Psoriazisi

A mund ta konsiderojmë sedefin si sëmundje kronike?

Sëmundja e sedefit, me emrin mjekësor 'Psoriasis', është një sëmundje e lëkurës me shkak të panjohur. Shfaqet me zona të kuqe me kufij të qartë në lëkurë, mbi të cilat ndodhen squama të bardha. Meqë ngjyra e këtyre squamave është si ajo e sedefit, në popull njihet si sëmundja 'Sedef'.

Më shpesh shfaqet te gjuri, bërryli, kokcyksi dhe lëkura e kokës me flokë, por mund të shfaqet edhe në pjesë të tjera të trupit, përfshirë thonjtë. Normalisht lëkura rinovohet rreth në 1 muaj, ndërsa te sëmundja e sedefit kjo kohë zbritet në disa ditë dhe rritja e qelizave të vdekura të lëkurës formon plaka të trasha. Simptomet në trup mund të jenë disa milimetra në diametër, por mund të përhapen edhe në zona aq të gjera sa të mbulojnë të gjithë shpinën dhe kofshët. Sëmundja ndonjëherë mund të shfaqet vetëm në pëllëmbët e duarve dhe në shputat e këmbëve. Te sëmundja e sedefit mund të shfaqen gjithashtu simptome te thonjtë, si gropëza me madhësinë e kokës së një karfice, trashje e thonjve, ashpërsi dhe verdhësi.

Sëmundja e sedefit mund të kontrollohet me trajtime të përshtatshme; megjithatë, meqë edhe kur zhduket me trajtim ekziston mundësia të rikthehet, pranohet si sëmundje kronike.

Si ndikon te të rinjtë? Cili është efekti në psikologjinë e tyre?

Vetë sëmundja është e lidhur ngushtë me gjendjen psikologjike. Stresi është një nga faktorët shkaktarë në këtë sëmundje, si dhe ndikon në trajtim. Në periudhat e stresit dhe depresionit mund të zhvillohet rezistencë ndaj trajtimit; kur pacientët ndihen mirë dhe të lumtur, sëmundja mund të kalojë vetvetiu pa trajtim. Sëmundja e sedefit shfaqet në lëkurë si 'skuqje e mbuluar me kore të bardhë'. Për shkak të këtyre plagëve në lëkurë, për shumicën e pacientëve problemi kryesor është pamja. Megjithëse nuk është ngjitëse, meqë vendoset në zona të dukshme (flokë, bërryl, gju), qëndrimi i shoqërisë ndaj tyre është problem i madh për këta pacientë. Veçanërisht te pacientët e rinj kjo bëhet edhe më e dukshme dhe mund të ndikojë në cilësinë e jetës.

A është sëmundje që kërkon lënien e punës dhe izolimin nga jeta?

Absolutisht jo. Siç thashë, pacientët me psikologji të mirë kanë gjithashtu më shumë shanse për t'u trajtuar dhe për të përfituar nga trajtimi. Suksesi i trajtimit bie te personi i izoluar nga jeta sociale, pa motivim. Shkalla e sëmundjes së sedefit ndryshon nga personi te personi, por kurrë nuk arrin, nga ana mjekësore, në masën që të prishë punët e përditshme ose të pengojë ushtrimin e profesionit.

A është e mundur të përballohet dhe të hiqen njollat e kuqe?

Te sëmundja e sedefit ekzistojnë shumë alternativa trajtimi. Trajtimi i përshtatshëm varet nga shkalla, kohëzgjatja dhe lloji i sëmundjes. Si me ilaçet e marra me gojë, ashtu edhe me ilaçet në formë kremi të aplikuara në lëkurë, sëmundja mund të kontrollohet. Lëkura arrin plotësisht pamjen normale. Megjithatë, për sëmundjen e sedefit ende nuk ka trajtim të prerë.

Shumë pacientë humbin kohë duke kërkuar trajtime bimore përkrah ose në vend të trajtimeve mjekësore. Cili është mendimi juaj për këtë?

Sot ekzistojnë shumë ilaçe dhe metoda mjekësore që përdoren në trajtimin e sëmundjes së sedefit. Me trajtimin e dhënë nga mjeku, në përshtatje me sëmundjen dhe gjendjen e pacientit, sëmundja kontrollohet. Megjithatë, meqë ende nuk ekziston ilaç që të parandalojë rishfaqjen me kalimin e kohës, ka prirje drejt mjekësisë alternative. Këto trajtime, të aplikuara nga persona që nuk janë mjekë, zakonisht shkaktojnë pasoja të padëshiruara. Në zonën e aplikuar mund të shfaqen irritim i lëkurës, infeksion dhe plagë që, pas një përmirësimi të shkurtër, përshkallëzohen më shumë. Gjithashtu, meqë efekti i disa ilaçeve bimore të marra me gojë nuk është i njohur, ato mund të kenë efekte negative në shëndetin e përgjithshëm të trupit.

Sa pacientë me sedef ka në Turqi?

Sipas të dhënave të janarit 2011, në Turqi ka mbi 700 mijë pacientë me sedef. Në botë numri i pacientëve ka arritur në 125 milionë. Disa persona, veçanërisht ata me sedef në familje, janë më të predispozuar ndaj kësaj sëmundjeje. Sëmundja e sedefit mund të shfaqet në shumë forma të ndryshme.

Cila është shpeshtësia e sëmundjes?

Sedefi është një sëmundje e lëkurës e shpeshtë, që prek rreth 2% të shoqërisë. Shfaqet pothuajse në mënyrë të barabartë te burrat dhe gratë dhe në çdo moshë, megjithatë më shpesh hasët në moshën 15-35 vjeç. Meqë nuk është sëmundje ngjitëse, nuk ka çështje transmetimi nga një person te tjetri. Te personat e predispozuar, faktorët e jashtëm si kruajtja, prerjet, djegiet, ekspozimi i tepërt ndaj diellit, i ftohti i tepërt, infeksioni i fytit, stresi, përdorimi i ilaçeve ose dëmtimi i lëkurës nxisin fillimin e sëmundjes. Plagët në lëkurë mund të shfaqen papritur dhe të zhduken. Sëmundja zakonisht rritet gjatë dimrit dhe zvogëlohet në muajt e verës nën efektin e dritës së diellit.

Çfarë duhet të kenë parasysh pacientët?

Vendosja, ashpërsia dhe kohëzgjatja e sëmundjes së sedefit në lëkurë mund të ndryshojnë për çdo pacient. Për çdo gjë që ju intereson lidhur me sëmundjen, sigurohuni ta mësoni duke u konsultuar me mjekun tuaj. Para se të filloni trajtimin, nëse keni një gjendje si shtatzënia, laktacioni ose përdorimi i ilaçeve, informojeni gjithmonë mjekun tuaj. Te sëmundja e sedefit duhet të parandalohet thatimi i lëkurës së pacientit. Gjithashtu përdoren krem dhe pomada të ndryshme për skuqjen dhe simptomat e trasha. Tabletat kundër kruajtjes të marra me gojë ndihmojnë gjithashtu në trajtim. Duhen aplikuar gjithashtu trajtime të drejtuara ndaj shkaqeve që shkaktojnë përshkallëzimin e sëmundjes. Në rastet e përhapura, me ilaçe më serioze dhe me fototerapi, terapi me dritë që përdor llamba speciale që emetojnë dritë diellore, trajtimi jep gjithashtu rezultate të mira. Është shumë e rëndësishme të përdoren trajtimet e rekomanduara nga dermatologu ashtu siç janë rekomanduar dhe për kohën e duhur, në mënyrë që të parandalohen efektet anësore që mund të shfaqen nga ilaçet. Pacientët nuk duhet ta ndryshojnë vetë trajtimin që përdorin dhe nuk duhet të përdorin kurrë ilaçe për të cilat nuk e dinë përbërjen dhe efikasiteti i të cilave nuk është vërtetuar. Në sëmundjen e sedefit kontrolli i stresit është shumë i rëndësishëm, prandaj mund të merrni mbështetje dhe ndihmë profesionale në këtë drejtim. Është shumë e dobishme të merrni pjesë në trajnime grupore që do t'ju lehtësojnë lidhjen me pacientë të tjerë të sedefit. Meqë kjo sëmundje nuk ka lidhje me ushqimet, nuk rekomandohet asnjë dietë.