Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi (MPS)
Miyokard perfüzyon sintigrafisi (MPS) kalp kasına giden kan akışının dinlenme ve stres (efor ya da farmakolojik olarak oluşturulmuş stres) koşullarında değerlendirildiği bir nükleer görüntüleme yöntemidir. Bu testte damardan verilen düşük dozda radyoaktif madde (genellikle teknesyum-99m izotopu) kalp kasına ulaşır ve bir gama kamera yardımıyla bu maddenin kalpte nasıl dağıldığı izlenir. Böylece kalbin yeterli kanlanıp kanlanmadığı, damar tıkanıklığı olup olmadığı ya da daha önce geçirilmiş bir kalp krizi sonrası kalp dokusunun ne ölçüde etkilendiği anlaşılır.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Nedir?
Miyokard perfüzyon sintigrafisi (MPS) kalp kasına yeterli kan ulaşıp ulaşmadığını gösteren ileri düzey bir nükleer tıp görüntüleme testidir. Kalbin oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan koroner damarların işlevini doğrudan değerlendirmek amacıyla yapılır. Temel olarak, kalp dokusunun kanlanma düzeyleri gözlemlenir; bu da kalp damarlarında daralma ya da tıkanıklık olup olmadığını ortaya koyar. Bu işlem sırasında vücuda az miktarda radyoaktif bir madde enjekte edilir. Bu madde, kan dolaşımı yoluyla kalp kasına ulaşır ve kalbin farklı bölgelerinde nasıl dağıldığı, özel bir kamera sistemiyle görüntülenir. Elde edilen görüntüler sayesinde kalbin hangi kısımlarının yeterince kanlandığı, hangilerinin ise yetersiz kaldığı detaylı biçimde analiz edilebilir.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Belirtileri Nelerdir?
MPS genellikle belirli şikayet ve klinik risk durumları olan hastalarda uygulanır. Hastalık belirtisi olarak değil, tanı ihtiyacına bağlı olarak yapılan bir testtir. Miyokard perfüzyon sintigrafisi bulguları genellikle stres ve istirahat görüntülerinin karşılaştırılmasıyla değerlendirilir. Sabit defektler eski infarktı, geri dönüşlü defektler ise iskemiye işaret eder. Aşağıdaki durumlar MPS’in uygulanması için başlıca nedenler arasındadır:
- Göğüs ağrısı yaşayan ancak EKG ve kan testleriyle net sonuca ulaşılamayan bireylerde,
- Kalp krizi geçirme riski taşıyan ama henüz kriz geçirmemiş hastalarda,
- Bilinen koroner arter hastalığı (KAH) olan bireylerde, hastalığın ilerleme derecesini anlamak için,
- Kalp ameliyatı veya stent sonrası, tedavinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla,
- Efor testi yapılamayan veya sonuçları belirsiz hastalarda alternatif bir yöntem olarak,
- Cerrahi müdahale öncesi, kalp rezervinin değerlendirilmesi gereken durumlarda.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Neden Yapılır?
Miyokard perfüzyon sintigrafisi kalp kasının yeterli düzeyde oksijen ve besin alıp almadığını değerlendirmek amacıyla yapılır. Bu testin temel amacı, kalbi besleyen koroner damarların görevini sağlıklı bir şekilde yerine getirip getirmediğini gözlemlemektir. Özellikle göğüs ağrısı, nefes darlığı, çabuk yorulma gibi belirtilerle başvuran ancak standart testlerle net tanıya ulaşılamayan hastalarda, bu şikayetlerin kalp kaynaklı olup olmadığını ayırt etmek için oldukça işe yarar. Aynı zamanda bilinen kalp hastalığı olan kişilerde hastalığın ilerleyip ilerlemediğini görmek, uygulanan tedavilerin etkisini değerlendirmek veya gelecekte oluşabilecek riskleri öngörmek için de kullanılır. MPS aynı zamanda cerrahi ya da girişimsel bir işlem öncesinde kalbin o tür bir müdahaleye dayanıp dayanamayacağını anlamak için de tercih edilir. Bazı hastalarda efor testi yapılamadığı durumlarda da MPS ilaçlarla stres yaratılarak alternatif bir tanı aracı haline gelir.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Tanısı Nasıl Konur?
Miyokard perfüzyon sintigrafisi doğrudan bir hastalık tanısı koymak için değil kalp kasının kanlanma durumunu değerlendirerek teşhise yardımcı olmak amacıyla kullanılır. Yani bu test bir hastalığı tek başına tanımlamaz ama hekimin mevcut semptomların ardında yatan nedeni anlamasına güçlü bir zemin sunar. Miyokard perfüzyon sintigrafisi endikasyonları arasında koroner arter hastalığı tanısı, iskemi değerlendirmesi, revaskülarizasyon sonrası takip ve atipik göğüs ağrısının ayırıcı tanısı bulunur. Özellikle koroner arter hastalığı gibi kalp damarlarının daralması ya da tıkanmasıyla ilişkili durumlarda damarlardan kalp kasına yeterince kan ulaşamıyorsa bu durum MPS sayesinde görüntülenebilir.
Testin verdiği veriler kalbin hangi bölgesinde ne ölçüde kan akımı azalmış, bu azalma dinlenme durumunda mı, yoksa sadece stres altında mı ortaya çıkıyor gibi kritik bilgileri içerir. Böylece hekim kalp hastalığının varlığı, şiddeti ve yeri hakkında detaylı bilgi edinir. Tanısal sürecin bir parçası olarak kullanılan bu test, cerrahi kararlar, stent uygulamaları ya da ilaç tedavisinin planlanmasında yol göstericidir. Özellikle belirsiz efor testleri ya da klasik EKG bulgularıyla tanı konulamayan durumlarda, MPS tanısal kesinliği büyük ölçüde artırır.
Miyokard perfüzyon sintigrafisi sonuçları kalp kasına kan akışının yeterli olup olmadığını göstererek iskemik bölgeleri ortaya koyar. Eforlu miyokard perfüzyon sintigrafisi hastaya egzersiz yaptırılarak kalbin stres altındaki kanlanmasının görüntülendiği yöntemdir. Gated miyokard perfüzyon sintigrafisi ise sadece perfüzyon değil aynı zamanda sol ventrikül duvar hareketleri ve ejeksiyon fraksiyonu gibi fonksiyonel parametreleri de değerlendirir. Gated SPECT miyokard perfüzyon sintigrafisi kalbin üç boyutlu görüntülenmesini sağlayarak daha ayrıntılı ve hassas bir analiz sunar.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Nasıl Yapılır?
Miyokard perfüzyon sintigrafisi genellikle iki ayrı aşamada yapılır: stres fazı ve dinlenme fazı. Amaç kalbin hem istirahat halinde hem de zorlanma (efor) altında nasıl çalıştığını görmek ve bu iki durum arasındaki farkları analiz etmektir. Testin uygulanacağı gün hastadan belirli hazırlıklar yapması istenir. Kafein tüketiminin bırakılması, bazı ilaçların geçici olarak kesilmesi ve genellikle birkaç saatlik açlık bu hazırlıklar arasındadır. İlk aşamada hastanın kalbi stres altına sokulur. Bu genellikle bir yürüyüş bandında fiziksel efor testi ile yapılır. Ancak efor yapamayacak durumda olan hastalarda, kalp damarlarını genişleten özel bir ilaç kullanılarak farmakolojik stres oluşturulur. Bu aşamada kalp damarları hızla çalışmaya zorlanır. Bu esnada damardan düşük dozda radyoaktif bir madde verilir. Bu madde kandaki akışı takip ederek kalp kasına ulaşır ve gama kamera adı verilen özel bir cihaz ile kalpteki dağılımı görüntülenir.
İkinci aşama olan dinlenme fazı ise, kalp normal ritminde çalışırken yapılır. Bu aşamada yeniden radyoaktif madde verilerek benzer şekilde görüntüleme alınır. Elde edilen görüntüler, kalp kasının stres altındaki ve dinlenme halindeki kanlanmasının karşılaştırılmasına olanak tanır. Testin tümü genellikle aynı gün içinde yapılabilir, ancak bazı merkezlerde iki ayrı günde gerçekleştirilmesi tercih edilebilir.
Görüntüleme işlemi sırasında hasta özel bir masa üzerinde sırt üstü yatar. Cihaz hastanın etrafında döner ve kalbin farklı açılardan görüntülerini alır. İşlem sırasında herhangi bir ağrı ya da rahatsızlık hissi olmaz. Test tamamlandığında vücuda verilen radyoaktif madde zamanla doğal yollarla atılır. Görüntüler nükleer tıp uzmanı tarafından analiz edilir ve sonuçlar hekime ulaştırılır. Bu sayede kalbin ne ölçüde sağlıklı çalıştığı, hangi bölgelerde risk bulunduğu net biçimde ortaya konur.
Sıkça Sorulan Sorular
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Sırasında Ne Kadar Radyasyon Alınır?
MPS sırasında alınan radyasyon miktarı genellikle kabul edilebilir düzeyde olup, tanı yararına göre oldukça düşüktür. Ortalama bir MPS testi sırasında alınan radyasyon, 10-12 milisievert civarındadır. Bu, yıllık doğal radyasyon maruziyetine benzer bir düzeydedir. Yine de gereksiz yere tekrar edilmemesi ve tıbbi gereklilik dahilinde yapılması önemlidir.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Öncesinde Neler Yapılmalıdır?
Test öncesi bazı hazırlıklar gerekebilir. Özellikle kafeinli içecekler (çay, kahve, çikolata) testten en az 24 saat önce bırakılmalıdır. Kullanılan bazı ilaçlar da geçici olarak kesilebilir. Açlık gereksinimi olup olmayacağına ilgili merkez karar verir. Hasta tüm mevcut ilaçlarını, varsa şeker veya tansiyon sorunlarını doktorla paylaşmalıdır.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Sırasında Nelere Dikkat Edilmeli?
Test sırasında hastanın rahat kıyafetler giymesi ve özellikle stres testi yapılacaksa uygun ayakkabılarla gelmesi önemlidir. Efor testi yapılırken baş dönmesi, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı gibi şikayetler yaşanırsa mutlaka test ekibine bilgi verilmelidir. Tüm süreç boyunca hasta, uzman sağlık personeli gözetimindedir.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Ne Kadar Sürer?
Testin süresi merkezin uygulama protokolüne göre değişmekle birlikte genellikle 2 ile 4 saat arasında tamamlanır. Bazı merkezlerde iki günlük protokoller uygulanabilir. Stres ve dinlenme fazları farklı günlerde yapılabilir.
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi Sonrası Yan Etkiler Olabilir Mi?
MPS sonrası ciddi bir yan etki görülmesi nadirdir. Radyoaktif maddenin vücuttan atılması hızlıdır. Hafif baş ağrısı, yorgunluk veya enjeksiyon yerinde hafif bir ağrı dışında genellikle belirgin bir sorun yaşanmaz. Alerjik reaksiyonlar ise oldukça nadirdir.
Mps Hangi Hastalıkların Teşhisinde Kullanılır?
En sık kullanıldığı alan koroner arter hastalığıdır. Ayrıca geçirilmiş kalp krizleri sonrası miyokard canlılığını değerlendirmek, kalp kapak hastalıklarının kalp üzerindeki etkisini gözlemlemek, kalp ameliyatları öncesi risk değerlendirmesi yapmak gibi birçok alanda da kullanılabilir.
Mps Zararlı Mıdır?
Günlük yaşamda karşılaşılan radyasyondan çok daha yüksek dozlar içermediği sürece MPS testi genel olarak güvenlidir. Ancak hamilelik döneminde veya ciddi böbrek yetmezliği olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır. Her zaman olduğu gibi yarar-zarar oranı doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Mps Sonuçları Ne Zaman Çıkar?
Sonuçlar genellikle testin tamamlanmasından sonraki 1-3 iş günü içinde çıkar. Ancak yoğunluğa ve merkezin işleyişine göre bu süre değişebilir. Sonuçlar, uzman bir nükleer tıp doktoru tarafından raporlanır ve yorumlanmak üzere kardiyoloğa iletilir.
Mps Stent Varlığında Yapılabilir Mi?
Daha önce stent takılmış hastalarda da MPS yapılabilir. Bu test stentin görevini yeterince yapıp yapmadığını ya da yeni daralmaların olup olmadığını anlamak için oldukça faydalıdır. Ancak bu durumda hastanın uygunluğuna doktor tarafından karar verilir.
Mps Kalp Krizi Riskini Gösterir Mi?
Test sonucunda kalbin bazı bölgelerinde yeterince kanlanma olmadığının görülmesi, o kişide kalp krizi riskinin yüksek olduğuna işaret edebilir. Bu da önleyici tedavilerin zamanında planlanmasını sağlar.
Mps Testi Hangi Doktor Tarafından İstenir?
Genellikle kardiyoloji uzmanları tarafından istenir. Ancak iç hastalıkları uzmanları ya da kalp-damar cerrahları da gerek gördüklerinde hastayı nükleer tıp bölümlerine yönlendirebilirler.
Kalbinizin sağlığı konusunda net bir değerlendirme için Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi (MPS) en güvenilir yöntemlerden biridir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya kalp hastalığı şüpheniz varsa vakit kaybetmeden uzman Nükleer Tıp Bölümü hekimlerimize başvurabilirsiniz.
Bizi arayarak randevu alabilir ya da online randevu sistemimiz üzerinden kolayca başvuru yapabilirsiniz.
