Асқазан қанауының белгілері, себептері, диагностикасы және емдеу жолдары

Асқазан қанауы

Асқазан қанауы немесе жоғарғы гастроинтестинальды қанау – өңеш, асқазан және ұлтабар тіндерінде пайда болатын қанаулар. Өңеш, асқазан, ажішек, соқыр ішек, тоқ ішек және тік ішекте дамитын қан жоғалтулардың барлығы гастроинтестинальды (ГИ) қанаулар болып табылады. Бұл қанаулар аз мөлшерде, қайталанатын жеңіл немесе ауыр қан жоғалту түрінде болуы мүмкін. Асқазан қанауы өз алдына жеке ауру емес, бірақ маңызды симптом болып табылады. Гастроинтестинальды қанау күрделі денсаулық мәселесінің хабаршысы болуы мүмкін және өмірге қауіп төндіруі ықтимал. Кейбір жағдайларда адамдар қанау бар екенін байқамауы мүмкін. Бұл жағдай жасырын қанау деп анықталады. Жасырын қанаулар нәжіс анализі сияқты қосымша тексерулер арқылы анықталуы мүмкін. Қанау белгілері қанау орын алған аймаққа және оның ауырлық дәрежесіне байланысты болуы мүмкін.

Асқазан қанауы дегеніміз не?

Гастроинтестинальды қанау – ас қорыту жүйесінің бір немесе бірнеше тінінде дамитын қан жоғалту. ГИ қанаулары ауыз бен анаг арасындағы ас қорыту мүшелерінде пайда болатын бұзылыстардың белгісі болуы мүмкін. Қанаудың орналасқан жеріне қарай жіктелуі төмендегідей:

Жоғарғы гастроинтестинальды қанаулар: Асқазан қанауы деп қабылданатын қанау түрі. Өңеш, асқазан және ажішектің алғашқы бөлігінде (ұлтабар) пайда болатын қанаулар.

Ажішек қанаулары: Ажішектің ортаңғы (жеьюнум) және соңғы (илеум) бөлігінде пайда болатын қанаулар.

Төменгі гастроинтестинальды қанаулар: Тоқ ішек (соқыр ішек, тоқ ішек, тік ішек) және анагта пайда болатын қанаулар.

Асқазан қанауы әдетте асқазан мен ұлтабардың алғашқы бөлігі, өңеш тндерінің зақымдануынан туындауы мүмкін. Асқазан қанауларының ұзақтығы мен түрі әртүрлі болуы мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, жоғарғы гастроинтестинальды қанаулар;

Жедел: Кенеттен басталатын және медициналық мәселені көрсететін ауыр қанаулар.

Созылмалы: Ұзақ уақыт бойы жалғасатын, қайталанатын жеңіл қанаулар.

Жасырын: Көзбен көрінбейтін қанаулар. Зертханалық зерттеулер арқылы анықталады.

Ашық: Нәжіс немесе құсу арқылы көрінетін қанаулар. Ашық немесе қою түсті қанаулар болуы мүмкін.

Асқазан қанауы ауыз және анаг арқылы көрінуі мүмкін. Сонымен қатар кейбір жағдайларда микроскопиялық бейнелеу әдістері мен зертханалық сынақтар арқылы анықталады.

Асқазан қанауы қалай пайда болады?

Асқазан қанауы және төменгі гастроинтестинальды қанаулар әртүрлі жолдармен орын алуы мүмкін. Көптеген ішкі және сыртқы факторлар асқазан қанауына әкелуі мүмкін. Өңеш, асқазан және ұлтабардың алғашқы бөлігін қамтитын жоғарғы гастроинтестинальды қанаулар әдетте келесі себептерге байланысты болуы мүмкін;

Эзофагит: Қанау мен ойық жараларға әкелуі мүмкін өңеш қабынуы.

Пептикалық ойық жара: Асқазан мен ұлтабарда дамитын жаралар.

Гастрит: Асқазан қабықшасында/мукозасында пайда болатын қабынулар.

Гастроэзофагеальді рефлюкс ауруы (ГЭРА): Асқазан құрамының өңешке кері өтуі нәтижесінде дамитын денсаулық мәселесі.

Варикозды кеңейген тамырлар: Өңеште немесе асқазанда тамырлардың кеңеюі қанаумен аяқталуы мүмкін.

Мэллори-Вейсс жыртылулары: Төменгі өңеште қанаумен аяқталатын жыртылулар.

Қатерсіз ісіктер, өңеш қатерлі ісігі, асқазан қатерлі ісігі, бауыр және ұйқы безі қатерлі ісігі жоғарғы ГИ қанауларына әкелуі мүмкін.

Төменгі гастроинтестинальды қанаулар көбінесе ажішек пен тоқ ішекті зақымдайтын жағдайларда байқалуы мүмкін. Бұл жағдайда асқазан қанауы ретінде жіктелмеуі мүмкін. Олар негізінен дивертикулит, ойық жаралы колиt, Крон ауруы, геморрой, анальды сызаттар, полиптер (қатерсіз ісіктер), тік ішек және колоректальды қатерлі ісіктер болуы мүмкін.

Асқазан қанауының белгілері қандай?

Гастроинтестинальды қанау көзбен көрінетін жағдайларда оңай анықталады, қанаудың көзі болжануы мүмкін. Қанау жылдамдығы, нәжіс түсіндегі өзгерістер (қызыл, қара және т.б.), нәжіс консистенциясындағы өзгерістер, сезімталдық пен ауырсынудың орналасқан жері, тамақтану және дәрі-дәрмекті қолданудағы өзгерістер бағалана отырып, қанаудан зақымданған тін немесе мүше ескерілуі мүмкін. Ашық қанаулар қызыл немесе қою қоңыр түсті, кофе ұнтағы тәрізді қан құсу, қара қарамай тәрізді нәжіс және тік ішектен қан кету түрінде болуы мүмкін. Көзбен көрінбейтін жасырын қанаулар негізінен бас айналу, естен тану, іш немесе кекірек тұсының ауыруы, тыныс алудың тарығуы, шаршау немесе әлсіздік түрінде көрініс береді. Асқазан қанауы ауыздан ажішекке дейінгі ас қорыту жолының кез келген жерінде орын алуы мүмкін. Төменгі және жоғарғы ГИ, ажішек қанаулары бір-бірінен өзіндік ерекшеліктерімен ажыратылуы мүмкін. Жоғарғы ГИ қанауларында жиі кездесетін белгілер арасында;

Ашық қызыл түсті қан құсу,

Кофе ұнтағы түріндегі құсық,

Нәжіспен аралас қою түсті қан,

Қарамай тәрізді нәжіс құрылымы орын алуы мүмкін.

Қанау орын алған жерге байланысты қан ашық қызыл немесе қою түсті болып көрінуі мүмкін. Жедел асқазан қанауы кенеттен басталатын және ауыр түрде өтетін қанаулар. Ауыр жедел асқазан қанауы бозарған тері, тершеңдік, жүрек қағуының жиілеуі, қол мен аяқтың суыуы, сананың жоғалуын бірге ала келуі және адамды шок жағдайына түсіруі мүмкін.

Асқазан қанауы қалай анықталады?

Асқазан қанауының диагнозы отбасылық тарихты, медициналық өткенді және физикалық тексеруді қамтуы мүмкін. Бар симптомдардың болуы, қолданылатын дәрілер мен хирургиялық тарих, отбасында бар денсаулық мәселелері бағаланады. Физикалық тексеру кезінде қызу, ауырсыну және сезімталдық, ісіктің болуы, қан қысымы және жүрек қағу жиілігі сияқты белгілер тексеріледі. Асқазан қанауы диагнозы үшін қосымша зерттеулер жасау қажет болуы мүмкін. Бұл үшін кейбір зертханалық және бейнелеу сынақтарына жүгінуге болады. Қанаудың негізгі себебін анықтау және тиісті емдеуді қамтамасыз ету мақсатында ұсынылатын сынақтар бар. Олар;

Қан анализдері: Қанаудың ауырлығын және анемияның бар-жоғын тексеруге көмектесетін сынақтар.

Нәжіс анализдері: Нәжісті зертханалық жағдайда зерттеуді қамтиды және жасырын қанаудың бар-жоғы туралы ақпарат береді.

Бейнелеу сынақтары: Рентген, компьютерлік томография (КТ), МРТ төменгі және жоғарғы ГИ проблемаларын диагностикалауда қолданылуы мүмкін.

Эндоскопия: Өңеш, асқазан және ұлтабардың камералы эндоскоп құрылғысымен қаралуы процедурасы. Кейбір жағдайларда эндоскопия кезінде белсенді қанауды емдеуге болады. Эндоскопия ажішек үшін қолданылғанда энтероскопия деп аталады.

Капсулалық эндоскопия: Кішкентай камера үшін капсуланы жұту арқылы ажішекте қанаудың бар-жоғы бейнеленеді.

Ангиография: Арнайы бояулардың қан тамырларына енгізіліп, рентген сәулелерінің көмегімен көрінуін қамтамасыз етеді.

Сонымен қатар қауіпсіз радиоактивті заттарды енгізу арқылы қанауларды анықтай алатын радионуклидті сканерлеуді таңдауға болады.

Асқазан қанауы қалай емделеді?

Асқазан қанауын емдеу қан жоғалтудың себебіне, ауырлығына және қай жерде дамығанына байланысты қалыптасады. Қанауды тоқтату және одан әрі қан жоғалтудың алдын алу үшін негізгі себепті анықтау маңызды. Кейбір жағдайларда диагноз қою және емдеу әдісі бір әдіспен және бір уақытта жасалуы мүмкін. Ойық жара, гастрит, ГЭРА және геморрой сияқты денсаулық мәселелерінен туындаған қанауларда дәрілік ем қолданылуы мүмкін. Бұл дәрілер симптомдарды жеңілдетуге, асқазан қышқылын азайтуға және қанның ұюына көмектесетін қасиетке ие болуы мүмкін. Басқа негізгі емдеу әдістері мыналарды қамтуы мүмкін;

Эндоскопия: Жоғарғы гастроинтестинальды эндоскопия, энтероскопия және колоноскопия процедураларын қамтиды. Қанау аймағына дәрі енгізу, қанап жатқан қан тамырларын күйдіру, бандаж бен клип қолдану эндоскопия кезінде қолданылатын емдеу әдістері болып табылады.

Ангиография: Қанның тамырлар ішіндегі қозғалысын бақылау мақсатында тамырға катетер орнатуды қамтиды. Кейбір аймақтардағы қанауларды тоқтату үшін дәрілерді немесе басқа заттарды енгізу қамтамасыз етіледі.

Хирургия: Басқа емдеу әдістерімен сәттілікке қол жеткізілмеген жағдайда таңдалуы мүмкін. Әдетте ауыр қанауларда лапароскопиялық немесе ашық хирургиялық әдіспен қан жоғалту тоқтатылуға тырысады. Асқазан қанауы операциясы әрбір адамға ұсынылмауы мүмкін.

Асқазан қанауынан кейін қанау қаупін азайтуға бағытталған бірқатар емдеу шаралары қажет болуы мүмкін. Емдеу және сауығу процесінде тек дәрігеріңіз ұсынған дәрілерді ғана қолдануға тырысыңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Жоғарғы ГИ қанаулары жедел түрде кенеттен басталатын және қысқа мерзімді қанауларды қамтиды. Әдетте іш пен кеуде ауыруы, бас айналу, әлсіздік және т.б. симптомдармен бірге байқалуы мүмкін. Созылмалы асқазан қанауы ұзақ уақыт (бірнеше күн немесе апта) жалғасатын немесе қайталанатын көріністе болады. Асқазан қанауы ас қорыту жүйесінде дамитын және ондағы тіндерге әсер ететін қанаулар болғандықтан Гастроэнтерология бөліміне жатады. Асқазан қанауы көптеген мүшелерден тұратын гастроинтестинальды жүйенің бір или бірнеше аймағында (өңеш, асқазан, ажішек) орын алуы мүмкін. Негізгі денсаулық мәселесіне байланысты тін мен мүшелердің тітіркенуі, жыртылуы, ойық жаралар салдарынан қанау басталуы мүмкін. Ашық асқазан қанауы гастроинтестинальды жүйеде ауырсыну, сезімталдық, ісіну және т.б. қосымша белгілермен көрінуі мүмкін. Құсу арқылы немесе нәжісте көзбен көрінетін қандар болып табылады. Жасырын қанаулар тек зертханалық сынақтар арқылы анықталады және ешқандай симптом көрсетпеуі мүмкін. Асқазан қанауы негізгі себептерге байланысты кез келген жас тобында байқалуы мүмкін. Дегенмен, қартаюмен бірге асқазан қанауының даму қаупі артуы мүмкін. Сондықтан қарттарда асқазан қанауына шалдығу қаупі басқа жас топтарына қарағанда жоғары болуы мүмкін. Сонымен қатар ГИ қанауларына әкелетін денсаулық мәселелері бар адамдарда асқазан қанауының қаупі жоғары болады. Балаларда асқазан қанауы өмірге қауіпті нәтижелерге әкелуі мүмкін және міндетті түрде медициналық көмек көрсетілуі тиіс. Кенеттен басталатын, ауырсыну, бас айналу, естен тану арқылы көрінетін қанаулар болған жағдайда міндетті түрде шұғыл көмек көрсетілуі тиіс. Әсіресе шок жағдайына әкелетін жедел қанаулар кезінде жылдам және ретсіз жүрек соғулары, бозарған тері түсі, суық қол мен аяқ, тершеңдік жағдайында мүмкіндігінше ертерек медициналық көмек алу қажет. Асқазан қанауын емдеу ұзақтығы қанауға әкелген денсаулық мәселесінің емдеу жоспарымен байланыстырылуы мүмкін. Дәрілік еммен бақылауға алынатын денсаулық мәселелері мен қанаулар үшін қысқа мерзімді жатқызу немесе амбулаториялық ем қолданылуы мүмкін. Алайда эндоскопия, лапароскопия немесе ашық операциядан өткен адамдарды бірнеше күннен аптаға дейін ауруханаға жатқызу қажет болуы мүмкін. Сізге ең қолайлы емдеу әдісі үшін дәрігеріңізбен байланысыңыз. ГИ қанаулары жоғарғы және төменгі ас қорыту мүшелерінің кез келгенінен туындауы мүмкін. Өңеш, асқазан және ұлтабардан туындайтын қанаулар бір-бір асқазан қанауы болып табылып, құсу және нәжіс арқылы қанау түрінде болуы мүмкін. Нәжісте көрінетін қанау кейбір жағдайларда төменгі ас қорыту жүйесімен байланысты басқа қанаулар болуы мүмкін. Стресс гастриттік ойық жаралар, эрозиялар, гастрит, ұлтабар ойық жаралары сияқты гастроинтестинальды зақымданулармен тікелей немесе жанама түрде байланыстырылуы мүмкін. Бұл ГИ зақымданулары жоғарғы жүйе мүшелерінде қанауға әкелуі мүмкін. Қайғыдан асқазан қанауы әр адамда бола бермейді, бірақ физикалық және эмоционалдық стресс гастроинтестинальды зақымданулар тудыратын қанаулармен байланысты болуы мүмкін. Асқазан қанауының себептері арасында гастрит орын алуы мүмкін. Асқазан шырышты қабығының қабынуы ретінде анықталатын гастрит астарда жеңіл немесе ауыр зақымдар қалдыруы мүмкін. Бұл зақымдар беткейлік жарылулар мен ойық жараларға себеп болуы мүмкін. Әсіресе Helicobacter pylori, алкогольді тұтыну гастриттің жиі кездесетін себептері қатарына кіреді. Сонымен қатар стероидты емес қабынуға қарсы дәрілерден ибупрофен, аспирин асқазан қанауы мен гастрит үшін қауіп факторы болуы мүмкін. Асқазан қанауы құсу және артқы жолмен дәретке шығу арқылы орын алуы мүмкін. Зәрден қан келуі ас қорыту жүйесімен емес, зәр шығару жүйесімен байланысты. Зәр шығару жүйесі бүйректерден, қуықтан, несепағардан және несепшығар өзгерістен тұрады. Зәрден қан келуі басқа денсаулық мәселелерімен байланысты болуы мүмкін болғандықтан дәрігеріңізбен байланысыңыз.

Асқазан қанауының белгілерін байқасаңыз, уақыт жоғалтпай білікті гастроэнтеролог дәрігерге қаралу өте маңызды.

Hisar Hospital Гастроэнтерология бөлімімізден қабылдауға жазылу үшін бірден бізге хабарласыңыз.