Остеопороза (Разредување на коските)

Што е остеопороза?

Остеопорозата е коскена болест што се карактеризира со намалување на коскената маса и со тоа поврзаното коскено ткиво да стане покршливо. Остеопорозата е хронична и прогресивна болест на скелетниот систем, која кај двата пола доведува до зголемен ризик од фрактури на рбетните прешлени, колкот и други региони. Изградбата и распаѓањето на коските е динамичен процес кој постојано се обновува. Благодарение на оваа деликатна рамнотежа во коскената изградба, скелетната маса се одржува. Кај остеопорозата оваа рамнотежа се нарушува во корист на распаѓањето, па коските губат и минерали и матрикс.

Остеопорозата не се јавува само кај жените!

Остеопорозата во целиот свет станува сѐ поголем здравствен проблем поради зголемениот број постари лица, паралелно со продолжувањето на животниот век. Денес е најчеста, можна за спречување и излечлива коскена болест. Во светот, од секои три жени над 50 години, една има остеопороза. Кај жените над 50 години ризикот за најмалку една фрактура на прешлен е 30 %, а ризикот за најмалку една фрактура на колкот е приближно 20 %. Остеопорозата не е болест специфична само за жените. Кај 50–84-годишна возраст, остеопороза се јавува кај приближно 21 % жени и 6 % мажи.

Да се заштитите од остеопороза е поважно од лекувањето

Остеопорозата негативно влијае на здравствената состојба, како и на способноста на луѓето самостојно да работат и на нивниот квалитет на живот. Затоа, заштитата од остеопороза е поважна од лекувањето. За да се постигне доволна коскена маса, потребни се урамнотежена исхрана, додатоци калциум и витамин D, соодветна физичка активност, редовно вежбање и кај жените нормален менструален циклус.

Треба да се има предвид дека кај пациентите кои се оперираат поради остеопоротична фрактура, успехот на лекувањето зависи од доволно добар квалитет на коските. По операцијата кај остеопоротичните фрактури задолжително треба да се започне со медикаментозно лекување на остеопорозата.

Кај жените по менопаузата може да се развие деформација на коскената структура

Кај пациентите со остеопороза, при падање најчесто настануваат фрактури на колкот, зглобот на раката и прешлените. Најчесто првата тегоба кај пациентите е болката во грбот и грбавоста предизвикани од фрактури на прешлените. Скршен прешлен не може повторно да се врати во нормална анатомска состојба. Скршениот прешлен може повторно да се скрши, а на тоа можат да се додадат и други фрактури на прешлените. Кај жените, со напредување на возраста по менопаузата, бројот на фрактури на прешлените се зголемува, со што се јавува зголемување на дорзалната кифоза и придружната лумбална лордоза. Со намалувањето на висината се развива деформација на физичката структура на лицето. Кај пациентите се јавуваат патолошки фрактури како последица на трауми со ниска енергија или падови во домот.

Најважната секундарна фрактура кај остеопорозата, без сомнение, се фрактурите на прешлените. Во последниве години, кај овие фрактури, вертебропластиката и кифопластиката се воведени како нов метод на лекување. Кај овие методи, под флуороскопска контрола, преку перкутано вметнати канили, телото на прешленот се полни најчесто со полиметилметакрилатен коскен цемент, со цел да се отстрани болката, да се спречи понатамошно компримирање и да се забрза закрепнувањето. Разликата помеѓу кифопластиката и вертебропластиката е во тоа што кај кифопластиката во телото на прешленот со балон што се раздувува се создава празнина, со што цементот може да се примени под понизок притисок. Друга теоретска цел на овој метод е делумно враќање на висината на колабираното тело на прешленот. Двете постапки можат да се изведат под локална анестезија. За време на овие постапки, под флуороскопска контрола, мора да се внимава рентгенопаковиот цемент да не излезе надвор од телото на прешленот, особено во 'спиналниот канал'. Кај овие пациенти е утврдено дека по 24 часа со двата метода има значајно намалување на болката.

Треба да се запамети дека:

Остеопорозата и денес и во иднина изгледа дека ќе остане најголем општествен проблем.

Остеопорозата не е болест специфична само за жените.

За да се спречат фрактури или можни компликации, важно е раното откривање.

Треба да се има предвид дека кај пациентите кои се оперираат поради остеопоротична фрактура, успехот на лекувањето зависи од доволно добар квалитет на коските. По операцијата кај остеопоротичните фрактури задолжително треба да се започне со медикаментозно лекување на остеопорозата.

Лекувањето на остеопорозата задолжително мора да се спроведува под контрола и надзор на лекар.