Siatikë e rreme apo Sindromë Piriformis?

Kohët e fundit a ju dhemb shumë beli pa pasur hernie diskale, a keni dhimbje që përhapen nga beli drejt legenit kur qëndroni ulur për kohë të gjatë ose në këmbë; veçanërisht, a keni qenë të detyruar të bëni injeksione shpesh kohët e fundit për një shqetësim tjetër? Kini kujdes, mund të vuani nga Sindroma Piriformis, e njohur edhe si dhimbje e rreme siatike...

Ekspertët e Ortopedisë dhe Traumatologjisë të Hisar Hospital Intercontinental na treguan gjithçka që nuk dihet për Sindromën Piriformis, e cila ka simptoma të ngjashme me siatikën, por është plotësisht e ndryshme.

Çfarë është Sindroma Piriformis?

Për herë të parë në vitin 1928, Yeoman e përshkroi sëmundjen si një inflamacion jo-infektiv të nervit siatik. Sëmundja zhvillohet për shkak të shtypjes kronike ose të përkohshme të nervit siatik, e shkaktuar nga spazma ose kontraktura e muskulit piriformis, duke imituar dhimbjet e rrënjës së hernies. Për këtë arsye, sëmundja njihet edhe si „Siatika e rreme”.

Sindroma Piriformis është, në thelb, një gjendje klinike që shfaqet kryesisht kur nervi siatik ngjeshet nën muskulin piriformis, dhe që shpesh ngatërrohet me hernien diskale. Historikisht, injeksionet e përsëritura intramuskulare në kofshë konsiderohen se kanë pasur rol të rëndësishëm në zhvillimin e sëmundjes. Në realitet, diferencat anatomike, ngurtësimi i muskulit piriformis, ngurtësimet e kyçeve dhe disa faktorë të jashtëm çojnë në sëmundje. Muskuli piriformis është një muskul i sheshtë, me formë piramide dhe pozicion të pjerrët, që fillon përpara vertebrave të kockës së bishtit dhe bashkohet me pjesën e pasme të kockës së kofshës. Kur kofsha është e zgjatur, ajo rrotullohet nga jashtë; kur kofsha është e përkulur, ndihmon në ndarjen e këmbëve nga njëra-tjetra.

Goditja e rëndë në kofshë dhe ngurtësimi i muskujve të shkurtër rrotullues të jashtëm pas formimit të hematomës mund të shkaktojë shtypje të nervit siatik. Ndonjëherë, një goditje e fortë në kofshë mund të shkaktojë simptoma të ngjashme duke bllokuar enët shumë të holla që ushqejnë nervin, dhe si rezultat nervi dëmtohet.

Pse shfaqet Sindroma Piriformis?

Bindja e përgjithshme dhe e zakonshme është se abshetet, gjakderdhjet dhe formimi i cikatrikëve që mund të shfaqen pas injeksioneve intramuskulare shkaktojnë sëmundjen. Megjithatë, nuk ka prova për këtë informacion. Shumica e pacientëve nuk kanë as histori injeksionesh intramuskulare. Si shkaqe të tjera të sëmundjes përmenden thellimi i tepërt i legenit, zmadhimi anormal i muskulit dhe anomalitë e nervit (variacionet anatomike). Anevrizma e rreme e arteries glutee të poshtme dhe qëndrimi i ulur për periudha të gjata gjatë operacioneve neurokirurgjike mund të renditen edhe si shkaqe të tjera të rralla. Sindroma Piriformis hasët te personat që bëjnë stërvitje për zhvillimin e trupit, te atletët e sporteve me kërcime dhe te vrapuesit e distancave të gjata. Te këta persona, besohet se zmadhimi i tepërt i muskulit piriformis luan rol në shfaqjen e sëmundjes. Sindroma Piriformis shfaqet mesatarisht rreth 6%, por te gratë është vërejtur 6 herë më shpesh se te burrat. Duke pasur parasysh se edhe ata që kanë marrë diagnozë të gabuar dhe se 90% e popullatës së rritur ka dhimbje kthetre të paktën një herë në vit, kjo shifër mund të konsiderohet më e lartë.

Cilat janë gjetjet klinike të Sindromës Piriformis?

Klinikisht, dominon dhimbja e rrënjës që përhapet nga beli drejt legenit, e ngjashme me hernien diskale. Te pacientët që nuk kanë shtypje rrënjore ose kanë shtypje të lehtë, por kanë dhimbje të dukshme siatike, domethënë dhimbje që përhapet nga beli drejt legenit, ne gjithmonë dyshojmë seriozisht për Sindromën Piriformis. Në 50% të pacientëve ekziston histori traume. Lëndimi është ose një goditje direkte në kofshë ose përdredhje e kofshës. Gjatë palpimit të thellë me dorë, muskuli piriformis rezulton i ndjeshëm. Kundër rezistencës, hapja me forcë e kofshës dhe rrotullimi nga jashtë, shfaqja e dhimbjes së fortë siatike (Testi Pace) dhe dhimbja kur pacienti, i shtrirë në shpinë me kofshën e zgjatur drejt, detyrohet të rrotullojë brenda (Testi Freiberg) janë shumë ndihmuese në diagnozën klinike. Dhimbja në kofshë dhe legen kur qëndroni në këmbë, vështirësia për t'u ulur dhe tensioni në këmbë kur pacienti është shtrirë me fytyrën poshtë janë gjetje të tjera klinike të Sindromës Piriformis. Te Sindroma Piriformis nuk ka veçori në gjetjet laboratorike. Në radiografitë konvencionale nuk zbulohet asnjë patologji. Tomografia e kompjuterizuar lumbare dhe Rezonanca Magnetike (MR) janë të dobishme për përjashtimin e hernies diskale. Në diagnozën e Sindromës Piriformis, metoda më e dobishme dhe më e saktë është MR e legenit, ku nervi siatik dhe muskuli piriformis mund të identifikohen qartë.

Si trajtohet Sindroma Piriformis?

Në rehabilitim përpiqemi ta zgjasim muskulin piriformis. Për këtë, ushtrimet e shtrirjes dhe pilates janë ndër metodat e aplikuara. Pacientit i jepen gjithashtu këshilla për rregullimin e jetës së përditshme me kufizime në aktivitetet që shkaktojnë dhimbje. Ulja me këmbët e kryqëzuara, ulja për kohë të gjatë në sipërfaqe të fortë dhe sportet me kërcime ndalohen. Pacientit i kërkohet të bëjë çdo mëngjes ushtrime shtrirjeje në shtëpi. Programet e rehabilitimit manipulativ, që kanë fituar popullaritet në vitet e fundit, si dhe terapitë e mobilizimit të nervave dhe muskujve, japin rezultate të suksesshme. Terapia me ilaçe është pjesërisht efektive. Ka botime që tregojnë se injeksioni i kortizonit me udhëheqjen e ultrazërit ose të tomografisë së kompjuterizuar ka qenë i suksesshëm. Trajtimi kirurgjik është i nevojshëm për pacientët me dhimbje që nuk kalon pavarësisht fizioterapisë dhe injeksionit. Muskuli këputet nga vendi ku ngjitet me kockën e kofshës dhe kështu lirohet.