Преломите на прешлените се најчести преломи кај пациентите со остеопороза и сочинуваат околу половина од сите случаи на остеопорозни преломи. Можат да настанат без траума или по мала траума. Без оглед на тоа дали има силна болка или не, остеопорозните компресиони преломи на прешлените на долг рок можат да предизвикаат сериозни проблеми. Кај лица со еден или повеќе радиолошки утврдени преломи на прешлени, ризикот од нов прелом на прешлен е 5-10 пати поголем отколку кај другите. Компресионите преломи на прешлените се една од компликациите на остеопорозата, а целта на лекувањето е да се врати биомеханичката и физиолошката стабилност на прешленот како порано.
Перкутана вертебропластика (PV) е минимално инвазивен метод на лекување при кој биоматеријал (најчесто коскен цемент од полиметил-метакрилат) се инјектира перкутано во подрачјето на прелом, со што се стабилизира преломот и се ублажува болката. PV е првпат применета во 1984 година и денес е широко користен метод во целиот свет кај остеопорозни преломи на 'рбетот, кај неопластични заболувања на 'рбетот и кај метастази во 'рбетот.
Балонската кифопластика; PV и лекувањето на остеопорозни преломи на 'рбетот во последно време укажаа на нови развојни насоки. Техниката на балонска кифопластика, развиена за прогресивната кифотична деформација што произлегува од остеопорозни преломи на 'рбетот, првпат почна да се применува во 1998 година и е метод со успешни рани резултати. Кај овој метод, кој како PV се изведува перкутано, во линијата на прелом се поставува балон кој, со надувување, го редуцира преломот; по извлекувањето на балонот, како и кај PV, со инјектирање на биоматеријал се интервенира и на кифотичната деформација и преломот се стабилизира. Со овој метод, кој има за цел враќање на висината на колабираниот прешлен и корекција на сагиталниот баланс, се постигнуваат добри резултати.
Области на примена;
Болни остеопорозни и остеолитички торакални и лумбални преломи на прешлените
Остеопорозни преломи на прешлените кај пациенти чија болка не поминува по 3 недели нехируршко лекување
Пациенти со пневмонија, длабока венска тромбоза и интолеранција на аналгетици, кои не можат рано да се мобилизираат
Примарни остеолитички тумори на прешлените (во дијагностика и лекување)
Метастатски тумори на прешлените (во дијагностика и лекување)
Пациентите кои се жалат на силна болка и кои прават промени во начинот на живот поради болката од преломот се соодветни кандидати за вертебропластика. Најдобри резултати обично се добиваат кај случаи со болка и чувствителност при палпација во подрачјето што е во согласност со радиолошките наоди. Се препорачува PV да се изведе во рок од неколку недели по настанувањето на прелом. За PV постапката да даде ублажување на болката, се препорачува да се избираат пациенти со болка локализирана на нивото на прелом, со прелом на 'рбетот за кој МРИ покажува дека настанал во блиско минато, и со силна болка.
Кај пациенти со напредна остеопороза, цементирање со вертебропластика е корисно не само на нивото на прелом, туку и профилактички на соседните сегменти. Така се спречуваат идни рефрактури и се подобрува квалитетот на живот на пациентите.
При изведувањето на методот: откако прелом ќе се утврди со МРИ или КТ, пациентот се става на стомак и се седира. Со помош на методот на снимање наречен „C-рака“ (C-arm скопија) се лоцира прешленот со прелом, по локална анестезија преку канила се влегува во 'рбетот и во ова подрачје се нанесува коскен цемент. Цементот се стврднува за 15-20 минути, а пациентот по неколку часа на набљудување може да биде испратен дома истата вечер или следниот ден.
Што е перкутана вертебропластика?
Перкутана вертебропластика (PV) е минимално инвазивен метод на лекување при кој биоматеријал (најчесто полиметил-метакрилат / коскен цемент) се инјектира перкутано во подрачјето на прелом, со што се стабилизира преломот и се ублажува болката. PV е првпат применета во 1984 година и денес е широко користен метод во целиот свет кај остеопорозни преломи на 'рбетот, кај неопластични заболувања на 'рбетот и кај метастази во 'рбетот.
Како се изведува вертебропластика?
При изведувањето на методот: откако прелом ќе се утврди со МРИ или КТ, пациентот се става на стомак и се седира. Со помош на методот на снимање наречен „C-рака“ (C-arm скопија) се лоцира прешленот со прелом, по локална анестезија преку канила се влегува во 'рбетот и во ова подрачје се нанесува коскен цемент. Цементот се стврднува за 15-20 минути, а пациентот по неколку часа на набљудување може да биде испратен дома истата вечер или следниот ден.
Кои се областите на примена на вертебропластиката?
Дали вертебропластиката е болна постапка?
При вертебропластика, поради загревањето на коскениот цемент (сементот), се јавува одредена болка до одреден степен. Оваа болка може да се контролира со аналгетици.
По постапката болката речиси целосно исчезнува.
Каква корист имам од вертебропластиката?
Кај преломи на 'рбетот, вертебропластиката е многу ефикасен метод ако се изведе правилно. Кај преломи на прешлени кај кои не е изведена вертебропластика, закрепнувањето со корзет и слични методи трае недели, додека по вертебропластика закрепнувањето се случува во краток период.
Што е балонска кифопластика?
Балонската кифопластика; PV и лекувањето на остеопорозни преломи на 'рбетот во последно време укажаа на нови развојни насоки. Техниката на балонска кифопластика, развиена за прогресивната кифотична деформација што произлегува од остеопорозни преломи на 'рбетот, првпат почна да се применува во 1998 година и е метод со успешни рани резултати. Кај овој метод, кој како PV се изведува перкутано, во линијата на прелом се поставува балон кој, со надувување, го редуцира преломот; по извлекувањето на балонот, како и кај PV, со инјектирање на биоматеријал се интервенира и на кифотичната деформација и преломот се стабилизира. Со враќање на висината на колабираниот прешлен и корекција на сагиталниот баланс и лекување на остеопорозни преломи на 'рбетот, со овој метод се постигнуваат добри резултати.
Кои пациенти имаат поголема корист од вертебропластика?
Прелом што не е многу колабиран,
Прелом настанат пред помалку од 3 месеци
Прелом постар од 3 месеци, но кој сè уште е топол при коскена сцинтиграфија, или кога колапсот на прешленот се случил многу неодамна
Пациенти со повеќе прелома, силно колабирани преломи и стари преломи секако можат да имаат корист од методот, но имаат помала корист во споредба со пациентите кои ги исполнуваат горенаведените услови. Пациентите кои се жалат на силна болка и кои прават промени во начинот на живот поради болката од преломот се соодветни кандидати за вертебропластика.
Кога вертебропластиката не треба да се изведува?
Бременост
Дијатеза на крварење
Торакално колабирање над 50%, лумбално над 75%
Високоенергетски бурст-преломи и прелом на задниот ѕид
Остеомиелитис
Епидурален апсцес
Алергиски состојби на употребуваните материи
Кога поминува болката по вертебропластика?
Кај најголемиот дел од пациентите, во првите 24 часа по вертебропластика или кифопластика болката значително се намалува или целосно исчезнува.
Како вертебропластиката ја намалува болката?
Со PV сè уште не е целосно познато на кој начин се намалува болката. Намалувањето на болката може да произлезе од механичката стабилизација постигната со инјектирање на коскен цемент. Истовремено, се смета дека топлинскиот ефект што се создава при полимеризација на цементот предизвикува локално одумирање на нервните клетки во коската и/или на нервните завршетоци, и дека делува преку рецепторите во коската што ја пренесуваат болката.
Кои се предностите на вертебропластиката?
Особено кај остеопорозни пациенти во напредна возраст, таа има важни предности, како ослободување од недели или месеци мирување во кревет, тешкотии со корзетот и другите примени и здравствените проблеми што тие ги предизвикуваат, како и тешкотии во контролата на долготрајна болка. Голем дел од пациентите кои се лекувани со вертебропластика и кифопластика изјавуваат дека болката исчезнала по постапката.
Кои се ризиците при вертебропластиката?
Како и кај сите хируршки интервенции, и вертебропластиката или кифопластиката носат одредени ризици. Иако кај искусни раце овие ризици можат да се намалат, тие никогаш целосно не можат да се елиминираат. Затоа пациентот мора да биде информиран дека може да настанат компликации како инфекција, крварење, реакција на контрастното средство, белодробна емболија (затнување на крвните садови во белите дробови), хронична болка во долниот дел на грбот поради истекување на цементот во дискот, пукање на ребро или педикул, зголемување на болката, делумна или целосна парализа (како последица на истекување на PMMA во епидуралните или фораминалните садови). Пред и за време на операцијата се преземаат различни мерки за да се спречат нежелени состојби. Со овие мерки веројатноста за нежелени состојби може многу да се намали, но никогаш целосно да не исчезне. Имајте на ум дека ниту еден од нас не се откажува од возење автомобил поради можноста за сообраќајна несреќа.
Ова е целосно ваш избор…
