Атриальді фибрилляция (Жүрек ырғағының бұзылуы) дегеніміз не? Белгілері, Себептері және Емі

Атриальді фибрилляция (Жүрек ырғағының бұзылуы) дегеніміз не? Белгілері қандай?

Атриальді фибрилляция (Афиб) – жүректің жоғарғы камераларында (атриум) басталатын жүректің тұрақсыз ырғағы. Афиб – ең жиі кездесетін аритмиялардың бірі. Қалыпты жағдайда жүрек ырғағы тұрақты және үйлесімді түрде соғады, алайда атриальді фибрилляция кезінде бұл ырғақ бұзылады. Бұл жағдай атриумның бақылаусыз электрлік импульстерге толуы нәтижесінде пайда болады және жүректің төменгі камераларына (қарыншаларға) берілетін электрлік сигналдардың ретсіздігіне әкеледі. Атриальді фибрилляция әдетте қартаю, жоғары қан қысымы, жүрек ауруы сияқты факторларға байланысты пайда болады. Симптомдарға шаршау, жүрек қағуы, тыныс алудың қиындауы және бас айналу жатады. Қауіп факторларына жоғары қан қысымы, коронарлық артерия ауруы және семіздік сияқты жағдайлар кіруі мүмкін. Емдеу әдістеріне дәрі-дәрмектер, қан сұйылтқыштар және кейбір жағдайларда электрлік кардиоверсия немесе абляция сияқты интервенциялық процедуралар кіреді. Емделмеген Афиб инсультқа әкелуі мүмкін.

Атриальді фибрилляция (Жүрек ырғағының бұзылуы) дегеніміз не?

Атриальді фибрилляция – жүректің жоғарғы камераларының бірі болып табылатын жүрекшелердің (атриум) ретсіз және жылдам дірілдеуі немесе жиырылуы арқылы пайда болатын жиі кездесетін жүрек ырғағының бұзылуы. Атриальді фибрилляция кезінде жүректегі электрлік импульстердің қалыпты айналымы бұзылады. Бұл жүректің жылдам, хаотикалық ырғағына және қанның жүрекшелерден төменгі камераларға (қарыншаларға) қарай әлсіз қозғалысына әкеледі. Бұл ауруы бар адамдарда жүрек тұрақсыз және кейде қалыпты жағдайдан әлдеқайда жылдам соғады. Сондай-ақ жүректің жоғарғы және төменгі камералары тиісті түрде бірге жұмыс істемейді. Бұл орын алғанда, төменгі камералар толығымен толмайды немесе өкпе мен денеге жеткілікті мөлшерде қан айдамайды. Бұл жағдай науқаста бас айналу, шаршау және жүрек қағу сияқты айқын симптомдардың көрінуіне әкелуі мүмкін. Қысқа уақыт ішінде пайда болуы мүмкін немесе бұл қолайсыздық ұзақ уақытқа созылуы мүмкін. Науқасты инсультке және басқа да жүрек ауруларына ұшыратуы мүмкін болғандықтан, оны емдеу өте маңызды. Сондықтан симптомдарды білу және маман дәрігермен жеке қауіп факторлары туралы талқылау маңызды.

Атриальді фибрилляцияның белгілері қандай?

Афибі бар кейбір адамдарда ешқандай симптомдар болмауы мүмкін. Бұл жүрек қарыншаларының қаншалықты жылдам соғатынына байланысты. Егер қарыншалар қалыпты немесе аздап жоғары жылдамдықта соқса, пациенттер көбінесе ешнәрсе сезбеуі мүмкін. Алайда қарыншалар жылдамырақ соқса, симптомдар айқынырақ бола түседі. Сондай-ақ егер белгілер байқалса, олардың қашан пайда болғанын тіркеп отыру және бұл ақпаратты мүмкіндігінше тезірек дәрігермен бөлісу маңызды. Жүрек ырғағы бұзылуының кейбір белгілері төмендегілерді қамтуы мүмкін:

Жүрек қағуы

Шамадан тыс шаршау

Тұрақсыз жүрек соғысы

Пальпитация (жүрек қағуы немесе жарысып жатқандай сезіну)

Бас айналу немесе жеңіл бастың айналуы

Естен тану (синкопе)

Ентігу

Кеуде ауыруы (стенокардия)

Егер Афиб емделмесе, келесідей күрделі асқынуларға әкелуі мүмкін:

Инсульт

Жүрек жеткіліксіздігі

Қан ұйындылары

Кенеттен жүрек тоқтауы (SCA)

Когнитивті бұзылыс және деменция

Атриальді фибрилляция неден пайда болады?

Атриальді фибрилляцияның ең жиі кездесетін себебі – жүрек құрылымындағы ақаулар. Атриальді фибрилляцияның себептері мыналарды қамтуы мүмкін:

Туа біткен жүрек ақаулары

Жүрек стимуляторына қатысты мәселе

Обструктивті ұйқы апноэ деп аталатын ұйқының бұзылуы

Инфаркт

Жүрек қақпақшасының ауруы

Жоғары қан қысымы

Өкпе қабынуын қоса алғандағы өкпе аурулары

Коронарлық артерия ауруы деп аталатын артериялардың тарылуы немесе бітелуі

Белсенділігі жоғары қалқанша безі және ұқсас аурулар

Вирустардан туындаған инфекциялар

Атриальді фибрилляцияның қауіп факторлары қандай?

Аурудың пайда болу қаупі жас ұлғайған сайын артуы мүмкін. Сондықтан қауіп факторларын білу және дәрігердің бақылауында болу маңызды. Қауіп аймағындағы адамдарға ерте анықтау үшін жүрек және тамыр функцияларын үнемі тексертіп тұру маңызды.

Жас: Жас ұлғайған сайын афиб қаупі артады. Әсіресе 60 жастан асқан адамдарда бұл аурудың жиілігі жоғарырақ.

Кофеин, темекі, алкоголь, никотин немесе зиянды заттарды қолдану: Кофеин, темекі, алкоголь, никотин немесе зиянды заттарды тұтыну жүректің жиірек соғуына әкелуі мүмкін. Бұл жағдай жүрек ырғағының күрделірек бұзылыстарының пайда болуына әкеп соқтыруы мүмкін.

Минералдар деңгейіндегі өзгерістер: Қанда болатын калий, натрий, кальций және магний сияқты минералдар жүректің тұрақты жұмыс істеуінде рөл атқарады. Бұл минералдардың деңгейіндегі ретсіздік жүрек ырғағының бұзылуының пайда болуына әсер етуі мүмкін.

Жүрек аурулары: Жүрек аурулары, әсіресе коронарлық артерия ауруы, жүрек қақпақшаларының аурулары, жүрек бұлшықеті аурулары және жүрек операциялары атриальді фибрилляция қаупін арттыруы мүмкін.

Жоғары қан қысымы: Жоғары қан қысымының болуы жүрек-қан тамырлары денсаулығына кері әсерін тигізіп, атриальді фибрилляция қаупін арттыруы мүмкін. Уақыт өте келе жоғары қан қысымы жүректің бір бөлігінің қатаюына және қалыңдауына әкелуі мүмкін. Жүрек тіндеріндегі қатаю немесе қалыңдау жүрек соғысы сигналдарының жүрек арқылы өту жолын өзгертуі мүмкін.

Басқа аурулар: Диабет, созылмалы бүйрек ауруы немесе өкпе ауруы сияқты жағдайлар жүрек тамырларына, жүйке жүйесіне зиян келтіруі мүмкін, бұл адамдарда атриальді фибрилляцияның пайда болу қаупін арттырады.

Кейбір дәрі-дәрмектер мен қоспалар: Рецепт бойынша берілетін кейбір дәрілер және рецептсіз сатып алынатын кейбір жөтел мен суық тиюге қарсы препараттар жүрек соғысының тұрақсыздығын тудыруы мүмкін.

Ұйқы апноэсі: Ұйқы апноэсі ұйқы кезінде тыныс алудың тоқтап қалуына әкеледі, бұл атриальді фибрилляция қаупін арттыруы мүмкін.

Қалқанша безінің ауруы: Қалқанша безінің тым белсенді болуы жүрек соғысының тұрақсыздығын тудыруы мүмкін.

Семіздік: Артық салмақ немесе семіздік жүрек денсаулығына кері әсер етіп, атриальді фибрилляция қаупін арттыруы мүмкін.

Отбасылық тарих: Генетикалық бейімділік аурудың дамуына әсер етуі мүмкін. Отбасы тарихында атриальді фибрилляция бар адамдарда бұл аурудың қаупі артуы мүмкін.

Атриальді фибрилляция диагнозы қалай қойылады?

Атриальді фибрилляцияға диагноз қою үшін дәрігер алдымен науқастың анамнезін жинайды. Тамақтану әдеттері мен физикалық белсенділік, отбасылық тарих, симптомдар және қауіп факторлары зерттеледі. Одан кейін дәрігер пациентке келесілерді қамтитын физикалық тексеру жүргізеді:

Стетоскоп көмегімен жүрек ырғағын тыңдау

Тамыр соғысы мен қан қысымын тексеру

Қалқанша безінің проблемаларын анықтау үшін бездің мөлшерін тексеру

Жүрек жеткіліксіздігін анықтау үшін аяқтарда немесе балтырларда ісінудің бар-жоғын қарау

Жүрек жеткіліксіздігін немесе инфекцияны анықтау үшін өкпені тыңдау

Физикалық тексеруден басқа, диагнозды анықтауға көмектесу үшін дәрігер келесі тесттерді талап етуі мүмкін. Бұл тесттер мыналарды қамтуы мүмкін:

Электрокардиограмма (ЭКГ): ЭКГ – көбінесе дәрігер таңдайтын алғашқы тестілеу әдісі. Ол ауыртпалықсыз және шамамен үш минуттай қысқа уақытта нәтиже алуға болады. Жүректің электрлік сигналдарын өлшейді және жазып алады, сондай-ақ дәрігерге жүрегіңіздің қалыпты соғып жатқан-соқпайтыны туралы ақпарат бере алады.

Эхокардиограмма (ЭХО): ЭХО жүректің қозғалысын көрсету үшін ультрадыбыстық технологияны қолдануды қамтиды. Қан ағыны және жүрек бұлшықетінің жиырылуына қатысты мәселелерді ашып көрсете алады.

Қан анализдері: Кейде қандағы теңгерімсіздіктер ауруды тудыруы мүмкін. Қарапайым қан анализдері калий және қалқанша безі гормондарының деңгейін көрсете алады.

Сондай-ақ кейбір жағдайларда дәрігер жүректің күнделікті өмірде қалай жұмыс істейтінін тексергісі келуі мүмкін. Бұл жағдайда пациенттен жүрек белсенділігін жазып алу үшін тасымалданатын медициналық құрылғыны тағып жүру сұралуы мүмкін.

Атриальді фибрилляцияны емдеу қалай жүргізіледі?

Афибті емдеудің негізгі мақсаттары көбінесе жүрек соғу жылдамдығын бақылау, жүректің қалыпты ырғағын қайта қалпына келтіру және инсульт алу қаупін азайту болып табылады. Симптомдарға байланысты дәрігер емнің көмектесіп жатқанын көру үшін көбінесе дәрілік терапияны қолдана алады. Жүрек ырғағының бұзылуын емдеу төмендегілерді қамтуы мүмкін:

Дәрілік терапия: Дәрігерлер көбінесе атриальді фибрилляцияны бақылауда ұстау үшін антиаритмиялық дәрі-дәрмектерді жазып береді. Бұл препараттар жүрек соғысын реттеуге көмектесіп, симптомдарды азайта алады. Сондай-ақ қан сұйылтатын дәрілер де тағайындалуы мүмкін, бұл препараттар қан ұйындыларының алдын алып, инсульт қаупін төмендете алады.

Электрлік кардиоверсия: Бұл процедура кезінде, көбінесе дәрілік терапияға жауап бермейтін немесе шұғыл жағдайларда дәрігерлер жүректі тұрақты ырғаққа қайта келтіру үшін басқарылатын электр тогының соққысын қолданады.

Катетерлік абляция: Абляция – атриальді фибрилляцияның көзі болып табылатын қалыптан тыс жүрек тінін хирургиялық жолмен жоюды қамтитын процедура. Бұл процедура тұрақсыз жүрек соғысын бақылауда тиімді болып, симптомдарды азайта алады.

Жүрек стимуляторы (Pacemaker) немесе имплантацияланатын кардиовертер-дефибриллятор (ICD): Кейбір жағдайларда жүрек ырғағын реттеуге немесе тұрақсыз жүрек соғысын түзеуге көмектесу үшін жүрек стимуляторы немесе ICD сияқты құрылғылар хирургиялық жолмен имплантациялануы мүмкін.

Maze процедурасы: Жүрек ырғағының бұзылуын операция жасау әдістерінің бірі болып табылатын maze процедурасы қалыптан тыс сигналдарды блоктайтын лабиринт үлгісіндегі тыртық тінін қалыптастыруды қамтиды. Қалыптасқан лабиринт тәрізді өрнек қалыптан тыс сигналдардың өтуіне кедергі жасайды, бірақ қалыпты жүрек соғысы сигналдарының өтуіне рұқсат береді. Бұл процедураның сәттілік көрсеткіші өте жоғары.

Өмір салтын өзгерту: Салауатты өмір салтын таңдау атриальді фибрилляцияны емдеуде маңызды рөл атқарады. Бұл өзгерістерге дәрігердің бақылауымен тұрақты түрде жаттығу жасау, стрессті басқару, дұрыс тамақтану, темекі, алкоголь және зиянды заттарды тұтынудан бас тарту кіреді.

Жиі қойылатын сұрақтар

Атриальді фибрилляция жүректің тұрақсыз және жылдам соғуын тудырып, жүрек камераларының (атриумдардың) тиімді жұмыс істеуіне кедергі жасайды. Бұл жағдай қанның қалыпты ағынын бұзып, ұйындылардың пайда болуын арттыру арқылы инсульт қаупін жоғарылатады. Сонымен қатар, атриальді фибрилляцияның ұзақ уақыт бойы болуы жүрек жеткіліксіздігі сияқты күрделі жүрек проблемаларына әкелуі мүмкін. Атриальді фибрилляция әдетте егде жастағы адамдарда жиі кездеседі. Дегенмен, гипертония, жүрек аурулары, диабет, семіздік сияқты қауіп факторлары бар кез келген жастағы топтағы адамдарда да атриальді фибрилляция пайда болуы мүмкін. Атриальді фибрилляция – денсаулыққа күрделі проблемалар тудыруы мүмкін жағдай. Тұрақсыз жүрек соғысы қан ұйындыларының пайда болу қаупін арттырып, инсульт қаупін жоғарылатады. Сондай-ақ, егер ұзақ уақыт бойы емделмесе, жүрек жеткіліксіздігі сияқты басқа да жүрек проблемаларына әкелуі мүмкін. Атриальді фибрилляция кезінде қалыпты жағдайда үйлесімді түрде соғуы тиіс жүректің жоғарғы камералары болып табылатын атриумдар тұрақсыз және жылдам жиырылады немесе дірілдейді. Бұл жағдайда жүректің ырғағы мен жүрек соғу жылдамдығы бұзылады. Бұзылған жүрек ырғағы қанның тұрақты түрде айдалуына кедергі келтіруі мүмкін. Жүрек ырғағы бұзылыстарының диагнозы мен емін әдетте кардиология мамандары жүргізеді. Кардиологтар жүрек ырғағының бұзылыстарын анықтау және емдеу әдістерін анықтау үшін пациенттің медициналық тарихы мен симптомдарын бағалайды. Атриальді фибрилляцияның ұзақтығы адамнан адамға және ұстама түріне байланысты өзгереді. Кейбір пациенттерде тек бірнеше минутқа созылса, басқаларында сағаттар, күндер немесе тіпті айлар бойы созылуы мүмкін. Атриальді фибрилляцияның ұзақтығы көптеген факторларға байланысты, алайда емдеу және жүрек ырғағын бақылауға алу көбінесе ұстамалардың ұзақтығын қысқартуға көмектеседі.

Егер жүрек ырғағының бұзылу белгілерін бастан кешіріп жатсаңыз, кешіктірмеңіз. Hisar Hospital Кардиология мамандары сізге жеке диагноз және емдеу нұсқаларымен көмек көрсетуге дайын.

Қабылдауға жазылу үшін дереу бізбен байланыса аласыз.