Эндокардит (жүрек қақпақшасының қабынуы) дегеніміз не? Белгілері, себептері және емі

Эндокардит (жүрек қақпақшаларының қабынуы) дегеніміз не? Белгілері қандай?

Көбінесе бактериялық инфекциядан туындайтын бұл ауру жүрек қақпақшалары мен жүрекшелерінің ішкі бетін қаптайтын эндотелий қабатының қабынуы болып табылады. Бұл жағдай әдетте бактериялық инфекцияларға байланысты пайда болады және жүректің қалыпты қызметіне әсер етуі мүмкін.

Эндокардит жүрек қақпақшаларының табиғи құрылымының бұзылуына әкеліп, инфекцияның жүрекке одан әрі зақым келтіруіне және күрделі асқынулардың туындауына себеп болуы мүмкін. Белгілеріне жиі кездесетін дене қызуының көтерілуі, қалтырау, әлсіздік, ентігу, кеудедегі ауырсыну, жүрек соғысының бұзылуы және қан тамырларында қызыл дақтардың пайда болуы жатады. Емдеу бірнеше аптаға созылатын антибиотиктерді немесе басқа дәрі-дәрмектерді, кейде ота жасауды қамтиды. Жылдам және агрессивті емдеу арқылы көптеген адамдар сауығып кетеді. Емделмеген жағдайда өлімге әкелуі мүмкін.

Эндокардит дегеніміз не?

Эндокардит – жүрек қақпақшаларының және кейде жүрекшелердің ішкі қабығының өмірге қауіп төндіруі мүмкін қабынуы. Бұл ішкі қабық эндокард деп аталады. Бұл ауру әдетте инфекциядан туындайды. Бактериялар, саңырауқұлақтар немесе басқа микробтар қан ағымына түсіп, жүректегі зақымданған аймақтарға жабысады. Аурудың даму ықтималдығын арттыратын жағдайларға жасанды жүрек қақпақшалары, зақымданған жүрек қақпақшалары немесе басқа жүрек ақаулары жатады.

Эндокардиттің жедел және жедел емес (субакуталы) екі түрі бар. Жедел түрі кенеттен дамиды және бірнеше күн ішінде өмірге қауіп төндіруі мүмкін. Жедел емес түрі апталар, тіпті айлар ішінде баяу дамиды. Екі жағдайда да қан ағымына түскен бактериялар себеп болады. Ауруды ерте сатысында анықтау және емдеу өте маңызды. Емдеу кешіктірілсе, бұл жағдай жүрек қақпақшаларын зақымдап, өмірге қауіп төндіруі мүмкін.

Эндокардиттің белгілері қандай?

Жүрек қақпақшасы қабынуының белгілері әр адамда әртүрлі дамуы мүмкін. Олар ауыр немесе жеңіл болуы, кенеттен немесе біртіндеп пайда болуы мүмкін. Жедел эндокардит белгілері тез пайда болады және шұғыл медициналық көмекті қажет етеді. Ал жедел емес ауру баяу дамитындықтан, белгілері біртіндеп көрінеді. Жиі кездесетін белгілерге мыналар жатады:

Кеудедегі ауырсыну: Жүрекке көбірек күш түскенде кеудеде ауырсыну тудыруы мүмкін. Бұл ауырсыну әдетте жүрек аймағында сезіледі және кейде тыныс алғанда немесе жаттығу кезінде күшеюі мүмкін.

Шаршау және әлсіздік: Аурудың ерте белгілерінің бірі – әдеттен тыс шаршау немесе әлсіздік сезімі. Бұл белгілер ағзаның инфекциямен күресуге тырысуынан туындауы мүмкін.

Ентігу: Өкпеде сұйықтықтың жиналуы тыныс алуды қиындатуы мүмкін. Егер жүректің кейбір бөліктері қабынса, өкпеден жүрекке оттегіге бай қан жеткілікті мөлшерде айдалмайды. Бұл жүректің қалыпты жұмысын бұзып, соның салдарынан ентігу пайда болуы мүмкін.

Жүректегі шу: Жүректегі шу – жүрекке баратын қақпақшаның толық жабылмауына байланысты қанның кері ағуы. Ауру бұрыннан бар жүрек шуын нашарлатуы немесе жаңасының пайда болуына әкелуі мүмкін.

Дене қызуы немесе қалтырау: Бактериялық инфекция болған жағдайда, бұл иммундық жүйенің реакциясы ретінде дене қызуының көтерілуіне әкелуі мүмкін. Дене қызуының жоғарылауы және қалтырау жиі кездесетін белгілердің бірі.

Бұлшықет, буын немесе арқадағы ауырсыну: Жүрекке көбірек күш түскенде арқа немесе буындар сияқты басқа аймақтарда да ауырсыну тудыруы мүмкін.

Терідегі өзгерістер: Бұл ауруы бар адамдарда алақанда немесе табанда қан тамырларының жарылуы, ауырсынатын қызыл немесе күлгін ісінулер немесе ауырмайтын, тегіс, қызыл ісінулер байқалуы мүмкін.

Жөтел: Өкпеде сұйықтықтың жиналуы науқаста жөтел ұстамаларының пайда болуына әкелуі мүмкін.

Эндокардит қалай пайда болады?

Эндокардит әдетте бактерия, саңырауқұлақ немесе басқа микробтар тудырған инфекциядан пайда болады. Микробтар қан ағымына түсіп, жүрекке жетеді. Жүректе олар зақымданған жүрек қақпақшаларына немесе зақымданған жүрек тініне жабысады. Әдетте ағзаның иммундық жүйесі қан ағымына түскен зиянды бактерияларды жояды. Дегенмен, теріде, ауызда, тамақта немесе ішекте болатын бактериялар қан ағымына түсіп, ауру тудыруы мүмкін. Тіс емшаралары (әсіресе тіс жұлу) және эндоскопиялық тексерулер бактериялардың қанға түсуіне себеп болуы мүмкін. Кейде төмендегі жағдайларда ауыздан, теріден, ішектен, тыныс алу жүйесінен немесе несеп жолдарынан бактериялар қан ағымына түсуі мүмкін:

Тамақтану

Тіс тазалау

Тіс жібін қолдану

Дәретхананы пайдалану

Эндокардит диагнозы қалай қойылады?

Эндокардит диагнозын қою үшін дәрігер алдымен науқастың анамнезін жинайды. Содан кейін физикалық тексеру жасап, симптомдардың жағдайын зерттейді. Физикалық тексеруден бөлек, дәрігер диагнозды нақтылау үшін төмендегі тексерулерді тағайындауы мүмкін. Жүрек қақпақшасының қабынуы кезінде қолданылатын кейбір тексерулер:

Қан дақылдары (посев) тесті: Диагноз қою үшін қолданылатын ең маңызды тексерулердің бірі – қан дақылдары. Қан үлгілері алынып, зертханалық ортада бактериялық немесе саңырауқұлақ инфекциясы тұрғысынан зерттеледі. Оң нәтижелі қан дақылы диагнозды растайды.

Қанның жалпы талдауы: CBC тесті инфекция белгілерін бағалау және инфекцияның ауырлығын анықтау үшін жасалады. Инфекция болған жағдайда ақ қан жасушалары мен қабыну маркерлерінің деңгейі жоғарылауы мүмкін.

Эхокардиограмма: ЭХО жүректің құрылымы мен қызметін бағалау үшін қолданылады. Бұл ауру кезінде жүрек қақпақшалары мен жүрек қуыстарындағы өзгерістерді анықтауға көмектеседі.

Кеуде қуысының рентгені: Кеуде қуысының рентгені аурудың салдарынан өкпе мен жүректің зақымдану жағдайын көрсете алады. Жүрек қақпақшасының қабынуы науқаста жүректің ұлғаюына әкелді ме немесе ағзадағы кез келген инфекция өкпеге таралды ма, соны анықтауға көмектеседі.

Компьютерлік томография (КТ) немесе магнитті-резонанстық томография (МРТ): Диагнозды растау және инфекцияның таралуын бағалау үшін компьютерлік томография (КТ) немесе магнитті-резонанстық томография (МРТ) сияқты заманауи бейнелеу әдістері қажет болуы мүмкін.

Эндокардит қалай емделеді?

Бұл жағдай өмірге қауіп төндіруі мүмкін. Бұл ауру кезінде жүрек қақпақшаларының зақымдануын және одан да күрделі асқынулардың алдын алу үшін шұғыл емдеу қажет. Емдеу әдетте науқастың симптомдарына, инфекцияның түрі мен ауырлығына, зақымданған қақпақшаға және басқа факторларға байланысты жүргізіледі. Эндокардитті емдеу мынадай элементтерді қамтуы мүмкін:

Антибиотикпен емдеу: Емдеуде антибиотиктерді қолдану өте маңызды. Емдеудің алғашқы сатысында әдетте кең спектрлі антибиотиктер тағайындалады. Кейіннен науқастан алынған қан дақылдарының нәтижелеріне сәйкес тиісті антибиотиктерге ауысуға болады. Антибиотикпен емдеу әдетте 4-6 аптаға созылуы мүмкін және кейде ауызша қабылдауға болатын болса, кейбір жағдайларда ауруханада көктамыр ішілік (IV) жолмен енгізу қажет болуы мүмкін. Егер ауру саңырауқұлақ инфекциясынан туындаса, саңырауқұлаққа қарсы дәрілер беріледі. Кейбір науқастарға аурудың қайталануын болдырмау үшін өмір бойы саңырауқұлаққа қарсы дәрілер қажет болуы мүмкін.

Хирургиялық араласу: Кейбір жағдайларда емдеу үшін хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін. Әсіресе жүрек қақпақшалары қатты зақымданған болса немесе инфекция жүректің басқа тіндеріне таралған болса, хирургиялық жөндеу немесе қақпақшаны ауыстыру қажет болуы мүмкін. Хирургиялық араласу инфекцияланған тіндерді тазартуға және жүрек қызметін қалпына келтіруге көмектеседі.

Симптоматикалық емдеу: Симптомдарды жеңілдету үшін дәрігер тарапынан симптоматикалық емдеу ұсынылуы мүмкін. Науқаста байқалатын дене қызуы немесе ауырсыну сияқты симптомдар үшін қызу түсіретін дәрілер немесе ауырсынуды басатын дәрілер тағайындалуы мүмкін. Ентігуі бар науқастарға оттегі терапиясы қолданылуы мүмкін.

Емдеу кезінде науқастарды дәрігердің бақылауымен жүйелі түрде қадағалау маңызды. Қан талдаулары мен бейнелеу зерттеулері сияқты маңызды тексерулер емдеудің тиімділігін бағалау үшін дәрігер тарапынан қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, аурудың жалғасып жатқан инфекция емес екеніне көз жеткізу үшін қан дақылдары қайта алынуы мүмкін.

Жиі қойылатын сұрақтар

Эндокардит – жүрек қақпақшалары мен жүрекшелерінің қабынуынан туындайтын ауру және ол тікелей жүрекке әсер етеді. Жүрек қақпақшалары – жүрек қуыстары арасындағы қан ағымын реттейтін құрылымдық компоненттер, ал эндокардит осы қақпақшалардың инфекциялануы нәтижесінде пайда болады. Эндокардитті емдеу ұзақтығы науқастың инфекциясының ауырлығына, емге берген жауабына және қолданылатын емдеу әдістеріне байланысты өзгеруі мүмкін. Әдетте, антибиотикпен емдеу кем дегенде 4-6 аптаға созылады және кейбір жағдайларда бұл мерзім одан да ұзаруы мүмкін. Хирургиялық араласуды қажет ететін жағдайларда емдеу мерзімі мен сауығу процесі ұзағырақ болуы мүмкін. Эндокардит емделмесе, күрделі асқынуларға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Инфекция жүрек қақпақшаларында тұрақты зақым келтіруі мүмкін, бұл жүрек қызметінің бұзылуына және жүрек жеткіліксіздігі қаупінің артуына әкеледі. Псориаздық эндокардит – псориаз ауруы бар адамдарда сирек кездесетін асқыну. Бұл жағдай псориаз тудырған қабынудың жүрек қақпақшаларына әсер етіп, эндокардиттің дамуына әкелуі арқылы пайда болады. Жедел эндокардит – әдетте тез пайда болатын және ауыр симптомдармен өтетін жүрек қақпақшасының инфекциясы. Жедел түрде симптомдар кенеттен және ауыр болса, жедел емес түрде баяу және анық емес болады. Екі жағдайда да жүрек қақпақшалары зақымдануы мүмкін және емделмесе, жүрек жеткіліксіздігі мен басқа да күрделі асқынуларға әкелуі мүмкін. Инфекциялық эндокардит профилактикасы – белгілі бір қауіп тобындағы науқастардың тіс емдеу немесе ота сияқты инвазивті емшаралар кезінде инфекция қаупін азайту үшін қабылданатын шаралар. Бұл профилактика әдетте антибиотиктерді алдын ала қолдануды қамтиды және эндокардит даму қаупі бар науқастар үшін ұсынылады.

Егер сізде эндокардит белгілері бар деп ойласаңыз, уақыт жоғалтпай кардиолог дәрігерге қаралыңыз. Hisar Hospital Intercontinental-де өз саласының білікті дәрігерлерімен ерте диагностика мен емдеу мүмкіндігін пайдалану үшін дереу жазылыңыз.

Онлайн жазылу үшін басыңыз.

Кардиология бөлімі туралы толық ақпарат алыңыз.