ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია არის სამედიცინო სპეციალობა, რომელიც კუნთოვან-ჩონჩხის სისტემის დაავადებების არაქირურგიული მკურნალობის მეთოდებით არის დაკავებული. კუნთოვან-ჩონჩხის სისტემის დაავადებებით გამოწვეული ფუნქციური უკმარისობის გაუმჯობესება ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის სფეროს განეკუთვნება. ფიზიოთერაპია და რეაბილიტაცია რეკომენდებულია ტრავმით გამოწვეული მდგომარეობების, კუნთოვან-ჩონჩხის სისტემის გენეტიკური დაავადებებისა და მოძრაობის გაძნელების გამომწვევი ნევროლოგიური დაავადებების დროს. ჩვენებებს შორისაა ტკივილის პრობლემები, თიაქრები, სპორტული ტრავმები, რევმატიული და ნევროლოგიური დაავადებები.

ფიზიოთერაპია სეანსების სახით მიმდინარეობს. თითოეული სეანსის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ჩატარებულ მკურნალობაზე, ხოლო ნევროლოგიური დაავადებების რეაბილიტაციისას სეანსები შეიძლება უფრო ხანგრძლივი იყოს. ფიზიოთერაპია შეიძლება რეაბილიტაციისგან დამოუკიდებლად, ცალკე მეთოდადაც იქნეს გამოყენებული. რეაბილიტაციის მიზანია, პაციენტს საკუთარი ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნება შეეძლოს. ამისათვის ფიზიკური მედიცინის ექიმები სხვადასხვა მეთოდს იყენებენ, მათ შორის თერმოთერაპიას (სითბური პროცედურები), კრიოთერაპიას (ცივი პროცედურები), ჰელიოთერაპიას (მზის სხივებით მკურნალობა), ჰიდროთერაპიას (წყლით მკურნალობა), ელექტროთერაპიას, ულტრაბგერასა და ლაზერს.

ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის საავადმყოფო ან ცენტრი მიზნად ისახავს პაციენტის ცხოვრების ხარისხის დაავადებამდელ საუკეთესო მდგომარეობამდე აღდგენას და მისთვის ხელშემშლელი ფიზიკური შეზღუდვების მინიმუმამდე დაყვანას. ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის განყოფილება ზრუნავს კუნთების გაძლიერებაზე, ტკივილის შემსუბუქებაზე და იმ მდგომარეობებზე, რომლებიც ტრავმის ან დაზიანების შემდეგ აღდგენას საჭიროებს. ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია სამედიცინო სპეციალობაა; აქ ექიმ-სპეციალისტებთან ერთად მუშაობენ სერტიფიცირებული ჯანდაცვის სპეციალისტები — ფიზიოთერაპევტები.

რა არის ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია?

ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის განყოფილების მთავარი მიზანია ადამიანების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება და ჯანსაღი ცხოვრების უზრუნველყოფა. ის მულტიდისციპლინურ მიდგომას გვთავაზობს ფიზიკური ჯანმრთელობის პრობლემების სამკურნალოდ და პაციენტის შეზღუდული ფუნქციების აღსადგენად. ოპერაციის შემდგომი აღდგენა, მოძრაობის შეზღუდვა და ტკივილის შემსუბუქება ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის ჩვენებებს განეკუთვნება.

პაციენტის გამოჯანმრთელებისთვის მის მდგომარეობაზე მორგებული მეთოდები შეირჩევა. მათ შორისაა მანუალური თერაპია, რომლის დროსაც ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის სპეციალისტი ხელებით ზემოქმედებს რბილ ქსოვილებზე და ამცირებს კუნთების დაჭიმულობას, ტკივილსა და მოძრაობის შეზღუდვას; თერმოთერაპია, რომელიც აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას და ადუნებს კუნთებს; ასევე კრიოთერაპია, ანუ ცივი პროცედურები, რომლებიც ტარდება ტკივილისა და შეშუპების შესამცირებლად ან ანთების კონტროლისთვის.

ეს მეთოდები სულაც არ არის აუცილებელი ცალ-ცალკე იქნეს გამოყენებული; პაციენტის ინტერესების გათვალისწინებით, ამ პროცედურების კომბინაციით შეიძლება ინდივიდუალური პროგრამა შედგეს. პაციენტის მოძრაობის უნარის გასაუმჯობესებლად მთავარი მეთოდი სამკურნალო ვარჯიშია, ხოლო კუნთების ძალის გასავითარებლად ინდივიდუალური სავარჯიშო პროგრამები ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის მეთოდებთან ერთად მზადდება.

ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია მხოლოდ სიმპტომებს კი არ ამსუბუქებს, არამედ ზოგიერთი მწვავე და ქრონიკული მდგომარეობის დროს მკურნალობის დამოუკიდებელ საშუალებადაც მიიჩნევა. გრძელვადიანი შედეგის მიღწევისა და პაციენტის მიერ ყოველდღიური აქტივობების შესრულების უნარის აღდგენის თვალსაზრისით, ეს სპეციალობა მკურნალობის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

რა სიმპტომები ახასიათებს ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის საჭიროების მქონე დაავადებებს?

ფიზიოთერაპიის ცენტრის მეთვალყურეობის საჭიროების მქონე პაციენტების სიმპტომები შეიძლება განსხვავდებოდეს დაავადების ტიპისა და ადამიანის ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობის მიხედვით. ყველაზე ხშირი სიმპტომებია:

• მოძრაობის შეზღუდვა

• კუნთების სისუსტე

• წონასწორობის დარღვევა

• ტკივილი

• კოორდინაციის პრობლემები

• ფუნქციის დაკარგვა

• წელის ან კისრის ტკივილი

• სახსრების სიხისტე

• მოძრაობისას გაძნელება

• შეშუპება, სისხლჩაქცევა

• სხეულის ერთი მხარის სისუსტე ინსულტგადატანილ პაციენტებში

• წონასწორობის დაკარგვა

• მეტყველების დარღვევები

• კანკალი

• მგრძნობელობის დაკარგვა

შეშუპება, სისხლჩაქცევა ან მოძრაობის შეზღუდვა ხშირად გვხვდება სპორტული ტრავმის მქონე ადამიანებში, მგრძნობელობის დაკარგვა და ცალმხრივი სისუსტე — ინსულტგადატანილ პაციენტებში, ხოლო კანკალი, მეტყველების დარღვევები და ფუნქციის დაკარგვა შეიძლება ნევროლოგიური პრობლემებით გამოწვეული დაავადებების დროს გამოვლინდეს.

კიდევ ერთი სფერო, რომელიც დიდ სარგებელს იღებს ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციისგან, რევმატოლოგიაა. ვინაიდან რევმატიული დაავადებების მქონე ადამიანებში სახსრების დაზიანება ხშირი სიმპტომია, სახსრების ფუნქციის აღდგენა ასევე ფიზიოთერაპიით ხდება. ინდივიდუალური სამკურნალო გეგმის შედგენისა და მეთოდის შერჩევისას მხედველობაში მიიღება პაციენტის ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობა და სიმპტომები.

როგორ ისმება დიაგნოზი ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის სფეროში?

ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის პროცესში დიაგნოსტიკა მოიცავს პაციენტის ფიზიკურ მდგომარეობას, ფუნქციურ შესაძლებლობებს, მოძრაობის შეზღუდვებსა და ცხოვრების ხარისხზე მოქმედ ფაქტორებს. დიაგნოსტიკა ანამნეზის, შეფასებისა და ტესტების ყოვლისმომცველი პროცესია. ის იწყება ანამნეზის შეკრებითა და აღნიშნული სიმპტომების დეტალური შესწავლით. დაზუსტებულია სიმპტომების სიმძიმე, ხანგრძლივობა, წარმოშობის ხასიათი, აღინიშნება თუ არა დილის სიხისტე და რომელი მოძრაობებია შეზღუდული. ფიზიკური გასინჯვისას ფასდება სახსრების მოძრაობის ამპლიტუდა, მგრძნობელობა, კუნთების ძალა, რეფლექსები და სხვა.

რენტგენოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI) და კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT) მნიშვნელოვან როლს ასრულებს კუნთოვან-ჩონჩხის სისტემის დაზიანების მასშტაბის დასადგენად და შესაბამისი სამკურნალო მეთოდის შესარჩევად. გარდა ამისა, ზოგიერთი რევმატიული და ნევროლოგიური დაავადების დიაგნოსტიკისა და დიფერენციული დიაგნოსტიკისთვის ლაბორატორიული კვლევები გამოიყენება.

თუ პაციენტთან ეჭვია რევმატოლოგიის, ნევროლოგიის ან ორთოპედიის სფეროს დაავადებაზე, დიაგნოსტიკური ტესტები შესაბამისად შეიძლება შეიცვალოს. ბოლოს ფასდება პაციენტის ფუნქციონირება: განისაზღვრება ფიზიკური ძალა, მოძრაობის უნარი, წონასწორობა, კოორდინაცია და გარკვეული აქტივობების შესრულებისას არსებული სირთულეები. ყველა ამ შეფასების საფუძველზე დიაგნოზი მულტიდისციპლინური მიდგომით ისმება.

როგორ მიმდინარეობს მკურნალობა ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის სფეროში?

ფიზიკური მედიცინა და რეაბილიტაცია ადამიანის პრობლემაზე მორგებულ მკურნალობას გეგმავს. ფიზიკური მედიცინის სპეციალისტები აკვირდებიან პაციენტების გამოჯანმრთელების პროცესს, გეგმავენ მკურნალობას და საჭიროების შემთხვევაში ცვლილებებს შეაქვთ, რათა პაციენტებმა საუკეთესო შედეგს მიაღწიონ. მკურნალობისას გამოყენებული ზოგიერთი მეთოდი:

• პაციენტის შეფასება: ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის პროცესი პაციენტის მდგომარეობის ყოვლისმომცველი შეფასებით იწყება. ეს შეფასება მოიცავს ისეთ ფაქტორებს, როგორიცაა სამედიცინო ისტორია, სიმპტომები, ფიზიკური ფუნქციები, მოძრაობის შეზღუდვები და ცხოვრების წესი.

• მკურნალობის გეგმა: მკურნალობის გეგმა, როგორც წესი, მოიცავს სხვადასხვა მეთოდს, როგორიცაა ექიმ-სპეციალისტის მეთვალყურეობით ჩატარებული ფიზიოთერაპია, სავარჯიშო პროგრამები, მანუალური თერაპია, ელექტროთერაპია და ჰიდროთერაპია.

• ფიზიოთერაპია და ვარჯიშები: ფიზიოთერაპია არის სპეციალური სავარჯიშო და მოძრაობითი პროგრამები, რომლებიც მიზნად ისახავს კუნთების ძალისა და მოქნილობის გაზრდას, ტკივილის შემცირებას და მოძრაობის შეზღუდვების აღმოფხვრას. ასეთი ვარჯიშები, როგორც წესი, პაციენტის ყოველდღიური აქტივობების გაუმჯობესებისკენ არის მიმართული.

• მანუალური თერაპია: მანუალურ თერაპიაში ფიზიოთერაპევტები ხელით შესრულებულ ტექნიკებს იყენებენ. ეს ტექნიკები გამოიყენება სახსრების მოძრაობის ამპლიტუდის გასაზრდელად, კუნთების დაჭიმულობის შესამცირებლად, ტკივილის შესამსუბუქებლად და პოზის გამოსასწორებლად.

• ელექტროთერაპია: ელექტროთერაპია ტარდება ისეთი აპარატების მეშვეობით, როგორიცაა ულტრაბგერა, ლაზერი და ელექტროსტიმულაცია, ტკივილის შესამცირებლად, კუნთების სპაზმის მოსახსნელად და აღდგენის დასაჩქარებლად.

• ჰიდროთერაპია და აქვათერაპია: ჰიდროთერაპია მოიცავს მკურნალობის მეთოდებს, რომლებიც წყლის თერაპიულ თვისებებს იყენებს. განსაკუთრებით წყლის ამწევი ძალა და წინააღმდეგობა ეხმარება პაციენტებს მოძრაობის უნარის გაუმჯობესებასა და ტკივილის შემცირებაში.

• სარეაბილიტაციო პროგრამები: ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის პროცესი, როგორც წესი, სარეაბილიტაციო პროგრამას მოიცავს. ეს პროგრამები მიზნად ისახავს პაციენტს დაეხმაროს ყოველდღიური აქტივობების აღდგენაში, ფუნქციონირების გაუმჯობესებასა და დამოუკიდებლობის დაბრუნებაში.

ხშირად დასმული კითხვები

ორთოპედია და ფიზიოთერაპია ერთი და იგივეა?

ორთოპედია და ფიზიკური მედიცინა სხვადასხვა სამედიცინო სპეციალობაა. ორთოპედია ძვლების, სახსრებისა და კუნთების დაავადებების მკურნალობით არის დაკავებული, ხოლო ფიზიკური მედიცინის ექიმები გეგმავენ მკურნალობას კუნთოვან-ჩონჩხის სისტემის დაავადებების რეაბილიტაციისა და მოძრაობის უნარის აღდგენისთვის.

რა განსხვავებაა ფიზიკურ მედიცინასა და ფიზიოთერაპიას შორის?

ფიზიკური მედიცინა უფრო ფართო ცნებაა. ფიზიოთერაპია მისი ქვედარგია და ორიენტირებულია პაციენტების მოძრაობის უნარის გაზრდასა და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებაზე. ფიზიოთერაპია მკურნალობას, როგორც წესი, ვარჯიშების, მანუალური თერაპიისა და სხვა ფიზიკური მეთოდების საშუალებით გეგმავს.

ვისთვის არ არის ნაჩვენები ფიზიოთერაპია?

აქტიური ინფექციის მქონე ადამიანებში, ზოგიერთი სიმსივნური დაავადების მოწინავე სტადიაზე ან სისხლდენის რისკის არსებობისას ფიზიოთერაპიის ჩატარება შეიძლება სახიფათო იყოს. ასევე სიფრთხილეა საჭირო მძიმე გულის უკმარისობის, მწვავე თრომბოზისა და ზოგიერთი ნევროლოგიური მდგომარეობის დროს და აუცილებელია ფიზიკური მედიცინის სპეციალისტთან კონსულტაცია.

რა შემთხვევებში არ ტარდება ფიზიოთერაპია?

აქტიური ინფექციების, მძიმე გულის უკმარისობისა და სისხლდენის მაღალი რისკის დროს ფიზიოთერაპია არ უნდა ჩატარდეს. გარდა ამისა, ზოგიერთი სიმსივნური დაავადების მოწინავე სტადიაზე, მწვავე თრომბოზისა და ზოგიერთი ნევროლოგიური დარღვევის დროს ფიზიოთერაპიის ჩატარება განსაკუთრებულ სიფრთხილეს მოითხოვს.

რისთვის გამოიყენება ელექტრული დენი ფიზიოთერაპიაში?

ფიზიოთერაპიაში გამოყენებული ელექტრული დენი ეხმარება ტკივილის შემცირებას, კუნთების სპაზმის მოდუნებას, სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესებასა და კუნთების ძალის გაზრდას. გარდა ამისა, ზოგიერთ შემთხვევაში ელექტრული დენი გამოიყენება ქსოვილების შეხორცების ხელშესაწყობად და ფიზიკური ფუნქციების აღსადგენად.

არის თუ არა ტკივილი ფიზიოთერაპიის შემდეგ?

ფიზიოთერაპიის შემდეგ ზოგჯერ შეიძლება დროებითი ტკივილი ან დისკომფორტი იგრძნობოდეს. ეს, როგორც წესი, დაკავშირებულია იმასთან, რომ მკურნალობისას კუნთები და ქსოვილები მოძრაობს, და ორგანიზმის ადაპტაციის პროცესის ნაწილია. თუმცა, თუ მკურნალობისას ტკივილი ძლიერდება ან დიდხანს გრძელდება, მნიშვნელოვანია ექიმს მიმართოთ.

ფიზიკური მედიცინა არის სამედიცინო სპეციალობა, რომელიც პაციენტების ფიზიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მკურნალობასა და შეზღუდული ფუნქციების აღდგენას ემსახურება. ფიზიოთერაპიის საჭიროების მქონე პაციენტებს შეუძლიათ მკურნალობა დაიწყონ საავადმყოფოს ფიზიკური მედიცინისა და რეაბილიტაციის განყოფილებაში ვიზიტის დაჯავშნით.

ჩვენი გუნდი

თქვენი ჯანმრთელობა ჩვენთვის ყველაფერზე ძვირფასია…

Şule SIDAR

წამყვანი ფიზიოთერაპევტი

Nursaç UĞURTAŞ AYKUT

ფიზიოთერაპევტი

Senanur ÇETİN

ფიზიოთერაპევტი

Hilal TATAR

ფიზიოთერაპევტი

Zordar ASLAN

ფიზიოთერაპევტი

Merve Nur İskefiyeli

ფიზიოთერაპევტი

ჩვენი საქმიანობის სფეროები:

კუნთოვან-ჩონჩხის სისტემის დაავადებები :

• კისრის ტკივილი: კისრის მალთაშუა დისკის თიაქარი, ართროზი, პოზის დარღვევები და სხვ.

• წელის ტკივილი: წელის მალთაშუა დისკის თიაქარი, ხერხემლის მალის ცდომა, ართროზი, ორსულობის დროს წელის ტკივილი და სხვ.

• მხრის ტკივილი: „გაყინული მხარი“, ტენდინიტი, ბურსიტი და სხვ.

• ზურგის ტკივილი : კუნთების ტკივილი, სკოლიოზი, პოზის დარღვევები და სხვ.

• ნებისმიერი სახის სახსრის ტკივილი, მაგალითად, იდაყვის, მაჯის, მენჯ-ბარძაყის, მუხლისა და კოჭის

• რბილი ქსოვილების დაავადებები, როგორიცაა ფიბრომიალგია და მიოფასციური ტკივილის სინდრომი, სხეულის გავრცელებული ტკივილი

ორთოპედიული რეაბილიტაცია: რეაბილიტაცია ორთოპედიული ჩარევების შემდეგ, როგორიცაა მენჯ-ბარძაყისა და მუხლის ენდოპროთეზირება, მენისკის, წინა ჯვარედინი იოგისა და მხრის ოპერაციები, ასევე მოტეხილობის შემდეგ

ნევროლოგიური რეაბილიტაცია: ინსულტის შემდეგ განვითარებული მარჯვენა ან მარცხენა ხელისა და ფეხის დამბლის, თავის ტრავმის შემდგომი დამბლის, ზურგის ტვინის დაზიანების შემდეგ ხელებისა და ფეხების დამბლის, სახის ნერვის დამბლის, ნერვის დაზიანების, ასევე გაფანტული სკლეროზისა და პარკინსონის დაავადების მსგავსი ნევროლოგიური დაავადებების რეაბილიტაცია

პედიატრიული რეაბილიტაცია: ცერებრული დამბლა, spina bifida-თი გამოწვეული დამბლა, ტორტიკოლისი, მშობიარობისას მიღებული მხრის წნულის დაზიანება

რეაბილიტაცია ნეიროქირურგიული ოპერაციების შემდეგ: ნეიროქირურგიული ოპერაციის შემდეგ განვითარებული სხეულის სხვადასხვა ნაწილის დამბლა

ანთებითი რევმატიული დაავადებების რეაბილიტაცია: რევმატოიდული ართრიტი, მაანკილოზებელი სპონდილიტი და სხვა ართრიტული მდგომარეობები

ხელის რეაბილიტაცია: რეაბილიტაცია მოტეხილობების, მყესისა და ნერვის გადაჭრისა და შესაბამისი ოპერაციების შემდეგ

ოსტეოპოროზი (ძვლის გათხელება): ზურგისა და მენჯ-ბარძაყის მიდამოში ოსტეოპოროზით გამოწვეული ტკივილი, ხერხემლის მოტეხილობებით გამოწვეული ძვლის ტკივილი,

დამწვრობის რეაბილიტაცია: დამწვრობის შემდგომი გართულებების მკურნალობა

ექიმის მიერ შეფასებულ პაციენტებს, რომელთაც დაესვათ დიაგნოზი და დაეგეგმათ მკურნალობა, ჩვენი ფიზიოთერაპევტები ემსახურებიან ჩვენს სამკურნალო დარბაზებსა და აპარატურაზე 20:00 საათამდე.