Mjekësi Nukleare

Mjekësia nukleare është një degë e mjekësisë që mundëson në mënyrë të sigurt, pa dhimbje dhe me kosto të ulët imazherinë e çdo pjese të trupit dhe trajtimin e sëmundjeve. Ndryshe nga radiologjia diagnostike, e cila jep vetëm informacion anatomik, metodat e mjekësisë nukleare japin informacion për strukturën dhe funksionin e çdo organi. Me metodat e mjekësisë nukleare bëhet e mundur diagnostikimi, trajtimi dhe ndjekja e sëmundjeve serioze. Zakonisht sëmundjet mund të zbulohen me metodat e mjekësisë nukleare në fazë të hershme, pra përpara se të bëhen të dukshme me metoda të tjera radiologjike dhe përpara se të shfaqen shenjat klinike. Në këtë mënyrë sëmundja mund të trajtohet me më shumë sukses, përpara se të përparojë më tej. Për imazherinë nukleare përdoren sasi shumë të vogla të substancave radioaktive dhe radiofarmaceutikëve. Farmaceutikët janë substanca që, kur futen në trup, lidhen në mënyrë specifike me një organ, kockë ose ind të caktuar. Kur lidhen me një substancë radioaktive quhen radiofarmaceutikë; ata shkojnë dhe lidhen me organin që duam të shohim dhe, falë radioaktivitetit që mbartin, lëshojnë rrezet gama, duke bërë të mundur imazherinë e atij organi me kamera gama ose PET. Këto kamera janë të lidhura me kompjuterë, dhe kështu merren të dhëna dhe informacione për pjesën e trupit që ekzaminohet. Doza e rrezatimit që merr trupi gjatë procedurave të mjekësisë nukleare është afërsisht në të njëjtin nivel me atë të metodave diagnostike radiologjike me rreze X. Teknikat që përdoren shpesh në mjekësinë nukleare janë si më poshtë. Imazheria planare – jep një imazh dydimensional të organit dhe informacion për funksionin e tij. SPECT – jep një imazh tredimensional të organit dhe informacion për funksionin e tij. PET – jep informacion për funksionin e një organi të caktuar, tumori ose çdo zone metabolikisht aktive, duke ofruar njëkohësisht imazheri tredimensionale.
Edhe pse mjekësia nukleare përdoret kryesisht për qëllime diagnostike, ajo ka një vend të rëndësishëm edhe në trajtimin e disa sëmundjeve. Rastet në të cilat izotopet nukleare përdoren më shpesh për trajtim janë kanceri i tiroides dhe i prostatës, hipertiroidizmi, policitemia vera (rritje jonormale e qelizave të kuqe në gjak) dhe dhimbjet nga kanceri i kockave. Në departamentin tonë të mjekësisë nukleare kryhen metoda diagnostikuese për sëmundje të ndryshme që përfshijnë sistemin kardiovaskular, muskuloskeletor, pulmonar, endokrin, nervor, gjenitourinar dhe gastrointestinal. Ekzaminimet shintigrafike kryhen me kamerë gama Philips me dy koka.

Aplikimet e mjekësisë nukleare

Në endokrinologji

• Shintigrafia e tiroides: Diagnostikimi dhe ndjekja e trajtimit të strumës, funksionimi i ulët ose i tepërt i gjëndrës tiroide, vlerësimi i nyjeve, ndjekja pas operacionit.

• Shintigrafia e paratiroides: Hetimi i shkaqeve të rritjes së kalciumit në gjak, zbulimi i lezioneve (adenomave).

Në infeksione

• Studimi me qeliza të bardha të shënuara

• Imunoglobulina të shënuara (imunoglobulina poliklonale humane)

Sistemi gastrointestinal

• Shintigrafia e mëlçisë dhe shpretkës: Kryhet për ekzaminimin e dhimbjeve abdominale, çrregullimeve funksionale, gjendjeve inflamatore, komplikacioneve pas operacionit dhe lezioneve ekzistuese.

• Shintigrafia e refluksit gastroezofageal

• Studimi i tranzitit ezofageal

• Studimi i zbrazjes së stomakut (i lëngshëm dhe i ngurtë)

• Shintigrafia hepatobiliare: çrregullime funksionale; gjendje inflamatore

• Studimi i gjakderdhjes gastrointestinale

• Shintigrafia e divertikulit të Meckel-it

• Shintigrafia e gjëndrave të pështymës

Sistemi gjenitourinar

• Shintigrafia e korteksit renal (shintigrafia statike e veshkave)

• Shintigrafia dinamike e veshkave (renogrami)

• Shintigrafia e veshkave me diuretik (renogrami diuretik)

• Shintigrafia e veshkave me kaptopril (shintigrafia me kaptopril)

Sistemi kardiovaskular

• Shintigrafia e perfuzionit miokardial: përcaktimi i zonës së infarktit dhe ishemisë, fraksioni i ejeksionit, viabiliteti i muskulit të zemrës, insuficienca kardiake.

• MUGA: Është një test që zbulon çrregullimet e lëvizjes së përgjithshme ose rajonale të zemrës. Rekomandohet të kryhet para dhe pas fillimit të trajtimeve që mund të dëmtojnë zemrën (sidomos te pacientët me kancer pas kimioterapisë, për të vlerësuar EF rajonale dhe totale të zemrës).

Sistemi muskuloskeletor

• Shintigrafitë e kockave:Hetimi i shkallës së përhapjes së kancerit në kocka, në tumore primare ose metastaza, ose i shkaqeve të dhimbjes, diagnoza diferenciale në lëndimet sportive, zbulimi i hershëm i frakturave

• Shintigrafia e palcës së kockave

Në sistemin pulmonar

• Shintigrafia e perfuzionit të mushkërive: obstruksion në rrjedhën e gjakut dhe/ose në rrugët e frymëmarrjes, përcaktimi i probabilitetit në diagnostikimin e embolisë pulmonare. Kryhet gjithashtu për vlerësimin e funksioneve të mushkërive para operacionit të kancerit të mushkërive

• Shintigrafia e perfuzionit/ventilimit të mushkërive: obstruksion në rrjedhën e gjakut dhe/ose në rrugët e frymëmarrjes, përcaktimi i probabilitetit në diagnostikimin e embolisë pulmonare

• Shintigrafia kuantitative e perfuzionit të mushkërive: kryhet gjithashtu për vlerësimin e funksioneve të mushkërive para operacionit të kancerit të mushkërive

Në sistemin nervor qendror

• Shintigrafia e perfuzionit të trurit (SPECT i perfuzionit): Është testi më i ndjeshëm për diagnostikimin e epilepsisë, tumoreve dhe pamjaftueshmërisë së qarkullimit të gjakut, veçanërisht te rastet me rrezik për Alzheimer, edhe përpara shfaqjes së shenjave klinike.

Shërbime të tjera

• Shintigrafia e kanaleve lotore: Është testi më i ndjeshëm dhe pa dhimbje për diagnostikimin e bllokimit të kanaleve lotore.

• Limfoshintigrafia: Kryhet për hetimin e drenazhit limfatik dhe të shkaqeve të bllokimit të rrugëve limfatike, si dhe për përcaktimin dhe shënimin e nyjes limfatike roje në sëmundje si kanceri i gjirit dhe i prostatës.

• Shintigrafia e testikujve: Ndihmon në diagnozën diferenciale gjatë vlerësimit të testikujve me dhimbje.

• Kanceri i gjirit: Limfoshintigrafi preoperative që ndihmon kirurgjinë, duke treguar drenazhin limfatik përmes një injeksioni në gjirin përkatës para operacionit.

• Skanim i të gjithë trupit me talium-201.

• Skanim tumoral i të gjithë trupit me Sestamibi (MIBI)

• Trajtimi me jod radioaktiv në tirotoksikozë

• Trajtimi me fosfor-32

• Sinovektomia me radionuklide.

• Trajtim me radionuklide për lehtësimin e dhimbjes në rastet me dhimbje të forta për shkak të metastazave në kocka