Себептері
Постуральды кифоз: Балаларда әдетте мектеп скрининг тексерулерінде анықталатын деформация болып табылады. Әдетте адолесценция кезеңінде және қыздарда жиірек кездеседі. Қисаю 60º-тан төмен, омыртқа икемді. Рентгенограммада омыртқада құрылымдық ауытқу жоқ.
Scheuermann кифозы: Халықта %0.4-8.3 аралығында кездесетін кеуде (арқа) және кеуде-бел (арқа+бел) омыртқасының құрылымдық қисаюы болып табылады. Ер адамдарда жиірек кездеседі (Е/Ә:7,3/1). Этиологиясы туралы әртүрлі пікірлер болғанымен, ең жиі қабылданатыны — омыртқалардағы (омыр) ринг апофиздерінде пайда болатын аваскулярлық некроз. Әдетте адолесценттік өсу шыңы кезінде кездеседі. Жүгінудің негізгі шағымдары — арқа немесе бел ауруы, не дене қалпының бұзылуы. Диагноз критерийлері: кифоздың жоғарғы нүктесінде бір-біріне іргелес кемінде 3 омыртқада 5º-тан артық сына тәрізді деформация және кеуде кифозының 45º-тан асуымен қатар омыртқа соңғы тақталарының бұзылуы. 50º-тан төмен, прогрессиясыз, жеңіл жоғарылаған кифозы бар адолесценттер әр 4-6 айда жасалатын бүйір рентгенограммалармен бақылана алады; өсу аяқталғанда бақылау қажет болмайды. Консервативті емдеуде 50º-80º аралығында қисаюы бар адолесценттерге корсет қолданып көруге болады. Қисаю 80º-тан асса, хирургиялық ем қажет. Хирургиялық емде әдетте алдыңғы босатумен бірге артқы инструментация және фузия біріктіріледі. Операциядан кейін корсет қолдану қажет емес, науқас мүмкіндігінше қысқа мерзімде тұрғызылады. Операциядан кейінгі 1-күні науқас отырғызылады, 6 айдан кейін бел жаттығуларын бастайды.
Туа біткен кифоз: Туа біткен омыртқалық ауытқуға байланысты дамиды. Омыртқалық ауытқудың себебі — формация ақауы, сегментация ақауы немесе аралас болуы мүмкін. Формация ақауына байланысты омыртқа денесінде алға қарай пайда болған сына тәрізді омыртқа (кама вертебра) немесе омыртқа денесінің алдыңғы бөлігінің толық қалыптаспауынан дамыған гемивертебра кифоз деформациясына әкелуі мүмкін. Сол сияқты, сегментация ақауына байланысты омыртқа денелерінің бір-біріне жанасуы немесе біріктіруші жолақтың (ансегментті бар) болуы салдарынан да кифоз деформациясы дамуы мүмкін.
Паралитикалық кифоз: Полиомиелит, ЦП (церебралды сал ауруы), жұлындық бұлшықет атрофиясы сияқты аурулардан кейін дамыған кифоз.
Миеломенингоцеле: Менингоцеле және миеломенингоцеле бар кезде бір уақытта %8-15 аралығында кифоз деформациясы да болуы мүмкін.
Посттравматикалық: Омыртқа сынықтарынан кейін сына тәрізденудің салдарынан кифоз деформациясы дамуы мүмкін.
Қабыну: Инфекциялар ішінде алдымен ойға келетіні — туберкулез, бруцеллез сияқты спецификалық инфекциялар. Қабынумен жүретін аурулар ішінде анкилоздаушы спондилит пен ревматоидты артрит.
Хирургиялық араласулардан кейін: Хирургиялық емделген, бірақ толық емес репозиция жасалған немесе жеткіліксіз бекітілген сынықтардан кейін кифоз дамуы мүмкін.
Метаболикалық: Остеопороз, остеомаляция және остеогенез имперфекта салдарынан дамуы мүмкін.
Дамуға байланысты: Акондроплазия және мукополисахаридоздар сияқты аурулар салдарынан кифоз дамуы мүмкін.
Кифоз диагнозы
Науқасқа бүйірінен қараған кезде басының алға қисайғаны және арқасының домбығуы байқалады. Әдетте арқа мен мойын ауыруы туралы шағымдар болады.
Отбасылардың орындауы керек шаралар
Балалардың жұмыс үстелдері мен орындықтарының тиісті орналасуын, бұрышын және биіктігін қамтамасыз ету, монитор мен перне тақтасының биіктігін қолайлы қалыпқа реттеу маңызды. Осы реттеулердің көмегімен балаларымыздың омыртқасын физиологиялық шекте ұстай алатын идеал қалыпқа үйренуіне жағдай жасай аламыз. Спорт баланың дене жағдайын, омыртқаны тік ұстайтын бұлшықеттердің күші мен төзімділігін арттыру арқылы постуральды кифоздың алдын алады. Мұның ең жақсы дәлелі — спорттық жағынан белсенірек болатын жаз айларында баланың кифоз туралы шағымдарының азаюы. Аптасына кемінде 3 күн бір сағат спорттық белсенділік болса, барлық мәселені шешетініне сенімді болыңыз. Кері мекик (ters mekik), пилатес және аэробика сияқты спорттық іс-шаралар да, әсіресе адолесценттер үшін өте маңызды.
