Çfarë është empiema? Cilat janë shkaqet, simptomat dhe metodat e trajtimit?

Në literaturën mjekësore, problemi shëndetësor i quajtur empiemë përdoret shkurtimisht për të shprehur grumbullimin e pusit (irin) në kavitetet e trupit. Një nga shkaqet më të rëndësishme të empiemës është mostrajtimi i infeksioneve bakteriale ose dështimi i trajtimit. Empiema zakonisht përdoret për të shprehur pusin që grumbullohet në hapësirën e ngushtë midis mushkërive dhe kavitetit të gjoksit. Shkaku kryesor i inflamacionit në këtë hapësirë është pneumonia, por edhe një operacion i kaluar i gjoksit ose një traumë mund të shkaktojë empiemë. Meqenëse në infeksionet e shkaktuara nga bakteret trajtimi me grupin e antibiotikëve është zakonisht efektiv, empiema është një gjendje e rrallë. Megjithatë, kur shfaqet, mund të shkaktojë humbjen e jetës së personit, prandaj simptomat e empiemës duhet të vlerësohen mirë.

Ethe e lartë, dhimbje gjoksi, dispnea (vështirësi në frymëmarrje) dhe nxjerrja e balgamit mund të konsiderohen si simptomat kryesore të empiemës. Teknikat e imazherisë si rrezet X ndihmojnë në diagnostikimin e empiemës. Në rastet e empiemës së diagnostikuar në fazën e hershme, shpesh trajtimi me antibiotikë është i mjaftueshëm. Megjithatë, në disa raste mund të jetë e nevojshme që pusi i grumbulluar në kavitete të evakuohet me ndihmën e një gjilpëre të veçantë ose duke përdorur metoda kirurgjikale

Çfarë është empiema?

Empiema është një problem shëndetësor i rrallë, që manifestohet me grumbullimin e pusit në kavitetet e trupit, por që mund të shkaktojë pasoja serioze nëse nuk diagnostikohet dhe trajtohet në fazën e hershme. Trupi përmban kavitete si kaviteti sinusal dhe kaviteti i gjoksit. Një nga kavitetet ku empiema haset më shpesh është hapësira pleurale, e quajtur ndryshe kaviteti pleural, që gjendet midis gjoksit dhe mushkërive.

Shkaku më i rëndësishëm i empiemës janë mikroorganizmat e dëmshëm, para së gjithash bakteret. Kur trupi i njeriut takon një patogjen të huaj, si bakteret e dëmshme, në kushte normale ai aktivizon qelizat e sistemit imunitar për t'u përballur me to. Nëse sistemi imunitar nuk mjafton në luftën kundër baktereve, mund të përdoren ilaçe antibiotike nën mbikëqyrjen e mjekut. Megjithatë, këta ilaçe nuk janë gjithmonë të mjaftueshëm kundër sëmundjes infektive. Në këtë rast, në kavitetet e trupit mund të grumbullohet lëng inflamator. Ky lëng i grumbulluar mund të shkaktojë përparimin e infeksionit dhe, si pasojë, shfaqjen e komplikacioneve serioze.

Trajtimi i empiemës mund të ndryshojë në varësi të faktorëve si gjendja e përgjithshme shëndetësore e pacientit, vendndodhja dhe seriozitetit të lëngut inflamator. Për specialistët, gjëja më e rëndësishme në trajtim është pastrimi i infeksionit. Prandaj, në rastet e thjeshta, infeksioni zakonisht mund të trajtohet me përdorimin e antibiotikëve. Në rastet kur antibiotikët nuk janë të mjaftueshëm, mjekët mund ta pastrojnë inflamacionin në kavitete duke përdorur gjilpëra të veçanta ose duke iu drejtuar metodave të ndryshme kirurgjikale.

Cilat janë simptomat e empiemës?

Hapësira pleurale, që ndodhet midis gjoksit dhe mushkërive, normalisht përmban një sasi të caktuar lëngu. Megjithatë, nëse ekziston çfarëdo infeksioni në trup, prodhimi i këtij lëngu mund të rritet ose thithja e tij mund të ulet. Në këtë rast, lëngu në hapësirën pleurale mund të infektohet nga bakteret dhe të përqendrohet. Në këtë situatë mund të shfaqen simptoma të ndryshme, ku kryesorja është dispnea dhe kolla. Empiema ka dy lloje: të thjeshtë dhe komplekse. Empiema e thjeshtë shfaqet në fazat e hershme të infeksionit. Simptomat e empiemës së thjeshtë janë më të lehta. Simptomat kryesore përfshijnë dispnenë, kollën e thatë, ethet, djersitjen, ndjesinë e thumbimit me thikë gjatë frymëmarrjes, dhimbjen e kokës, turbullimin mendor dhe humbjen e oreksit

Empiema komplekse, që shfaqet në fazat e mëvonshme të sëmundjes, ka inflamacion më të rëndë. Në empiemën komplekse, në hapësirën pleurale mund të formohet indi cikatricial. Nëse nuk ndërhyhet në fazën e hershme, infeksioni mund të përparojë dhe të rezultojë në formimin e një shtrese të trashë mbi pleurën (shtresa që mbulon nga brenda kavitetin e gjoksit). Kjo gjendje mund të shkaktojë komplikacione serioze. Krahas kësaj, simptomat kryesore të empiemës komplekse mund të renditen si më poshtë

Vështirësi në frymëmarrje,

Humbje e pashpjegueshme peshe,

Dhimbje gjoksi,

Kollë.

Përveç atyre të renditura më lart, empiema komplekse mund, edhe pse rrallë, të shkaktojë komplikacione më serioze si pneumotoraksi (rënia e mushkërisë) dhe sepsi. Meqenëse simptoma si ethe e lartë, dridhje, frymëmarrje e shpejtë, rrahje e shpejtë e zemrës dhe presion i ulët i gjakut mund të tregojnë sepsi, është e rëndësishme që, pa humbur kohë, të merret një takim me një mjek specialist dhe të bëhen kontrollet e nevojshme (4). Edhe ju, nëse vini re simptoma të tilla si dispnea dhe humbja e peshës së përmendura më lart, mos e neglizhoni t'i drejtoheni një institucioni shëndetësor pa humbur kohë.

Cilat janë shkaqet e empiemës?

Empiema është një problem shëndetësor që mund të shfaqet për shkaqe të ndryshme, kryesisht nga pneumonia. Shkaqet kryesore të empiemës mund të renditen si më poshtë. Bronkiektazia, ku bronket dëmtohen në mënyrë të pakthyeshme dhe si pasojë mushkëria bëhet e pambrojtur ndaj infeksioneve, është një nga shkaqet kryesore të empiemës.

Një problem shëndetësor si embolia (bllokimi i enës nga mpiksja e gjakut që shkëputet) në enët që transportojnë gjak drejt mushkërive mund të shkaktojë vdekjen e një pjese të indit pulmonar. Si pasojë e kësaj, rreziku i grumbullimit të lëngut inflamator në hapësirën pleurale mund të rritet.

Pas disa operacioneve kirurgjikale të gjoksit, në raste të rralla mund të shfaqen komplikacione si empiema.

Rrallë, te pacientët me vështirësi në gëlltitje, pjesë ushqimore mund të kalojnë në mushkëri, dhe si pasojë mund të shfaqet empiema.

Trauma e gjoksit gjithashtu mund të shkaktojë grumbullimin e pusit në hapësirën pleurale.

Krahas atyre të renditura më lart, sëmundje si diabeti dhe reflukset, konsumi i tepërt i alkoolit, dobësia e sistemit imunitar dhe faktorë të tjerë mund ta rrisin rrezikun e empiemës. Empiema mund të zhvillohet gjithashtu si pasojë e një problemi shëndetësor më të rëndë, si kanceri i mushkërive. Për këtë arsye, nëse specialistët e konsiderojnë të nevojshme, gjatë fazës së diagnostikimit mund të përdoren edhe teste shtesë si biopsia (marrja e një pjese dhe ekzaminimi i saj në laborator). Nëse keni ankesa si dispnea dhe ndjesi thumbimi në gjoks gjatë frymëmarrjes, mos e neglizhoni t'i drejtoheni një institucioni shëndetësor.

Si vendoset diagnoza e empiemës, si diagnostikohet?

Në rastet kur trajtimi i pneumonisë nuk jep rezultat pozitiv, specialistët mund të fillojnë një proces më të detajuar diagnostikimi me dyshimin për empiemë. Së pari, historia mjekësore e pacientit merret nga një mjek specialist dhe kryhet ekzaminimi fizik. Në këtë fazë, për të dëgjuar tingujt e pazakontë në mushkëri, specialistët zakonisht përdorin një instrument të quajtur stetoskop. Më pas, për të konfirmuar diagnozën, mund të përdoren metoda imazherie si rrezja e mushkërive, tomografia e kompjuterizuar (TK) dhe ultrasonografia.

Përveç kësaj, me analizat e gjakut mund të studiohen numri i qelizave të bardha të gjakut (WBC), nivelet e proteinës C-reaktive (CRP) dhe bakteret që shkaktojnë infeksionin. Nëse mjeku specialist, pas metodave të imazherisë, zbulon lëng në hapësirën pleurale, mund të kërkojë që, përmes një procedure të quajtur torakocentezë, të merret një mostër lëngu nga hapësira pleurale dhe të analizohet në laborator

Si bëhet trajtimi i empiemës?

Qëllimi në trajtimin e empiemës është largimi i pusit dhe i lëngut të grumbulluar në pleurë, si dhe trajtimi i infeksionit. Për këtë, së pari specialistët mund të përdorin ilaçe antibiotike për trajtimin e infeksionit. Lloji i antibiotikut që do të përdoret ndryshon sipas llojit të baktereve që shkaktojnë infeksionin. Në rastet kur nuk merret rezultat pozitiv nga trajtimi me antibiotikë, është e nevojshme të pastrohet inflamacioni në kavitet duke përdorur metoda të ndryshme. Metoda që do të përdoret në këtë pikë përcaktohet sipas shkallës së inflamacionit. Në rastin e empiemës në fazën e hershme, lëngu në hapësirën pleurale mund të evakuohet zakonisht me ndihmën e një gjilpëre të veçantë, duke përdorur një metodë të quajtur torakocentezë perkutane. Në fazat më të avancuara ose në rastin e empiemës komplekse, mund të jetë e nevojshme përdorimi i një tubi të veçantë drenazhimi për të evakuuar pusin. Evakuimi i lëngut me ndihmën e një tubi të veçantë zakonisht kryhet në një sallë operacionesh sterile, nën anestezi. Metodat kryesore kirurgjikale që specialistët përdorin për të evakuuar lëngun janë si më poshtë

Torakostomi: Në metodën e torakostomisë, një mjek specialist vendos një tub plastik midis dy brinjëve. Më pas, tubi lidhet me një pajisje të veçantë dhe lëngu evakuohet.

Kirurgjia torakale e asistuar nga video: Në këtë metodë, kirurgu specialist bën disa incizione të vogla, më pas, me ndihmën e një kamere të veçantë, heq indin e prekur rreth mushkërisë dhe më pas evakuon lëngun duke vendosur një tub drenazhimi ose duke përdorur ilaç.

Pyetje të bëra shpesh

Empiema, megjithëse nuk është shumë e zakonshme, është një problem shëndetësor që duhet diagnostikuar dhe trajtuar në fazën e hershme. Disa nga pyetjet që shpesh ngrihen rreth empiemës trajtohen më poshtë në detaje. Grumbullimi i lëngut në hapësirën pleurale, pra derrame pleurale, mund të shfaqet për shumë arsye. Faktori kryesor që shkakton derrame pleurale është empiema. Derrame pleurale – empiema është inflamacioni i lëngut të grumbulluar në hapësirën pleurale për shkak të një shkaku si pneumonia. Nëse grumbullimi i lëngut në mushkëri nuk trajtohet në fazën e hershme, mund të shkaktojë komplikacione serioze, para së gjithash vështirësi në frymëmarrje. Trajtimi i inflamacionit të pleurës mund të ndryshojë në varësi të faktorëve si gjendja e përgjithshme shëndetësore e pacientit, shkaku themelor i inflamacionit dhe sa herët fillohet trajtimi. Gjatë procesit të trajtimit, mjeku specialist synon të kontrollojë infeksionin. Te pacientët që fillojnë trajtimin në fazën e hershme, inflamacioni i pleurës mund të shërohet shpejt me trajtim medikamentoz. Megjithatë, në rast infeksioni më të rëndë, periudha e trajtimit mund të jetë më e gjatë. Grumbullimi i lëngut në pleurë, i njohur edhe si grumbullim uji në mushkëri, mund të shfaqet për shumë shkaqe. Sëmundjet e mushkërive si kanceri i mushkërive, embolia pulmonare (mpiksja që shkëputet), pneumonia dhe tuberkulozi janë shkaqet kryesore të grumbullimit të lëngut në pleurë. Përveç kësaj, probleme shëndetësore si dështimi kardiak, sëmundjet e mëlçisë dhe të veshkave gjithashtu mund të shkaktojnë grumbullim lëngu në pleurë. Për këtë arsye, në fazën e trajtimit specialistët veprojnë shpesh me qasje multidisiplinare, në bashkëpunim me degë të tjera, para së gjithash me onkologët. Edhe ju, mos neglizhoni kontrollet e rregullta, duke iu drejtuar një institucioni shëndetësor dhe/ose duke marrë takim me një mjek specialist të sëmundjeve të gjoksit dhe kirurgjisë.