Што е атеросклероза (стврднување на крвните садови)? Симптоми, причини и методи на лекување

Што е атеросклероза (стврднување на крвните садови)?

Атеросклерозата, позната во народот како стврднување на крвните садови, е меѓу главните причини за срцеви заболувања и мозочен удар. Ширум светот, атеросклерозата и нејзините компликации се водечки причини за смрт. Задебелувањето што се развива со создавање плакови од материи што се таложат во артериите, со тек на време може целосно да ги зачини крвните садови и да предизвика сериозни проблеми во телото. Разбирањето на факторите кои доведуваат до оваа болест, која обично се развива со стареењето, е неопходно за спречување и лекување на болеста.

Атеросклерозата е кардиоваскуларна болест која се развива како резултат на плакови формирани со акумулација на холестерол, масти, крвни зрнца, клеточен отпад, фибрин, калциум и други супстанции присутни во крвта во артериите. Овој плак е леплива супстанција која со тек на време се стврднува и доведува до стеснување на артериите. Оваа состојба го ограничува протокот на крв богата со кислород низ телото и предизвикува многу компликации. Атеросклерозата е бавна и прогресивна болест која може да започне во детството и да се влошува со стареењето, иако има и случаи кога брзо напредува. Иако причините за атеросклерозата не се целосно познати, се верува дека навиките за нездрав начин на живот, присуството на други болести и генетската предиспозиција можат да доведат до оштетување. Повеќето од артериите во телото можат да бидат засегнати од формирањето на плак. Во зависност од тоа која артерија ја зафаќа, таа може да добие различни имиња:

Болест на коронарните артерии: Се развива поради формирање на плак во срцевите артерии.

Периферна артериска болест: Се развива поради формирање на плак во артериите што носат крв од срцето до телото. Може да ги зафати артериите на рацете и карлицата, особено нозете.

Болест на каротидните артерии: Плакот се таложи во артеријата на вратот и се намалува протокот на крв кон мозокот.

Ренална артериска стеноза: Претставува формирање на плак во артериите кои обезбедуваат проток на крв во бубрезите.

Болест на вертебралните артерии: Претставува таложење на плак во артериите кои обезбедуваат проток на крв во задниот дел на мозокот.

Мезентерична артериска исхемија: Претставува состојба на неможност за обезбедување соодветен проток на крв поради формирање на плак во артериите кои обезбедуваат проток на крв во цревата.

Кои се симптомите на атеросклерозата?

Атеросклерозата обично не предизвикува никакви симптоми во раните фази. Некои пациенти не покажуваат никакви симптоми сè додека нивните артерии целосно не се затворат, или додека не доживеат срцев или мозочен удар. Симптомите почнуваат да се развиваат кога се зголемува потребата на телото за кислород, и во зависност од тоа која артерија е стеснета, може да се развијат различни симптоми:

Симптомите поврзани со коронарните артерии може да се набројат на следниов начин:

Необични отчукувања на срцето и аритмија,

Палпитации на срцето (лупање),

Болка или чувство на притисок во горниот дел од телото како што се градите, раката, вратот и вилицата (оваа состојба е општо позната како ангина),

Тешкотии при дишењето, отежнато дишење.

Симптомите на стврднување на крвните садови на мозокот се:

Чувство на трнење или губење на силата во рацете или нозете,

Тешкотии во говорот, размислувањето и разбирањето,

Контракција на мускулите на лицето,

Транзиторни исхемични напади,

Мозочен удар,

Силна главоболка,

Проблеми со видот во едното или во двете очи.

Симптоми на стврднување на крвните садови на рацете, карлицата и стапалата:

Интермитентна клаудикација, односно болка во нозете при одење,

Трнење,

Ладни стапала,

Болка или печење во прстите и стапалата за време на мирување,

Рани и инфекции на стапалата кои често не заздравуваат.

Симптомите поврзани со бубрезите се:

Висок крвен притисок (хипертензија),

Бубрежна слабост.

Симптомите на атеросклероза која се развива во крвните садови кои ги зафаќаат цревата се следниве:

Прекумерна болка по јадење,

Губење на телесната тежина,

Дијареја.

Други симптоми накратко се:

Еректилна дисфункција за мажите,

Згрутчување на крвта и сериозни компликации поврзани со згрутчувањето.

Кои се ризик-факторите за атеросклероза?

Атеросклерозата е сериозна медицинска состојба која се оценува во категоријата на кардиоваскуларни болести. Таа е бавна болест која започнува во младата возраст. Според истражувањата, ако една личност има 40 години и општо добро здравје, веројатноста да заболи од сериозна атеросклероза е 50%. Ризикот од болеста се зголемува со стареењето. Возрасните лица над 60 години обично имаат развиено одреден степен на атеросклероза, но може да немаат сериозни симптоми. Ризик-факторите за атеросклероза ја зголемуваат веројатноста за развој на болеста. Дури 90% од срцевите удари се развиваат поради овие ризик-фактори:

Дебелина,

Дијабетес и инсулинска резистенција,

Историја на кардиоваскуларни болести во семејството,

Прекумерно консумирање алкохол,

Висок крвен притисок,

Високо ниво на ЛДЛ холестерол,

Високи пропорции во крвта на сигнал за воспаление познат како Ц-реактивен протеин,

Високо ниво на триглицериди,

Нездрави навики во исхраната, отсуство на консумација на овошје и зеленчук,

Недоволна физичка активност,

Апнеа при спиење,

Метаболичен синдром,

Инфламаторни заболувања како што се рематоиден артритис и псоријаза,

Пушење цигари или џвакање тутун,

Како се дијагностицира атеросклерозата?

При дијагностицирањето на атеросклерозата, лекарите започнуваат со физички преглед. Тие поставуваат различни прашања за да ги дознаат симптомите на пациентите. Се дознава медицинската историја и семејното здравје на пациентот, се поставуваат прашања за начинот на живот и ризик-факторите поврзани со формирањето на плак во артериите. Во согласност со прикажаните симптоми, одговорите дадени на прашањата упатени кон пациентот и физичкиот преглед, може да се побараат одредени тестови:

Крвни анализи: Крвните тестови обично се применуваат со цел да се следат нивоата на шеќер и холестерол во крвта. Високите нивоа на шеќер во крвта или холестеролот може да предизвикаат зголемен ризик од болеста атеросклероза. Исто така, крвни анализи може да се применат и за да се утврди нивото на Ц-реактивниот протеин (ЦРП), кој е протеин поврзан со воспаление на артериите.

Електрокардиограм (ЕКГ): Ова е брз и безболен тест кој ја мери електричната активност на срцето. За време на ЕКГ-то, се прикачуваат електроди на градниот кош, и доколку се смета за неопходно, на рацете и нозете. Ова е процедура што овозможува разбирање на промените во количината на крв што оди кон срцето.

Ехокардиографија: Ова е дијагностички тест кој користи звучни бранови за да го прикаже протокот на крв во срцето. Во одредени случаи може да се примени заедно со тест за оптоварување (стрес тест).

Тест за физички стрес: Доколку симптомите обично се појавуваат за време на вежбање или физичка активност, лекарите може да го побараат овој тест. Срцето се следи додека пациентот оди или трча на лента за трчање. Пумпањето на срцето за време на вежбањето е посилно и побрзо во споредба со секојдневните активности. Затоа, тестот за физички стрес овозможува дијагностицирање на срцеви проблеми кои во нормални услови може да бидат пропуштени. Доколку постои состојба која го попречува изведувањето на вежбањето, на пациентот може да му се даде лек што го имитира ефектот на вежбањето врз срцето.

Доплер ултразвук: Доплер ултразвук може да се користи за мерење на крвниот притисок од различни точки на раката или ногата. За време на ова мерење, може да се утврди брзината на протокот на крв во артериите.

Индекс глужд-брахијален притисок (АБИ): Овозможува споредба на крвниот притисок во глуждот и раката, овозможувајќи дијагностицирање на стеснети артерии и слаб проток на крв. Ова е брз и едноставен начин за откривање на периферните артериски болести предизвикани од атеросклерозата.

Срцева катетеризација и ангиографија: Ова помага во дијагностицирањето дали коронарните артерии се стеснети или затнати. Една тенка и флексибилна цевка наречена катетер се става во соодветните крвни садови и се турка кон срцето. Бојата тече од катетерот кон срцевата артерија и прави сликите снимени за време на тестот да бидат појасни.

Скенирање на коронарен калциум: Познато е и како скенирање на срце. Компјутерската томографија се користи за да се добијат Детектирани се слики од наслагите на калциум формирани на ѕидот на артеријата. Резултатите од тестот се оценуваат како бодови. Кога е присутен калциум, бодовите се високи, што значи дека ризикот од срцеви заболувања е исто така висок.

Како се изведува третманот на атеросклерозата?

Еднаш кога ќе се случи формирање на плак, тој обично останува таму. Со процедури како што се медицински процедури за лекување и промени во животните навики, формирањето на плаковите може да се забави или запре. Дури и со одредени процедури за лекување на атеросклерозата, плаковите можат да се намалат. За методите на лекување на стврднувањето на крвните садови можат да се дадат следните информации:

Промени во начинот на живот: Со внимание на ризик-факторите, атеросклерозата може да се забави. Може да се применат одредени промени како што се здрави навики во исхраната, физичка активност и пушење. Иако овие промени не ги елиминираат блокадите, тие го намалуваат ризикот од срцев и мозочен удар.

Лекови: Лековите за висок холестерол и висок притисок можат да ја забават атеросклерозата. Тие имаат ефекти како што се намалување на холестеролот со ниска густина (ЛДЛ), разредување на крвта, спречување на згрутчување на крвта и обезбедување контрола на здравствени состојби како дијабетес.

Ангиографија и стентирање: Тенка цевка се става во артериите во ногата и раката за да се стигне до заболената артерија. Блокадите може да се видат во живо на рендгенскиот екран. Ангиопластиката и поставувањето стент можат да ги отворат затнатите артерии и да ги ублажат симптомите.

Бајпас операција: Ова е процедура на лекување во која здравите крвни садови од ногата или градите се земаат и се користат наместо затнатиот крвен сад. Во основа, целта е да се создаде нов пат за крвта.

Ендартеректомија: Ова е процедура во која плакот се отстранува и се воспоставува нов проток на крв. Доколку оваа постапка се примени на каротидната артерија во случај на развој на стврднување на крвните садови на вратот, таа се нарекува каротидна ендартеректомија. Стент може да се постави и кај пациенти со висок ризик.

Фибринолитичка терапија: Ова е процедура во која се применуваат лекови за растворање на тромби доколку постои згрутчување што ги затнува артериите.

Често поставувани прашања за атеросклерозата

Стрвнувањето на крвните садови и затнувањето на крвните садови не се исто нешто. Стврднувањето на крвните садови е состојба на задебелување на ѕидот на артеријата поради акумулација на масти и други материи, формирање на плак и стврднување на овој плак. Зголемувањето на овие наслаги и попречувањето на протокот на крв може да доведе до затнување на крвните садови. Значи, затнувањето на крвните садови и стврднувањето на крвните садови се различни состојби, а стврднувањето на крвните садови со тек на време може да доведе до затнување на крвните садови. За дијагностицирање и лекување на стврднувањето на крвните садови може да се обратите на одделот за кардиологија. Атеросклерозата е кардиоваскуларна болест, а лекарите специјализирани за овие болести се нарекуваат кардиолози. Дијагностицирањето на стврднувањето на крвните садови, креирањето план за лекување и следењето на процесот се задачи на лекарите кардиолози. Доколку сметаат за потребно, кардиолозите можат да побараат поддршка и од диететичари и специјалисти за физикална терапија. Исто така, во случај на потреба од хируршка интервенција, тие можат да упатат и кон кардиоваскуларни хирурзи. Стврднувањето на крвните садови може да се развие кај лица со семејна историја на висок холестерол во крвта, хипертензија, дијабетес, инфламаторна болест, како и кај мажи над 45 години и жени над 55 години. Исто така, атеросклероза може да се забележи и кај лица со висока потрошувачка на заситени масти, лица кои користат цигари и алкохол. Стресот може негативно да влијае на многу физиолошки процеси во телото, да ја наруши хормоналната рамнотежа и да доведе до негативни патолошки состојби на крвните садови. Затоа, особено пациентите со атеросклероза треба да најдат начини кои ќе им помогнат да го намалат емоционалниот стрес. Може да се применат методи како вежбање, стручно психолошко советување, јога и вежби за длабоко дишење. Се препорачува правење промени во начинот на живот со цел да се спречи стврднувањето на крвните садови. Неопходно е да се престане со пушењето, да се усвојат здрави навики во исхраната, да се има редовна физичка активност и да се одржува здрава телесна тежина. Исто така, редовната проверка на крвниот притисок, холестеролот и нивото на шеќер во крвта се меѓу мерките што можат да се преземат. Стрвнувањето на крвните садови може да доведе до различни компликации во зависност од тоа во која артерија се развива. Негативностите што може да ги предизвика атеросклерозата може да се набројат како болести на коронарните артерии, заболувања на каротидните артерии, периферни артериски болести, анеуризми и хронични бубрежни заболувања.

Ако доживувате симптоми на стврднување на крвните садови или имате ризик-фактори, проверете го здравјето на вашето срце пред да биде предоцна. Закажете термин веднаш со специјалистите од Одделот за кардиологија во Hisar Hospital и искористете ја деталната оценка и опциите за третман прилагодени лично за вас. Направете го првиот чекор за вашето здравје уште денес.