Адам денесінің ең қатты органы болып табылатын сүйек; денеге күш, қуат және икемділік береді. Кальций, мырыш, фосфор сияқты минералдар мен ақуыздарға бай. Сүйек денсаулығы, алынған кальций деңгейіне байланысты өзгеретін сүйек тығыздығымен тығыз байланысты.
Уақыт өте келе, экологиялық немесе тұқым қуалайтын факторларға байланысты сүйек тініндегі жасушаларда әртүрлі өзгерістер болуы мүмкін. Аномальды түрде бақылаусыз көбейетін жасушалар, сол жерде ісік яғни ісік пайда болады. Емделмеген жағдайда дамып, таралатын ісік, сүйектің құрылымына және айналасындағы тіндерге зиян келтіріп, өмірге қауіп төндіруі мүмкін. Сондықтан сүйек ісігіне күдік тудыратын адамдарға, Ортопедия және Травматология бөліміне жүгіну ұсынылады.
Сүйек ісіктерінің түрлері қандай?
Негізінен, жақсы және жаман болып бөлінетін екі түрі бар сүйек ісігі.
Жақсы сүйек ісіктері
Жақсы сүйек ісіктері баяу өсуіне қарамастан емделмеген жағдайда өмірге қауіп төндіруі мүмкін. Олар өз ішінде түрлерге бөлінеді.
Олар:
- Остеохондром
- Осыфияланған фибром
- Зор жасушалы ісік
- Энхондром
- Фиброзды дисплазия
Жаман сүйек ісіктері
Жаман сүйек ісіктері, қатерлі жасушалар болып табылады және уақыт өте келе дененің басқа бөліктеріне таралуға бейім. Жаман сүйек ісігінің түрлері былайша тізіледі:
- Остеосарком
- Эуинг саркомы
- Хондросарком
- Метастатикалық сүйек ісіктері
- Көптік миелома
Сүйек ісігі неден пайда болады?
Сүйек ісігінің неден пайда болғаны толық анық емес, бірақ жүргізілген зерттеулер нәтижесінде кейбір қауіп факторлары алға шығады.
- Сүйек ісігінің ерлерде жиі кездесетіні белгілі.
- Отбасында сүйек ісігі тарихы бар адамдар үшін қауіп жоғары.
- Рак емдеуде қолданылатын жоғары дозада радиацияға ұшырау, сүйек ісігі пайда болу үшін қауіп төндіреді.
- Балалық шақта сүйектердің жылдам өсуі сүйек ісігінің пайда болу мүмкіндігін арттырады.
- Нашар тамақтану және қозғалыссыздық, сүйек ісігіне негіз дайындайды.
Сүйек ісігінің белгілері қандай?
Ісік бар сүйекте жеңіл ауырсыну пайда болуы, сүйек ісігінің ең жиі белгісі болып табылады. Ауырсыну, алдымен жеңіл және сирек басталса, уақыт өте келе одан да ауыр және тұрақты болады.
Патологиялық сүйек сынулары, жасырынып жүретін сүйек ісіктерінде маңызды белгі болуы мүмкін. Ісік пайда болуына байланысты әлсіреген сүйек, жеңіл соққыдан сынып кетуі мүмкін.
Сонымен қатар, дененің әртүрлі бөліктерінде байқалатын ісіктер, сүйек ісігі белгісі болуы мүмкін, кейбір ісіктер қызба мен түнде терлеуге себеп болады.
Сүйек ісігі қалай диагноз қойылады?
Жоғарыда аталған шағымдармен ауруханаға келген науқастың алдымен физикалық тексерісі жүргізіледі. Науқастың отбасылық тарихы, егер болса, денсаулық мәселелері мен шағымдары тыңдалады. Сүйек сезімталдығы мен қозғалыс ауқымы тексеріледі. Егер ісікке күдік болса, науқастан тікелей график деп аталатын қарапайым бейнелеу фильмі сұралуы мүмкін. Толыққанды қан анализі мен зәр тесті де сүйек ісігі үшін бағыттаушы болуы мүмкін. Сонымен қатар, Компьютерлік томография (КТ), Магнитті резонанстық бейнелеу (МРТ), сүйек синтиграфиясы, ПЭТ сканерлеу сияқты одан әрі бейнелеу әдістерінен пайдаланылуы мүмкін; ісік болуы мүмкін күдікті аймақтан тін үлгісі (биопсия) алынады. Жүргізілген тексерулер, маман дәрігерлер тарапынан біртұтас түрде бағаланады және қажетті диагноз қойылады.
Сүйек ісігі қалай емделеді?
Жақсы сүйек ісіктері әдетте ешқандай емдеуді талап етпейді және өздігінен жоғалуы мүмкін. Алайда, кейбір жағдайларда, жаман ісікке айналу қаупі болғандықтан, бақылау қажет. Сүйектің сынуына себеп болатын, әсіресе балаларда өсуіне теріс әсер ететін, сүйекте қысқару немесе қисықтық тудыратын ісіктер, хирургиялық араласу арқылы алынып тасталуы мүмкін.
Жаман сүйек ісіктерінің емдеуінде көпсалалы тәсіл қолданылады. Ісік түрі, таралу жағдайы және науқастың жалпы денсаулық жағдайына байланысты сәйкес емдеу түрі анықталады. Алғашқы таңдалатын емдеу, хирургиялық араласу болып табылады. Хирургиялық емдеу арқылы, тиісті сүйек тінін қорғап, ісіктің толық алынуы мақсат етіледі. Бұған қоса, ісіктің толық алынбаған жағдайларында немесе қатерлі ісіктің қайталануын болдырмау мақсатында химиотерапия мен радиотерапиядан да пайдасы болуы мүмкін.
