No-touch PRK, göze herhangi bir cihaz temas etmeden miyop, hipermetrop ve astigmat tedavisi yapmanızı sağlayan bir lazer yöntemidir. Özellikle korneanız ince olduğu için geleneksel lazer tedavisi yapamayacağınızı söylenenler için ideal bir çözümdür. Her iki gözünüz saniyeler içinde kısa bir sürede aynı seansta tedavi edilir ve işlem sonrası gözleriniz kapatılmaz. Almanya'da geliştirilen bu yöntem, Avrupa Birliği ülkeleri, Amerika, Japonya ve Rusya dahil olmak üzere birçok ülkede onaylıdır. Bu yazıda no touch PRK'nın nasıl çalıştığını, kimlere uygulandığını ve no touch trans PRK teknolojisinin avantajlarını detaylıca anlatacağız.
No-Touch PRK Nedir ve Nasıl Çalışır?
No-Touch PRK Tanımı
No-touch PRK, kornea yüzeyine cerrahi aletlerle temas edilmeden gerçekleştirilen bir lazer tedavi yöntemidir. Yüzey ablasyon tekniği olarak adlandırılan bu yöntemde, korneanızın en üst tabakası olan epitel doku alkol ya da bıçakla değil, doğrudan lazerle kaldırılır.
Klasik PRK yönteminde epitel tabakası cerrah tarafından manuel olarak veya alkol uygulanarak sıyrılırken, no-touch PRK'da bu işlem tamamen lazerle yapılır. Dolayısıyla gözünüze herhangi bir cerrahi alet değmez ve bu durum enfeksiyon riskini düşürür.
Flep adı verilen kapakçık oluşturulmadığı için kornea bütünlüğünüz tamamen korunur. Bu özellik özellikle kornea yapınız ince olduğunda LASIK gibi diğer tekniklere göre daha güvenli bir alternatif sunar.
TransPRK Teknolojisi ile Farkı
No-touch PRK'nın bilimsel adı TransPRK (Transepitelyal Fotorefraktif Keratektomi) olarak bilinir. "No-touch" terimi aslında bilimsel bir isimlendirme değil, daha çok hastalar tarafından kolayca anlaşılması için kullanılan bir tanımlamadır.
TransPRK terimindeki "trans" ön eki, epitel hücre tabakasının da lazerle kaldırılması anlamına gelir. Başka bir deyişle, klasik PRK'da epitel kaldırma adımı lazerle yapılmazken, TransPRK'da hem epitel uzaklaştırma hem de kornea şekillendirme işleminin tamamı aynı lazer cihazıyla gerçekleştirilir.
Normal PRK yönteminde kornea yüzeyindeki epitel dokusu kazınarak veya alkol uygulaması ile kaldırılır, sonrasında excimer lazer uygulanır. No-touch lazer yönteminde ise korneanın epitel tabakası da lazerle uzaklaştırılır, ardından yine aynı lazerle numaranız düzeltilir.
Göze Dokunmadan Tedavi Prensibi
Tedavi sürecinde gözünüze anestezik damla damlatılır ve herhangi bir ağrı hissetmezsiniz. Siz uzanır ve lazer cihazından yayılan kırmızı ışığa odaklanırsınız.
Excimer lazer önce epitel tabakasını temizler, sonrasında altındaki korneayı saniyeler içinde numaranıza göre şekillendirir. Tüm işlem bilgisayar kontrollü lazer sistemiyle temas olmaksızın gerçekleştirilir.
Cihaz gözünüze kilitlendiğinden, gözünüzü oynatırsanız tedavi o saniyede otomatik olarak durur. Yeniden cihazın ışığına baktığınızda tedavi kaldığı yerden devam eder. Ayrıca tedavi sonunda iyileşmeye yardımcı olması için gözünüzün üzerine geçici bir bandaj kontakt lens yerleştirilir.
No-Touch PRK Kimlere Uygulanır?
Miyop Hastalar İçin Uygunluk
No-touch PRK, uzağı net görememe sorununuz varsa size uygulanabilir. Ancak öncelikle 18 yaşını doldurmanız ve gözlük numaranızın son bir yıldır sabit kalması gerekir. Numaranızda ilerleme durmuş olmalıdır.
Tedavi edilebilecek miyop dereceleri geniş bir aralığı kapsar. Genellikle 6-8 dereceye kadar miyop tedavisi yapılır.
Hipermetrop ve Astigmat Tedavisi
Yakını net görememe sorununuz varsa, no touch trans PRK sizin için bir çözüm olabilir. Genellikle 4 dereceye kadar hipermetrop tedavisi yapılır. Teorik olarak +4 diyoptri hipermetropi reçeteleri için uygundur. Bazı kaynaklarda 6 numara hipermetrop tedavisi de mümkün görülmektedir.
Astigmat tedavisinde de benzer şekilde geniş bir uygulama alanı vardır. Standart olarak 4 dereceye kadar astigmat düzeltilebilir. Ancak hasta durumuna göre 6 numara kadar astigmat tedavisi de yapılabilir.
İnce Kornealı Hastalar
Kornea kalınlığınız LASIK tedavisi için yeterli değilse, no-touch PRK en iyi alternatiftir. Kornea kalınlığı 500 mikronun altında olan kişilere genellikle LASIK uygulanmaz. Bu durumda no touch lazer tedavisi güvenle uygulanabilir.
Yöntemde göze herhangi bir kesi yapılmaz veya bir parça çıkarılmaz. Lazer sonrası gözde doku kaybı çok azdır. Dolayısıyla çok daha ince kornealarda güvenle uygulanabilir. Ayrıca kornea yüzeyi normalden daha dik olan hastalarda da uygulanabilir.
Katarakt Sonrası Uygulanabilirlik
Daha önce katarakt ameliyatı geçirdiyseniz ve göz içi lensi takıldıysa ama göz numaranız sıfırlanamadıysa, no-touch PRK kullanılabilir. Katarakt ameliyatı olmuş ve gözlük takmak zorunda kalanlar için iyi bir seçenektir.
Örneğin, katarakt sonrası gözlük numarası kalan hastalara bu yöntem güvenle uygulanır. Böylece gözlük bağımlılığınızdan kurtulabilirsiniz.
Kornea Nakli Geçirmiş Hastalar
Kornea nakli ameliyatı olmuş ve yüksek göz numarası gelişmiş hastalarda no touch PRK güvenle kullanılır. Nakil sonrası oluşan görme sorunları bu yöntemle düzeltilebilir.
Kornea nakli geçirmiş hastalara da uygulanabilir olması, tedavinin esnekliğini gösterir. Bu hasta grubunda da gözlük numaralarının son dönemde ilerlememesi önemlidir.
No-Touch PRK Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Ameliyat Öncesi Hazırlık
Ameliyat kararı verildikten sonra gözünüzün topografik haritası çıkarılır. Bu işlem kornea yüzeyinizin ayrıntılı yapısını ortaya koyar. Ayrıca göz bebeğinizin farklı ışık koşullarında nasıl davrandığını görmek için dinamik pupillometri yapılır.
Kontakt lens kullanıyorsanız, ameliyattan önce lenslerinizi bırakmanız gerekir. Yumuşak lens kullananlar genellikle 1 hafta, sert lens kullananlar 2 hafta süre lens kullanımını durdurmalıdır. Kornea ölçümlerinin doğru yapılabilmesi için bu adım hayati önem taşır.
Ameliyat günü makyaj, losyon gibi ürünler kullanmamalısınız. Bu tür ürünler steriliteyi bozabilir. Yanınızda bir refakatçi bulundurmanız önerilir, çünkü ameliyat sonrası görmeniz kısmen bulanık olabilir.
Uygulama Adımları ve Süre
İşleme başlarken gözünüze anestezik damla damlatılır. Bu sayede ameliyat sırasında hiçbir ağrı hissetmezsiniz. Göz kapaklarınızın istemsiz kapanmasını önlemek için küçük bir göz spekulumu yerleştirilir.
Öncelikle kornea yüzeyiniz tamamen kurulanır. Ardından excimer lazer kullanılarak kornea epiteli tek adımda ablasyon yöntemiyle uzaklaştırılır. Bu aşamada gözünüze herhangi bir cihaz temas etmez. Lazer cihazından çıkan ışınlar yardımıyla doğrudan tedavi uygulanır.
Epitelin temizlenmesinin ardından aynı lazerle korneanız numaranıza göre yeniden şekillendirilir. SmartPulse veya CIPTA yazılımı korneanızın yenilenme şeklini hassasiyetle yönlendirir. Lazerin uygulanma süresi göz başına 3-20 saniye arasında değişir.
İşlem tamamlandığında gözünüze koruyucu bir bandaj kontakt lens takılır. Bu lens epitel tabakasının iyileşme sürecinde koruyucu görev görür ve birkaç gün sonra doktorunuz tarafından çıkarılır.
Ameliyat Sırasında Hasta Deneyimi
Yapmanız gereken tek şey lazerden size ulaşan kırmızı ışığa bakmaktır. Gözünüzü oynatırsanız tedavi otomatik olarak durur ve yeniden ışığa baktığınızda kaldığı yerden devam eder.
Uygulama sırasında acı ya da ağrı hissi duymazsınız. Batma ve yanma oluşmaz. Ameliyat konforu anestezik damlaların etkisiyle oldukça yüksektir.
İki Göze Aynı Seansta Tedavi
Her iki gözünüz saniyeler içinde çok kısa bir sürede aynı seansta tedavi edilir. Ameliyat sonrasında gözleriniz kapatılmaz. Her iki gözünüzü de açık tutarak aynı gün evinize dönebilirsiniz.
Klinik tarafından size koruyucu gözlük verilir. Doktorunuz gözünüzü korumanız için gerekli uyarıları yapacaktır. Hazırlık ve iyileşme süreciyle birlikte işlem genellikle 10 dakika içinde sona erer.
No-Touch PRK'nın Avantajları
Göze Temas Olmadan Tedavi
Yöntemin en belirgin özelliği ameliyat boyunca gözünüze hiçbir cerrahi aletin dokunmamasıdır. Bıçak, vakum halkası veya mekanik bir cihaz temas etmez. Lazer ışınları doğrudan kornea yüzeyinize uygulanır.
Temassız işlem enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltır. Sterilite daha kolay sağlanır. Ayrıca cerrahi müdahale olmadığı için işlem daha modern ve otomatikleşmiş bir süreçtir. İyileşme sürecinde yüzey daha düzenli yenilenebilir.
Flep Kaldırılmaması
LASIK yönteminde korneanızda kapakçık şeklinde bir flep kesilir. No touch trans PRK'da ise flep oluşturulmaz. Bu durum birçok avantaj sağlar.
Flep kayması riski ortadan kalkar. Korneal zayıflama riski azalır. Flep kırışması veya flep altında hücre birikmesi gibi problemler yaşanmaz. Korneada herhangi bir kesi olmadığı için korneanın biyomekanik bütünlüğü daha iyi korunur.
Doğal kornea yapınız maksimum düzeyde korunmuş olur. Kornea biyomekaniği en iyi koruyan lazer yöntemlerinden biridir. Yüzeyden ablasyon yapıldığı için stroma kalınlığı korunur.
Göz Kuruluğu Riski Minimum
Korneadaki sinir uçlarına daha az müdahale edildiği için ameliyat sonrası göz kuruluğu riski minimum düzeydedir. Herhangi bir kesi olmadığından göz kuruluğu ihtimali işlem sonrası minimum düzeydedir.
Kuru göz problemi olan hastalar için önemli bir avantajdır. Göz kuruluğu riski minimaldir. Çok düşük de olsa komplikasyon ihtimali vardır ancak göz kuruluğu açısından diğer yöntemlere kıyasla daha avantajlıdır.
Aktif Spor Yapanlar İçin İdeal
Flapsız uygulandığından darbelere bağlı komplikasyon riski düşüktür. Dış darbelere karşı kornea yapınız daha dayanıklı kalır. Bu özellik özellikle sporcular, askerler gibi göz travmasına açık meslek grupları için uygundur.
Ameliyatın 4. gününden itibaren isterse boks maçına bile çıkabilirsiniz. Aktif spor yapanlar için ideal bir yöntemdir. Darbe alsa bile flep olmadığı için güvenlidir.
Yüksek Numaralara Uygulanabilirlik
Göze herhangi bir kesi yapılmadığı veya bir parça çıkarılmadığı için lazer sonrası gözde doku kaybı çok azdır. Dolayısıyla çok daha ince kornealarda ve yüksek numaralarda güvenle uygulanabilir.
Yüksek miyoplar başta olmak üzere astigmat ve hipermetrop başarılı bir şekilde düzeltilir. Miyop, hipermetrop ve astigmat kusurları aynı anda giderilebilir. Hem uzağı hem yakını tek seansta düzeltir.
Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci ve Dikkat Edilecekler
İlk 36 Saat ve Beklenen Şikayetler
Ameliyat bittiğinde gözleriniz kapatılmaz ve her iki gözünüzü de açık tutarak evinize gidebilirsiniz. Koruma amaçlı UV gözlük verilir. İlk 36-48 saat süreyle gözlerinizde batma, yanma, sulanma ve ışığa hassasiyet yaşamanız normaldir. Bu dönemde loş bir ortamda dinlenmek rahatlık sağlar.
Şiddetli bir ağrı beklenmez. Size verilen damlalar sayesinde bu süreç konforlu geçer. İlk 3 gün boyunca küçük yazıları bulanık görebilirsiniz. Hastadan hastaya değişkenlik gösterir, kimi daha rahat kimi daha ağır geçirebilir.
Gözlerinizi ovuşturmaktan kesinlikle kaçının. Bandaj kontakt lens koruyucu görev yapar ve ağrıyı azaltır. Bu lensi kendiniz çıkarmaya çalışmamalısınız, çıkarma zamanı doktorunuzun kontrolündedir.
Kontrol Takvimleri
Üç günlük istirahatten sonra 4. gün kontrole gelmeniz beklenir. Bu kontrolde korneanızın iyileşme durumu değerlendirilir ve bandaj lens genellikle 4-5 gün sonra alınır.
Görme netliğiniz 7-20. günler arasında dalgalanma gösterebilir. Zaman zaman net, zaman zaman bulanık görebilirsiniz. 20. gün sonrası görme kaliteniz kademeli artmaya devam eder ve dalgalanma azalır. Tam iyileşme süreci yaklaşık bir ayı bulabilir.
Su Teması ve Hijyen Kuralları
İlk bir hafta boyunca gözünüz suyla temas etmemelidir. Yüz yıkarken göze su kaçırmamaya dikkat edin. Duşta sıcak buhara uzun süre maruz kalmayın ve sabun, şampuan temasından kaçının.
Havuz, deniz ve sauna gibi aktiviteler 2 hafta kadar önerilmez. Su mikrop taşıyabileceği için enfeksiyon riskini artırır. Tozlu ve dumanlı ortamlardan uzak durun, göz yüzeyinizi tahriş edebilir.
İşlem sonrasında reçete edilen göz damlalarını düzenli kullanın. Damlalar arasında 5-10 dakika bırakın ve şişe ucunu göze değdirmeyin.
Güneş Gözlüğü Kullanımı
UV ışıktan korunmak iyileşmeyi hızlandırır. İlk 4 gün boyunca verilen koruyucu gözlüğü kullanın. Dış ortamda ilk 6 ay UV filtreli güneş gözlükleri takın. Oda koşullarında gözlük kullanımına ihtiyaç yoktur.
Özellikle ilk 2 haftada güneş gözlüğü kullanımı konusunda hassas davranın. Güneşli, bulutlu ve yağmurlu havalarda bile kullanın. UV korumalı, geniş çerçeveli ve polarize lensli gözlükler tercih edin.
Günlük Aktivitelere Dönüş
Tedaviden sonraki 4. günde rutin faaliyetlerinize geri dönebilirsiniz. Ekranlı araçları kullanabilirsiniz ancak ilk hafta sınırlı tutmanız önerilir. 6. günün sonunda kendi aracınızla seyahat edebilirsiniz.
Hafif egzersize 1 hafta sonra başlayabilirsiniz. Beşinci günden sonra çoğu spor yapılabilir ancak kişi ve spor bazında karar vermek gerekir. Makyaj ve kozmetik ürünlere en az 1-2 hafta ara verin.
Sıkça Sorulan Sorular
Transepitelyal PRK ile aynı şey mi? Evet, no-touch PRK aslında Transepitelyal PRK yönteminin popüler ve ticari adıdır. Bilimsel literatürde TransPRK olarak geçer. Her iki terim de aynı tekniği ifade eder.
SmartPulse teknolojisi ne işe yarar? Lazerle düzeltme işlemi sonrası kornea yüzeyinizi pürüzsüzleştiren bir "cila" teknolojisidir. Bu sayede daha kaliteli bir görüş ve teorik olarak daha hızlı bir iyileşme hedeflenir. Kornea yüzeyinin daha düzgün olması görme kalitenizi artırır.
Excimer lazer ile ilişkisi nedir? No touch PRK, excimer lazerin bir türüdür. Özelliği korneanın epitel dokusunun korneaya dokunulmadan tamamen lazer ile ortamdan uzaklaştırılmasıdır. Dolayısıyla excimer lazer geniş bir kategoridir ve no touch trans PRK bu kategorinin içinde yer alır.
Numara geri döner mi? Doğru adaya uygulandığında numaranızın geri dönme riski oldukça düşüktür. Ancak yüksek numaralarda küçük bir miktar regresyon görülebilir. Uygun hastalarda numaranın tekrar yükselme riski çok düşüktür. Genellikle no touch PRK ile yapılan tedavi sonrası göz numaralarınız kalıcı bir şekilde düzelir. Buna ek olarak, bazı durumlarda ilerleyen yaşla birlikte değişiklikler olabilir. Düzenli kontrollerde bu durum takip edilir ve gerekirse rötuş müdahale yapılabilir.
Ameliyat kaç kere yapılabilir? Genellikle no touch PRK tedavisi tek seferde yeterli olur, ancak bazı durumlarda yeniden tedavi gerekebilir. Gözlerinizin durumu ve tedaviye yanıtına bağlıdır. Kornea kalınlığınız yeterliyse ikinci bir uygulama mümkündür.
SGK veya sigorta karşılıyor mu? Hayır, estetik bir prosedür olarak kabul edildiği için genellikle SGK veya özel sağlık sigortaları tarafından karşılanmaz. Tedavi maliyetini kendiniz karşılamanız gerekir.
Yan etkileri var mıdır? Evet, yan etkiler olabilir, ancak çoğu geçici ve hafif düzeydedir. Uzun vadeli etkinin her hasta için farklılık gösterebileceğini unutmamak önemlidir. En sık görülen yan etkiler ilk günlerdeki batma, sulanma ve ışık hassasiyetidir.
Ameliyat sonrası telefon kullanılabilir mi? Ameliyat sonrası birkaç gün boyunca ekranlardan uzak durmanız önerilir. Ancak bazı hastalar, rahatsızlık hissetmedikleri sürece kısa süreli kullanabilirler. Örneğin, ilk 2-3 gün ekran kullanımını sınırlamanız gözlerinizin iyileşmesine yardımcı olur.
Numarasız renkli lens kullanılabilir mi? No touch PRK tedavisinden sonra numarasız renkli kontakt lens kullanmanızda hiçbir sakınca yoktur. İyileşme tamamlandıktan sonra istediğiniz kozmetik lensleri güvenle takabilirsiniz.
Özetle No Touch Lazer
No-touch PRK, gözünüze hiçbir aletin temas etmeden miyop, hipermetrop ve astigmat tedavisi yapmanıza olanak tanır. Korneanız ince olduğu için LASIK yaptıramıyorsanız veya aktif spor hayatınız varsa ideal bir çözümdür. Her iki gözünüz saniyeler içinde kısa bir sürede tedavi edilir. Flep oluşturulmadığından kornea bütünlüğünüz tamamen korunur ve göz kuruluğu riski minimumdur.
Ameliyat kararı vermeden önce detaylı bir göz muayenesi yaptırın ve doktorunuzla beklentilerinizi konuşun. Doğru hasta seçimi yapıldığında no touch trans PRK güvenli ve kalıcı sonuçlar sunar. Aslında birçok ülkede onaylı bu yöntem, gözlüksüz bir yaşam için güvenilir bir adımdır.
