредуваат со употреба на тест со бариум при голтање, компјутеризирана томографија (КТ) или рентген на градите. Кај 55% од пациентите се прават преоперативни имиџинг испитувања.
Ендоскопски преглед: Со гастроскопија се испитуваат присуството на езофагитис, промените на Barrett-ов езофагус и структурата на хернијата. Кај 24% од пациентите се откриваат знаци на езофагитис.
Езофагеална манометрија и pH тест: Се оценуваат притисокот на долниот езофагеален сфинктер и состојбата на киселинскиот рефлукс. Дава информации и за моторитетот на езофагусот.
Споредба на конзервативното лекување и операцијата
Лековите и промените во начинот на живот обично се прва опција за лекување. Сепак, овие пристапи не се секогаш доволни:
Ограничувања на медикаментозната терапија: Антирефлукс лековите можат да ги контролираат симптомите независно од анатомскиот проблем. Меѓутоа, не постои медикаментозна терапија што би можела да се користи за опструктивните симптоми на параезофагеалните хернии.
Предности на операцијата: Современата минимално инвазивна хирургија ефикасно ги поправа параезофагеалните хернии со низок морбидитет и морталитет и кратки хоспитализации. Роботскиот хируршки пристап може дополнително да ја намали стапката на компликации.
Избор на пациенти за операција
Не секој пациент е соодветен кандидат за роботска хирургија на хијатална хернија:
Идеални кандидати: Кај помлади и поздрави пациенти може да се постигнат подобри резултати. Се разгледуваат пациенти кои се симптоматски, со ендоскопски или радиографски доказ за хијатална хернија и кои можат да ја поднесат хируршката постапка.
Несоодветни пациенти: Кај асимптоматски пациенти, кај лица со срцеви проблеми и кај оние со сериозни белодробни проблеми операцијата може да биде ризична. Важно е да се направи индивидуална процена за секој пациент.
Фактор на коморбидитети: Дебелината, возраста и придружните болести треба да се земат предвид при одлуката за операција. При изборот на роботска хирургија важен фактор е и индексот на телесна маса на пациентот.
Како се изведува роботска операција на хијатална хернија?
Роботските операции на хијатална хернија се модерен хируршки пристап што овозможува попрецизна интервенција во споредба со традиционалните методи. Да го разгледаме текот на операцијата чекор по чекор.
Подготовка пред операцијата
Пред роботската операција на хијатална хернија е потребен сеопфатен процес на подготовка. Вашиот хирург најпрво ќе направи физички преглед и ќе побара крвни анализи. Дополнително, за да ги испита функциите на вашиот хранопровод и желудник, може да побара следните тестови:
- Езофагогастродуоденоскопија (ЕГД) - за оценка на езофагитисот и гастроезофагеалниот спој
- pH мониторинг - за потврдување на дијагнозата ГЕРБ
- Голтање бариум - за оценка на присуството на хијатална хернија и на анатомската структура
- Езофагеална манометрија - за откривање нарушувања на моторитетот
По полноќ пред операцијата не смеете да јадете ниту да пиете ништо. Ова правило обезбедува желудникот да биде празен и хирургот да работи поудобно.
Тек на операцијата чекор по чекор
Операцијата се изведува под општа анестезија, а пациентот се позиционира во положба на грб. Во модифицирана литотомиска положба рацете се прицврстуваат, а нозете се раздвојуваат; колковите се подигаат за 10-15 степени. Потоа пациентот се доведува во обратна Trendelenburg положба од приближно 15-20 степени.
За да се достигне интраабдоминалното операциско поле, се прават 4-6 мали засеци. Типично, еден порт од 12 mm се поставува во пупокот, четири роботски порта од 8 mm и еден порт од 5 mm за ретрактор на црниот дроб. Роботскиот систем Da Vinci Xi се поставува покрај пациентот.
Хируршката постапка започнува со пресекување на гастрохепатичниот лигамент и се обезбедува пристап до десниот крус. Потоа:
- Хернијалната кесa се ослободува од медијастинумот и целосно се отстранува
- Краткite желудочни садови се разделуваат
- Езофагусот се мобилизира така што во абдоменот да се добие должина од 2-3 cm
- Хијатусот се затвора со V-Loc конци и со свилени засилувачки конци
Постапка на фундопликација
По затворањето на хијатусот, преку бужи од 54 Fr. се формира фундопликација на желудникот. Типот на фундопликација се одредува од случај до случај, во зависност од пациентот и од тестовите пред операцијата. Постојат три главни техники на фундопликација:
- Nissen фундопликација: Целосно обвиткување на фундусот на желудникот околу хранопроводот за 360°
- Toupet фундопликација: Парцијално задно обвиткување од 270°
- Dor фундопликација: Парцијално предно обвиткување од 180°
Употреба на мрежичка (mesh) и алтернативи
Во некои случаи, особено кај големи хијатални хернии, може да се претпочита употреба на мрежичка (mesh) за намалување на стапката на рецидив. Кај големи хијатални хернии (поголеми од 5 cm) употребата само на конци може да не биде доволна.
Мрежичката обично се поставува во форма на U и се фиксира за круса со 4-6 tack-ови. При употреба на мрежичка може да се претпочитаат композитни материјали (како Polyvinylidene fluoride + PP). Сепак, податоците за долгорочните резултати од употребата на мрежичка сè уште се недоволни.
Како алтернатива на мрежичката може да се примени комбинација од круропластика само со конци и фундопликација. Во спроведените студии е забележано дека и репарациите со конци даваат доволни резултати кај соодветни пациенти.
Закрепнување по операцијата и резултати
По роботската операција на хијатална хернија процесот на закрепнување е многу побрз во споредба со класичната отворена хирургија. Овој современ пристап обезбедува предности во многу области, од удобноста на пациентот до стапките на успех.
Времетраење на престојот во болница
По роботската операција на хијатална хернија престојот во болница е прилично краток. Истражувањата покажуваат дека пациентите во просек остануваат во болница 2 дена и дека 89% од нив се отпуштаат во првите 3 дена. Кај пациентите обично првиот ден по операцијата дијетата се напредува до целосно течна, а болките се контролираат со лекови преку уста. Вториот ден по операцијата повеќето пациенти можат да се отпуштат дома во стабилна состојба.
Процес на закрепнување и на што треба да се внимава
По роботската операција на хијатална хернија целосното закрепнување се одвива во рок од 2-6 недели. Особено оние што работат канцелариски работи можат да се вратат на работа во рок од 7-10 дена. Важно е да внимавате на исхраната во првите недели:
- Првите 1-2 недели: Треба да се консумираат само течна и мека храна
- 3-4 недели: Постепено може да се премине на цврста храна
- Треба да се претпочитаат мали порции и да се јаде на чести интервали
Во првата недела по операцијата треба да избегнувате тешки вежби и креење тегови. Лесните прошетки можат да го забрзаат вашето закрепнување.
Често поставувани прашања
Колку се големи засеците при роботска операција на хијатална хернија? Ширината на засеците при роботска хирургија типично е околу 8 mm, а за повеќето постапки доволни се три до пет засеци.
Какви разлики постојат ако ја споредиме роботската хирургија со традиционалната отворена хирургија? Роботската хирургија се изведува со многу помали засеци во споредба со единствениот голем засек кај отворената хирургија. Тоа значи помала траума на ткивото и подолго време на закрепнување кај отворената хирургија.
За колку време можам да закрепнам по роботска операција на хијатална хернија? Процесот на закрепнување обично е брз; во првите недели се забележува јасно подобрување. Во периодот по операцијата може да почувствувате извесна непријатност, но во рок од првата недела можете постепено да се вратите на нормалните активности.
Како треба да спијам по операцијата? Се препорачува да спиете со подигнат горен дел од креветот за 15-20 cm. Ова помага секретите на желудникот да се задржат во фундусот на желудникот. Од истата причина е корисно да спиете легнати на левата страна.
Дали се користи мрежичка (mesh) при роботска хирургија? Повеќето хијатални хернии можат да се поправат со користење на сопствениот дијафрагмален мускул на пациентот. Меѓутоа, ако мускулите на дијафрагмата се крајно слаби, за зајакнување на хируршката репарација може да биде потребна хируршка мрежичка направена од синтетички материјали.
Која е врската меѓу ГЕРБ и хијаталната хернија? Бегањето на храната, пијалоците и желудочната киселина во вашиот хранопровод се нарекува гастроезофагеална рефлуксна болест (ГЕРБ). Кај лица со хијатална хернија често се јавува ГЕРБ, но тие состојби директно не се предизвикуваат меѓусебно. Може да има хијатална хернија без ГЕРБ или обратно.
Што е хируршкиот систем Da Vinci и како се користи при роботска операција на хијатална хернија? Хируршкиот систем Da Vinci е важна технологија што им обезбедува на хирурзите подобрена визуелизација и рачна вештина. Овозможува попрецизна дисекција и репарација на хернии, со што може да ги намали компликациите и да го забрза закрепнувањето.
Накратко за роботската операција на хијатална хернија
Како заклучок, роботската операција на хијатална хернија, со важните предности што ги нудат современите хируршки пристапи, доведува до позитивни промени во животот на пациентите. Во споредба со традиционалната отворена хирургија обезбедува помали засеци, помала болка и пократок престој во болница. Дополнително, за хирурзите нуди тродимензионално снимање и можност за прецизна интервенција.
Роботската хирургија се претпочита особено кај пациенти што не реагираат на медикаментозна терапија, имаат сериозни симптоми и имаат параезофагеална хернија. Благодарение на овој пристап пациентите обично можат да бидат отпуштени во рок од два дена и побрзо да се вратат на секојдневниот живот.
Сепак, роботската операција на хијатална хернија може да не биде соодветна за секој пациент. Сеопфатните евалуации пред операцијата, имиџинг испитувањата и ендоскопските прегледи имаат големо значење при утврдувањето на стратегијата на лекување.
Придржувањето кон препораките за исхрана во периодот по операцијата и избегнувањето на тешки физички активности ќе го забрзаат процесот на закрепнување. Важно е во првите недели да се хранете со мека храна и да претпочитате мали порции. Несомнено, процесот на закрепнување може да се разликува од човек до човек, но повеќето пациенти целосно закрепнуваат во рок од 2-6 недели.
Ако имате тегоби од хијатална хернија и ги разгледувате опциите за лекување, разговорот со специјалист искусен во роботска хирургија ќе ви помогне да го одредите најсоодветниот метод на лекување за вас. На крајот, роботската операција на хијатална хернија, кога се применува кај правилно избран пациент и од страна на искусни хирурзи, е модерен пристап на лекување што се истакнува со високи стапки на успех и брзо време на закрепнување.
