Çfarë është Tiroidja? Simptomat, Shkaqet dhe Trajtimi i Tiroidës

Çfarë është tiroidja?

Gjëndra tiroide është një organ në formë fluture i vendosur në pjesën e përparme të qafës, menjëherë poshtë kërcit të quajtur molla e Adamit. Peshon rreth 20 gram. Ajo sekreton hormone që janë jetike për trupin tonë.

Cilat janë detyrat e gjëndrës tiroide?

Gjëndra tiroide sekreton hormonet T3-T4. Këto hormone hyjnë në qarkullimin e gjakut dhe rregullojnë metabolizmin tonë, duke kontrolluar shpejtësinë e tij. Në organe dhe inde të ndryshme të trupit, ajo ndikon në funksione që lidhen me shumë sisteme të ndryshme si rrahjet e zemrës, niveli i kolesterolit, pesha, gjendja shpirtërore dhe cikli menstrual. Sëmundje të ndryshme të gjëndrës tiroide shihen në rreth 30-40% të popullatës. Incidenca e sëmundjeve të gjëndrës tiroide është më e lartë te gratë.

Cilat janë sëmundjet e zakonshme të gjëndrës tiroide?

• Gusha (Struma)
• Tiroiditet
• Kanceret e tiroides
• Çfarë është gusha?
• Gusha ndodh si rezultat i rritjes së gjëndrës tiroide për shkak të arsyeve të ndryshme. Zakonisht, këto rritje ndodhin në formën e zhvillimit të nyjeve (nodujve) në gjëndrën tiroide. Ato mund të jenë teke ose të shumta. Mund të jenë në formë cistesh që përmbajnë lëng. Në gushën difuze, gjëndra tiroide rritet në përgjithësi. Megjithëse shihen shumë shpesh, ato janë kryesisht beninje. Nyjet mund të jenë në madhësi milimetrike ose mund të arrijnë përmasa të mëdha që mbulojnë të gjithë qafën. Nyjet tiroide duhet patjetër të ekzaminohen.
• Cilat janë simptomat?
• Në masë të madhe, ato kalojnë pa simptoma. Megjithatë, mund të ndihen si një masë që rritet në pjesën e përparme të qafës. Teksa madhësia rritet, ato mund të shkaktojnë ankesa si gulçim, vështirësi në gëlltitje dhe ngjirje të zërit. Nyjet hiperaktive që sekretojnë shumë hormon tiroid në gjak shfaqen me rritje të rrahjeve të zemrës, nervozizëm, humbje peshe, dridhje të duarve dhe djersitje,
• pagjumësi dhe diarre. Gjetjet e hipotiroidizmit janë ngadalësimi i rrahjeve të zemrës, rritja në peshë, kapsllëku, depresioni, lodhja e trupit, këputja dhe rënia e flokëve, tharja e lëkurës, harresa dhe parregullsitë menstruale.
• Çfarë është Hipertiroidizmi?
• Gjendja ku gjëndra tiroide sekreton më shumë hormon se sa duhet quhet hipertiroidizëm (gusha toksike). Gusha toksike mund të jetë me nyje ose pa nyje. Gusha toksike pa nyje quhet gjithashtu Sëmundja Basedow Graves.

Hipertiroidizmi

Simptomat e hipertiroidizmit (gusha toksike);

• Rrahje të shpeshta zemre,
• Dridhje në duar dhe trup,
• Humbje e papritur e peshës,
• Rënie e flokëve,
• Kruajtje,
• Ndjesi e fryrjes në fyt,
• Ngrënia e tepërt dhe pirja e ujit për shkak të oreksit të tepërt,
• Djersitje e tepërt,
• Lodhje e shpejtë,
• Nervozizmi janë ankesa të shpeshta.

Disa pacientë ankohen për përzierje, diarre, të vjella dhe jashtëqitje shumë të shpeshta. Të gjitha këto që numëruam mund të mos jenë të pranishme në të njëjtën kohë. Disa nga këto ankesa janë në plan të parë, ankesat e tjera mund të shprehen vetëm me pyetjen e mjekut. Te disa pacientë me gushë pa nyje, është e mundur rritja e syve dhe dalja e tyre përpara. Gjatë ekzaminimit të pacientëve; shihet se rrahjet e zemrës janë rritur shumë, frymëmarrja është shpejtuar, duart dridhen dhe pëllëmbët e duarve janë të djersitura.

Trajtimi i hipotiroidizmit

Pas konfirmimit të diagnozës si rezultat i testeve të gjakut që do të bëhen, është e mundur të sigurohet një shërim shumë i shpejtë duke dhënë hormonin tiroid që mungon. Këta pacientë duhet të përdorin barna gjatë gjithë jetës. Nuk ka dozë standarde të hormonit tiroid të përdorur në trajtim. Për këtë arsye, doza e vërtetë dhe e saktë e mirëmbajtjes duhet të gjendet me matje dhe ndjekje që do të bëhen te çdo pacient.

Si kuptohet nyja tiroide?

Tiroidja kontrollohet para pasqyrës. Për këtë, duhet parë nëse ka zgjerim ose ënjtje menjëherë poshtë Mollës së Adamit në pjesën e përparme të qafës. Gjëndra tiroide ndodhet në këtë zonë. Këto kontrolle duhet të bëhen duke mbështetur kokën prapa. Nëse shihet zgjerim ose ënjtje në këtë zonë, duhet të konsultoheni me një mjek.

Çfarë duhet bërë në diagnostikimin e nyjes tiroide?

Nëse është zbuluar një nyje në gjëndrën tuaj tiroide, ndjekja dhe trajtimi juaj duhet të bëhet nga një specialist endokrinolog ose një kirurg endokrin. Mjeku juaj do të marrë informacion të detajuar për faktorët tuaj të rrezikut, do të bëjë ekzaminimin tuaj dhe do të kërkojë testet e nevojshme. Testet e para që do të kërkohen janë nivelet e hormoneve tiroide në gjak dhe ultrasonografia e tiroides. Te shumica e pacientëve, bëhet edhe biopsia me gjilpërë të hollë me qëllim marrjen e mostrave të qelizave nga nyjet në gjëndrën tiroide. Ky proces quhet biopsia e aspirimit me gjilpërë të hollë të tiroides. Shpesh bëhet nën ultrasonografi dhe në prani të patologut. Një metodë tjetër që përdoret shpesh në nyjet tiroide është scintigrafia e tiroides. Me këtë metodë diagnostikuese mund të merret informacion nëse nyjet tiroide punojnë shumë (nyje e nxehtë) ose pak (nyje e ftohtë).

Trajtimi i nyjeve tiroide

Trajtimi i nyjeve tiroide varet nga karakteristika e nyjes. Nëse në biopsinë e aspirimit me gjilpërë të hollë të tiroides shihet se është beninje, nyjet e vogla që nuk tregojnë prirje për rritje mund të ndiqen. Ndonjëherë mund të preferohet trajtimi me hormone tiroide me qëllim parandalimin e rritjes së nyjeve ose zvogëlimin e tyre. Nëse në ultrasonografitë e tiroides nyjet janë në prirje për rritje, biopsitë me gjilpërë duhet të përsëriten. Pacientët te të cilët vërehen qeliza të dyshimta si rezultat i biopsisë me gjilpërë merren në operacion. Gjithashtu, operacioni preferohet edhe te pacientët që përjetojnë gulçim dhe vështirësi në gëlltitje si rezultat i presionit të ndjerë në trakë dhe ezofag.

A janë të rrezikshme operacionet e tiroides? A mbetet shenjë në zonën e operacionit?

Ashtu si në shumë degë të kirurgjisë, edhe në kirurgjinë e tiroides sot janë në plan të parë teknikat minimale invazive (që dëmtojnë më pak). Së bashku me zhvillimet në teknologji, operacioni i tiroides bëhet me ndihmën e pajisjeve që mbyllin enët e gjakut pa pasur nevojë për qepje ose lidhje.

Në raste të përshtatshme, është e mundur të kryhet operacioni nga një prerje shumë e vogël. Kjo teknologji e lartë eliminon lidhjet e hidrogjenit në proteinat e ndodhura brenda indit duke përdorur energji ultrasonike me frekuencë të lartë.

Enët e gjakut mbyllen me më pak dëmtim termik në një temperaturë relativisht të ulët (80°C). Gjatë operacionit të tiroides, sigurohet mundësia e mbrojtjes së nervave që shkojnë në kordat zanore dhe organet paratiroide që sigurojnë ekuilibrin e kalciumit të trupit, të cilët kanë mundësi lëndimi, në një mjedis me më pak gjakderdhje dhe me një nxehtësi relativisht më të pakët.

Në studimet e bëra, është treguar se me këtë metodë koha e operacionit shkurtohet krahasuar me metodën klasike. Gjithashtu, meqenëse operacioni i tiroides mund të përfundojë me më pak gjakderdhje, nevoja e pacientit për qetësues dhimbjesh pas operacionit mund të ulet shumë. Shmangia e prerjes së gjerë të lëkurës natyrisht ndihmon në një pamje më estetike dhe në një shërim më të shpejtë.

Pacientët shpesh qëndrojnë një natë në spital pas operacionit dhe dërgohen në shtëpitë e tyre të nesërmen. Pas operacionit nuk ka nevojë për kufizim të zërit. Ata mund t’i kthehen jetës së tyre normale në një kohë të shkurtër. Meqenëse prerja mbyllet me metodë estetike, nuk ka nevojë për heqjen e qepjeve.

Kush është në rrezik?

• Personat që kanë në familjen e tyre sëmundje të tiroides si gusha, nyje tiroide, kancer tiroidi dhe tiroidit,
• Personat që kanë kaluar operacion më parë për shkak të nyjes tiroide,
• Duhanpirësit,
• Gratë në periudhën e menopauzës,
• Personat që marrin trajtim me rreze (radioterapi) për kokën dhe qafën duhet t’i kryejnë kontrollet dhe ndjekjet e tyre rregullisht.