Фрактури на карлицата и ацетабулумот

Фрактурите на ацетабулумот се меѓу тешките фрактури за ортопедите. Сложената тридимензионална структура и комплицираната специфична анатомија, богата со крвни садови и нерви, ја прават оваа област тешка. Фрактурите на ацетабулумот кај младите се јавуваат при повреди со голема енергија, како што се сообраќајни несреќи и паѓање од висина, додека кај постарите и кај пациентите со остеопороза може да настанат при повреди со помала енергија.

Фрактурата на ацетабулумот, важен дел од зглобот на колкот — најголемиот зглоб во телото, која игра улога на покривка — доведува до сериозни повреди. Фрактурата на ацетабулумот може да се јави самостојно, но може и да биде придружена со повеќекратни фрактури или повреди. Фрактурите на ацетабулумот се проблематични и по однос на дијагнозата и по однос на хируршката техника, а пациентите најчесто се политрауматизирани. Затоа, во фазата на лекувањето, потребно е општата состојба на пациентот да биде доволно стабилна за да дозволи таков голем зафат, а хируршкиот тим, материјалите што ќе се користат и планирањето на операцијата да бидат целосно подготвени.

Хируршкото лекување на фрактурите на карлицата и ацетабулумот не е рутинска и вообичаена операција за општите ортопеди. Затоа, хируршкото лекување на овие фрактури бара долга крива на учење, сеопфатна обуки програма, како и интерес, вештина и искуство на високо ниво.

Кај фрактурите на ацетабулумот, типовите со раздвојување само под 2 mm или типовите кои воопшто не се раздвоени, може да се лекуваат со мирување во кревет без хируршко лекување. Но, кај најголемиот дел од фрактурите на ацетабулумот раздвојувањето е над 2 mm и има карлична нестабилност. Затоа, голем дел од овие фрактури ќе треба да се лекуваат хируршки.

Ако случајот не е правилно избран, ако не е направено добро планирање пред операцијата и ако не може да се спроведе, клиничките резултати ќе бидат далеку од задоволителни. Основниот принцип во лекувањето е анатомска редукција (целосно исправање) и сигурна фиксација. Ако не се лекува соодветно, најчесто резултира со артроза (дегенеративни промени) на колкот. Бидејќи целта е анатомска фиксација, основно е прво правилно да се разбере фрактурата, а нежната хируршка интервенција во согласност со тоа е темелот на успехот.

Што е ацетабулумот?

Удлабнатина во која главата на бедрената коска се зглобува со коската на карлицата. Овој зглоб е главниот во секојдневните активности како одење, трчање, седење и станување, и ги пренесува оптоварувањата од горниот дел кон долниот. Оваа област е целосно покриена со зглобна хрскавица, па, како и кај другите интраартикуларни фрактури, нејзиното лекување бара целосна редукција и сигурна фиксација.

Какви се особеностите на фрактурите на ацетабулумот?

Фрактурите на ацетабулумот најчесто настануваат при повреди со голема енергија (сообраќајна несреќа, паѓање од висина). Овие фрактури може да се јават самостојно, но може и да бидат придружени со повеќекратни повреди. Тоа се ретки фрактури, па стекнувањето на хируршко искуство трае долго време дури и за ортопедите.

Кои се принципите при лекувањето на фрактурите на ацетабулумот?

Хируршкото лекување на фрактурите на ацетабулумот бара искуство, посебен интерес, вештина и добра хируршка техника. Ако случајот не е правилно избран, ако не е направено добро планирање пред операцијата и ако не може да се спроведе, клиничките резултати ќе бидат далеку од задоволителни. Основниот принцип при лекувањето е анатомска редукција (целосно исправање) и сигурна фиксација. Ако не се лекува соодветно, најчесто резултира со артроза (дегенеративни промени) на колкот. Бидејќи целта е анатомска фиксација, основно е прво правилно да се разбере фрактурата, а нежната хируршка интервенција во согласност со тоа е темелот на успехот.

Во мојата околина се случи фрактура на ацетабулумот. Дали е потребна итна операција?

Фрактурите на ацетабулумот најчесто не мора итно да се оперираат поради можните дополнителни патологии и ризици. Но, во ретки случаи, особено кај силно поместени предни колонски фрактури или кај повреди на крвните садови и нервите, може да биде потребна итна хируршка интервенција, не поради самата фрактура на ацетабулумот, туку за запирање на крварењето или за поправка на повредата на нервот. Кај фрактурно-дислокациите, отсуството на зглобна усогласеност која не може да се постигне затворени методи поради присуство на зглобно ткиво е, иако не итна, индикација за рана хируршка терапија.

Оперирав се поради фрактура на ацетабулумот. За колку време можам да закрепнам?

Без разлика дали лекувањето е конзервативно (без операција) или хируршко, времето на станување на пациентот зависи од типот на фрактурата. Затоа, апсолутно мора да ги следите препораките на вашиот доктор. Кај хируршки лекуваните случаи, ако квалитетот на коските е добар и е постигната сигурна фиксација, пациентот може да стане со потпора во рок од неколку дена. Кај пациентите кои се хоспитализирани поради дополнителни проблеми, најпрво треба да се започне со рехабилитација. Основно е совесно да ги следите препораките на вашиот доктор, кој ја извршил хируршката интервенција. Но, генерално, пациентите со фрактура на ацетабулумот можат да се вратат на нормален живот во период од 4-6 месеци.

Колку трае операцијата на фрактура на карлицата и ацетабулумот?

Најсоодветниот одговор на ова прашање според нас е „колку што е потребно“. Иако на пациентите за информирање им се соопштува просечно времетраење, всушност тоа не е многу точно, бидејќи хируршката операција секогаш може да биде отворена за изненадувања кои не можат да се предвидат. Ние при нашите операции се стремиме да постигнеме најдобар можен резултат и затоа никогаш не се натпреваруваме со времето.

Може ли да дојде до лоши работи за време на операцијата или по неа?

Одговорот на ова прашање, како и кај секоја хируршка интервенција, за жал е „може“. Кај пациентот со фрактура на ацетабулумот може да се развијат одредени проблеми кои произлегуваат од самата природа на повредата. Најважните можни проблеми се запушувања на крвните садови, длабока венска тромбоза, артроза (дегенеративни промени) која може да се развие на главата на бедрената коска или во јамката, абнормално коскено зараснување или проблеми со заздравувањето на раната. Иако не е можно да се наведат сите, можат да се јават и други проблеми. Овие несакани состојби се почести кај лица со хронични болести кои не се под контрола. Но, пред операцијата, за време на операцијата и по неа се преземаат различни мерки за да се спречат овие и слични несакани состојби. Со преземените мерки веројатноста за појава на несакани состојби може значително да се намали, но целосно не исчезнува.

Дали металите вградени за време на операцијата ќе бидат отстранети со нова операција?

Материјалите за фиксација вградени за време на вашата операција се легури од кобалт-хром или титаниум. Тоа се материјали компатибилни со телото, а реакцијата на телото на овие материјали е исклучително ретка. Затоа ние, особено во оваа област, освен кога постои медицинска неопходност,

не ги отстрануваме материјалите што ги вградуваме.