Çfarë është Kanceri i Tiroides?
Glanda tiroide, e cila është pjesë e sistemit endokrin, është përgjegjëse për prodhimin e hormoneve që rregullojnë funksionet e trupit. Hormonet më të rëndësishme janë ato që sigurojnë funksionimin e duhur të metabolizmit. Glanda tiroide ndodhet para traheas dhe ka një peshë mesatare prej 20-30 gramësh.
Kanceri i tiroides shfaqet si rezultat i rritjes së pakontrolluar të qelizave në gjëndrën tiroide. Qelizat që shumohen në mënyrë anormale formojnë një masë ose tumor në zonën ku ndodhen.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, në vitin 2020, shkalla e shfaqjes së kancerit të tiroides në botë është shpallur si 3%.
Çfarë Llojesh të Kancerit të Tiroides Ekzistojnë? 
Kanceri i tiroides ndahet në 4 grupe kryesore.
Kanceri Papilar
80% e kancerit të tiroides përfshihet në këtë grup. Ky lloj kanceri zakonisht përhapet në nyjat limfatike të qafës, por nëse diagnostikohet saktë dhe metodat e trajtimit zbatohen plotësisht, mund të shërohet deri në 100%.
Kanceri Folikular
Përbën 5-10% të kancerit të tiroides. Tumori që përhapet përmes gjakut ka prirje të kalojë në kocka dhe organe si mushkëritë. Shkalla e shfaqjes është më e lartë në moshat e 50-ta.
Kanceri Medullar
Rreth 2% e kancerit të tiroides janë medullarë. Ky lloj kanceri është i lehtë për t’u diagnostikuar pasi rrit nivelin e hormonit kalcitonin në gjak. Zakonisht shfaqet për shkak të arsyeve trashëgimore.
Kanceri Anaplastik
Ky është lloji më i rrallë i kancerit. Ka potencial të shpejtë për përhapje dhe shanset për sukses në trajtim janë më të ulëta.
Çfarë e Shkakton Kancerin e Tiroides? 
Arsyeja e kancerit të tiroides ende nuk dihet plotësisht. Megjithatë, disa faktorë rreziku dalin në pah sipas kërkimeve të kryera.
Mungesa e Jodit
Mungesa e jodit është një nga faktorët më të rëndësishëm të rrezikut për kancerin e tiroides.
Substancat Radioaktive
Veçanërisht ekspozimi ndaj substancave radioaktive si urani rrit rrezikun e kancerit të tiroides. Pas aksidentit në centralin bërthamor në Çernobil, shkalla e shfaqjes së kancerit të tiroides është rritur te njerëzit që jetojnë në atë zonë.
Gjenetika
Personat që kanë pasur histori familjare të kancerit të tiroides janë në grupin e rrezikut.
Gjinia
Kërkimet tregojnë se gratë kanë një probabilitet më të lartë për të zhvilluar kancer të tiroides.
Trajtimi me Rrezatim
Personat që kanë marrë trajtim me rrezatim në zonën e kokës dhe qafës gjatë fëmijërisë janë në grupin e rrezikut.
Çfarë Simptomash Ka Kanceri i Tiroides? 
Shumica e kancerëve të tiroides nuk japin asnjë ankesë ose simptomë. Megjithëse kanceri i tiroides është një nga kancerët “e trajtueshëm”, nëse nuk trajtohet, ai përhapet si çdo kancer tjetër dhe mund të shkaktojë pasoja negative. Jeta e pacientit shkurtohet dhe ndikon negativisht në komoditetin e tij. Prandaj, është e rëndësishme të vini re disa ndryshime në trupin tuaj dhe të shkoni për një kontroll mjekësor.
Këto përfshijnë:
- Enjtje dhe rritje të papritur në qafë
- Ndjesi dhe dhimbje në fyt
- Vështirësi në frymëmarrje
- Zë i zënë
- Vështirësi në gëlltitje
- Rritje në peshë
- Ngacmim
- Dobësim i flokëve
- Tharje e lëkurës
Si Diagnostikohet Kanceri i Tiroides? 
Kur kanceri i tiroides diagnostikohet herët, shanset për sukses janë shumë të larta. Ekzistojnë disa metoda për të diagnostikuar kancerin.
Testi i Gjakut
Pacienti që paraqitet me ankesat e mësipërme i nënshtrohet fillimisht një ekzaminimi fizik, ku kontrollohet nëse ka enjtje në qafë dhe shqyrtohen sëmundjet e tjera nëse ka. Pas ekzaminimit fizik, pacientit i bëhet testi i gjakut për të kontrolluar nëse gjendra tiroide funksionon normalisht.
Bjopsi
Biopsia me gjilpërë të hollë është një metodë efektive për të diagnostikuar kancerin e tiroides. Një gjilpërë e hollë futet përmes lëkurës në gjëndrën tiroide dhe merret një mostër e indeve. Gjatë biopsisë, mund të përdoret ultrazëri për të udhëhequr gjilpërën. Pas shqyrtimit patologjik të mostrës së marrë, mund të diagnostikohet kanceri i tiroides.
Testet e Pamjes
Veçanërisht, testet e pamjes preferohen për të kuptuar nëse kanceri i tiroides është përhapur në indet përreth. Këto procedura përfshijnë, ekzaminimin me ultratinguj, tomografinë kompjuterike (CT), imazhin me rezonancë magnetike (MR) dhe tomografinë me emision pozitrone (PET).
Testi Gjenetik
Për diagnostikimin e kancerit medullar të tiroides, i cili zakonisht shfaqet për shkak të faktorëve trashëgimorë, mund të kryhet testi gjenetik te individët me rrezik.
Si Trajtohet Kanceri i Tiroides? 
Opsionet e Trajtimit Kirurgjik
Kur diagnostikohet, metoda e parë e preferuar e trajtimit është ndërhyrja kirurgjikale. Në pacientët që kanë ndryshime në zë, që kanë kaluar më parë operacione të tiroides ose operacione të tjera në zonën e qafës, duhet të vlerësohen gjithmonë kordat vokale para operacionit. Në pacientët me hipertiroidizëm, duhet të sigurohemi që nivelet e hormoneve në gjak janë normalizuar para operacionit.
Opsionet e trajtimit kirurgjikal për kancerin e tiroides nuk janë shumë të shumta. Ndërhyrja më e vogël kirurgjikale është heqja e gjëndrës tiroide në anën e nodulit kancerogjen. Metoda më e zakonshme e trajtimit është operacioni që heq të gjithë gjëndrën tiroide ose shumicën e saj. Pas operacionit, trajtimet e tjera përfundojnë trajtimin e kancerit, në varësi të llojit të kancerit. Megjithatë, pacienti duhet të ndiqet gjatë gjithë jetës. Me teknologjinë në zhvillim, me teknikat minimale invazive, është e mundur që pacienti të kthehet në shtëpi ditën pas operacionit me minimumin e shenjave të qepjes.
Në rastet kur kanceri zbulohet pas operacionit dhe një pjesë e gjëndrës tiroide është lënë pa u hequr, mund të nevojitet një operacion i dytë për të hequr pjesën e mbetur të gjëndrës tiroide, në varësi të madhësisë së kancerit dhe karakteristikave patologjike. Në të kundërt, trajtimi i mëvonshëm do të jetë i paplotë dhe i paefektshëm.
Në disa raste, pas një ekzaminimi të shpejtë patologjik (ekzaminimi i ngrirë) gjatë operacionit, nëse zbulohet se pacienti ka kancer, operacioni mund të zgjerohet dhe heqja e të gjithë gjëndrës tiroide ose shumicës së saj mund të jetë metoda më e përshtatshme. Në operacionet e kancerit, nëse ka ndonjë situatë të dyshimtë në nyjat limfatike përreth tiroideve, ato nyje limfatike gjithashtu duhet të hiqen.
Opsione të Tjera të Trajtimit
Pas operacionit, pacientët me kancer papilar dhe folikular mund të kenë nevojë për trajtim me jod radioaktiv (trajtim me atom). Si përgatitje për trajtim, pacientëve mund t’u kërkohet të ndalojnë marrjen e ilaçeve tiroide dhe të ndjekin një program të veçantë ushqimor. Në këtë trajtim, pacientët ekspozohen ndaj jodit radioaktiv në dhoma spitalore të mbuluara me plumb, në doza të caktuara në varësi të shkallës së përhapjes së kancerit. Kështu, synohet të eliminohen edhe qelizat e mundshme kancerogjene që ndodhen në pjesë të tjera të trupit.
Pas operacionit të tiroides, pacientët mund të marrin suplement të hormonit tiroide për gjithë jetën. Kështu, synohet të plotësohet nevoja e trupit për hormonin tiroide dhe të parandalohet përsëritja e sëmundjes.
Nga ana tjetër, ndonëse të rralla, për pacientët që nuk përgjigjen ndaj trajtimeve të tjera, mund të aplikohet kimioterapia ose radioterapia.
Pyetjet që Duhet të Bëni Doktorit nëse Keni Kancer të Tiroides
- Çfarë lloji kanceri të tiroides kam?
- A është përhapur kanceri jashtë gjëndrës tiroide?
- Cila është metoda më e përshtatshme e trajtimit për këtë lloj kanceri?
- Cilat janë rreziqet dhe efektet anësore të trajtimit, nëse ka?
- A do të kem nevojë për suplement të hormonit tiroide?
- A është familja ime në rrezik për kancerin e tiroides? Nëse po, a është e nevojshme të bëhet testi gjenetik?
- A ka mundësi të zhvilloj përsëri kancerin e tiroides pas trajtimit?
- Çfarë procesi më pret pas trajtimit?
- Çfarë komplikacionesh duhet të ndjek pas trajtimit?
