Остеопороз дегеніміз не?

Остеопороз — сүйек массасының азаюымен және соған байланысты сүйек тінінің сынғыш бола түсуімен сипатталатын сүйек ауруы. Остеопороз — созылмалы және прогрессивті скелет жүйесінің ауруы, ол екі жыныста да омыртқа, жамбас және басқа аймақтарда сынық қаупінің артуына әкеледі. Сүйек түзілуі мен бұзылуы үздіксіз өзін-өзі жаңартатын динамикалық үдеріс болып табылады. Сүйек құрылымындағы осы нәзік тепе-теңдіктің арқасында қаңқа массасы сақталады. Остеопорозда бұл тепе-теңдік бұзылу жағына ығысып, сүйекте минерал да, матрикс те жоғалады.

Остеопороз тек әйелдерде кездеспейді!

Остеопороз өмір сүру ұзақтығының артуына сәйкес көбейіп келе жатқан қарт популяцияға байланысты бүкіл әлемде маңызды денсаулық мәселесіне айналды. Бүгінгі күні ең жиі кездесетін, алдын алуға болатын және емделетін сүйек ауруы болып табылады. Әлемде 50 жастан асқан әр үш әйелдің біреуінде остеопороз бар. 50 жастан асқан әйелдерде кем дегенде бір омыртқада сынық болу қаупі 30%, кем дегенде бір жамбас сынығының пайда болу қаупі шамамен 20%. Остеопороз тек әйелдерге тән ауру емес. 50–84 жас аралығындағы әйелдердің шамамен 21%-ында және ер адамдардың 6%-ында остеопороз байқалады.

Остеопороздан сақтану емдеуден маңыздырақ

Остеопороз адамдардың денсаулық жағдайымен қатар, дербес жұмыс істеу қабілетіне және өмір сапасына кері әсер етеді. Сондықтан остеопороздан сақтану емдеуден маңыздырақ. Жеткілікті сүйек массасына жету үшін теңгерімді тамақтану, кальций және D дәрумені қолдауы, сонымен қатар тиісті дене белсенділігі, тұрақты жаттығу және әйелдерде қалыпты етеккір циклі қажет.

Остеопоротикалық сынық себебінен хирургиялық жолмен емделген науқастарда емнің табыстылығы жеткілікті сүйек сапасына байланысты екенін ұмытпау керек. Остеопоротикалық сынықтарда операциядан кейін міндетті түрде медициналық тұрғыдан остеопороз емі басталуы тиіс.

Менопаузадан кейінгі әйелдердің сүйек құрылымында деформация дамуы мүмкін

Остеопорозы бар науқастарда құлау салдарынан ең көп жамбас, білек буыны және омыртқа сынықтары пайда болады. Әдетте науқастардың алғашқы шағымы омыртқа сынықтарына байланысты пайда болған арқа ауыруы мен арқаның қомбақтануы болады. Сынған омыртқаның қалыпты анатомиясына қайтадан оралуы мүмкін емес. Сынған омыртқа қайтадан сынуы мүмкін, сонымен қатар оған басқа омыртқа сынықтары да қосылады. Әйелдерде менопаузадан кейінгі жас ұлғайған сайын омыртқа сынықтарының саны артып, көкіректік кифоз және бел лордозы күшейеді. Бойдың қысқаруымен бірге адамның дене бітімінде деформация дамиды. Науқастарда төмен энергиялы жарақаттар немесе үй ішіндегі құлаулар салдарынан патологиялық сынықтар байқалады.

Остеопорозға екінші реттік туындайтын сынықтардың ең маңыздысы, әрине, омыртқа сынықтары. Соңғы жылдары осы сынықтарда вертебропластика және кифопластика жаңа емдеу әдісі ретінде қолданыла бастады. Бұл әдістерде флюороскопия бақылауымен перкутанды түрде енгізілген канюльдер арқылы көбінесе полиметилметакрилат сүйек цементімен омыртқа корпусы толтырылады, мақсаты — ауырсынуды жою, компрессияның одан әрі дамуын болдырмау және сауығу мерзімін жеделдету. Кифопластиканың вертебропластикадан айырмашылығы — омыртқа корпусына үрленетін шар арқылы сонда қуыс құрып, цементті төменірек қысымда енгізуге мүмкіндік беруге негізделген. Бұл әдістің тағы бір теориялық мақсаты — құлаған омыртқа корпусының биіктігін ішінара қалпына келтіру. Екі емдеу әдісі де жергілікті анестезия аясында жүргізілуі мүмкін. Флюороскопия бақылауымен орындалатын бұл процедуралар кезінде рентгенконтрастты цементтің омыртқа корпусынан тыс, әсіресе жұлын каналына ағып кетпеуіне көңіл бөлу керек. Осы науқастарда 24-сағатта екі әдіспен де ауырсынудың айқын азайғаны байқалған.

Есте сақтау керек:

Остеопороз бүгін де, болашақта да ең үлкен қоғамдық мәселе болып қала береді сияқты.

Остеопороз тек әйелдерге тән ауру емес.

Сынықтардың немесе ықтимал асқынулардың алдын алу үшін ерте диагноз қою маңызды.

Остеопоротикалық сынық себебінен хирургиялық жолмен емделген науқастарда емнің табыстылығы жеткілікті сүйек сапасына байланысты екенін ұмытпау керек. Остеопоротикалық сынықтарда операциядан кейін міндетті түрде медициналық остеопороз емі басталуы тиіс.

Остеопороз емі міндетті түрде дәрігердің бақылауымен және қадағалауымен жүргізілуі тиіс.