Frakturat e pelvisit dhe të acetabulumit

Frakturat e acetabulumit janë fraktura të vështira për ortopedët. Struktura e tyre tredimensionale e ndërlikuar dhe anatomia e veçantë e ndërlikuar, e pasur me enë gjaku dhe nerva, e bëjnë këtë zonë të vështirë. Frakturat e acetabulumit te të rinjtë shkaktohen nga lëndime me energji të lartë, si aksidentet rrugore dhe rënia nga lartësia, ndërsa te të moshuarit dhe te pacientët me osteoporozë ato mund të shkaktohen nga lëndime me energji më të ulët.

Dëmtime të rënda shkaktohen nga thyerja e acetabulumit, i cili është pjesë e rëndësishme e nyjës së ijës, nyja më e madhe e trupit, dhe që shërben si një çati. Fraktura e acetabulumit mund të jetë e izoluar, ose mund të shoqërohet me fraktura ose lëndime të tjera të shumëfishta. Frakturat e acetabulumit janë problematike si nga ana e diagnostikimit ashtu edhe nga ana e teknikës kirurgjikale, dhe pacientët janë zakonisht politraumatizuar. Për këtë arsye, në fazën e trajtimit duhet të sigurohet si që gjendja e përgjithshme e pacientit të jetë mjaft stabile për të lejuar një ndërhyrje kaq të madhe, ashtu edhe që ekipi kirurgjik, materialet që do të përdoren dhe planifikimi i operacionit të jenë të plota.

Trajtimi kirurgjik i frakturave të pelvisit dhe të acetabulumit nuk është procedurë e zakonshme dhe rutinë për ortopedët e përgjithshëm. Për këtë arsye, trajtimi kirurgjik i këtyre frakturave kërkon një kurbë të gjatë mësimi, një program të gjerë trajnimi, si dhe interes, aftësi dhe përvojë të nivelit të lartë.

Te frakturat e acetabulumit, vetëm tipet me zhvendosje nën 2 mm ose pa zhvendosje fare mund të trajtohen me pushim në shtrat, pa trajtim kirurgjik. Por shumica e madhe e frakturave të acetabulumit kanë zhvendosje mbi 2 mm dhe pasiguri pelvike. Për këtë arsye, shumica e këtyre frakturave do të duhet të trajtohen kirurgjikisht.

Nëse rasti nuk zgjidhet siç duhet, ose nëse nuk bëhet planifikimi i mirë para operacionit ose nuk zbatohet siç duhet, rezultatet klinike do të jenë larg asaj që mund të quhet e kënaqshme. Parimi themelor i trajtimit është rivendosja anatomike (korrigjimi i plotë) dhe fiksimi i sigurt. Nëse nuk trajtohet siç duhet, shpesh rezulton në artrozë (degjenerim) të ijës. Meqenëse qëllimi është fiksimi anatomik, kuptimi i saktë i frakturës dhe një ndërhyrje kirurgjikale e butë, e përshtatur me të, janë baza e suksesit.

Ku ndodhet acetabulumi?

Është gropa ku artikulon koka e kockës së kofshës me kockën e ijës. Kjo nyjë është kryesore në aktivitetet e përditshme si ecja, vrapimi, ulja dhe ngritja, dhe transmeton ngarkesat nga lart poshtë. Kjo zonë është e mbuluar plotësisht me kërcin artikular; trajtimi i saj, si në frakturat e tjera intraartikulare, kërkon rivendosje të plotë dhe fiksim të sigurt.

Cilat janë karakteristikat e frakturave të acetabulumit?

Frakturat e acetabulumit shpesh shkaktohen nga trauma me energji të lartë (aksident trafiku, rënie nga lartësia). Kjo zonë mund të ketë fraktura të izoluara, ose mund të shoqërohet me trauma të shumëfishta. Janë fraktura të rralla dhe për këtë arsye edhe për ortopedët kërkohet kohë e gjatë për të fituar përvojë kirurgjikale.

Cilat janë parimet e trajtimit të frakturave të acetabulumit?

Trajtimi kirurgjik i frakturave të acetabulumit është ndërhyrje që kërkon përvojë, interes të veçantë, aftësi dhe teknikë të mirë kirurgjikale. Nëse rasti nuk zgjidhet siç duhet, ose nëse nuk bëhet planifikimi i mirë para operacionit ose nuk zbatohet siç duhet, rezultatet klinike do të jenë larg asaj që mund të quhet e kënaqshme. Parimi themelor i trajtimit është rivendosja anatomike (korrigjimi i plotë) dhe fiksimi i sigurt. Nëse nuk trajtohet siç duhet, shpesh rezulton në artrozë (degjenerim) të ijës. Meqenëse qëllimi është fiksimi anatomik, kuptimi i saktë i frakturës dhe një ndërhyrje kirurgjikale e butë, e përshtatur me të, janë baza e suksesit.

Një i afërm im pësoi fraktura të acetabulumit. A nevojitet kirurgji urgjente?

Frakturat e acetabulumit zakonisht nuk kërkojnë operacion urgjent, për shkak të patologjive shtesë të mundshme dhe rreziqeve. Megjithatë, shumë rrallë, sidomos te frakturat e kolonës anteriore me zhvendosje të theksuar, ose te lëndimet e enëve të gjakut dhe nervave, mund të nevojitet ndërhyrje kirurgjikale urgjente, jo për shkak të frakturës së acetabulumit, por për ndalimin e gjakderdhjes ose për korrigjimin e lëndimit nervor. Prania e indit brenda nyjës, që pengon arritjen e përputhjes së dëshiruar të nyjës me metodat e mbyllura te frakturë-luksacionet, është gjithashtu indikacion për trajtim kirurgjikal të hershëm, edhe pse jo urgjent.

U operova për shkak të frakturës së acetabulumit. Sa kohë mund të shëroj?

Qoftë trajtimi konservativ (pa operacion), qoftë trajtimi kirurgjik, koha kur pacienti fillon të ngrihet në këmbë varet nga lloji i frakturës. Prandaj duhet patjetër të ndiqni rekomandimet e mjekut tuaj. Te rastet e trajtuara kirurgjikisht, nëse cilësia e kockës është e mirë dhe është arritur një fiksim i sigurt, pacienti mund të ngrihet në këmbë me mbështetje brenda disa ditësh. Te pacientët që qëndrojnë në spital për shkak të problemeve shtesë, duhet fillimisht të fillojë rehabilitimi. Gjëja më e rëndësishme është ndjekja me kujdes e rekomandimeve të mjekut që kreu ndërhyrjen kirurgjikale. Megjithatë, përgjithësisht pacientët me fraktura të acetabulumit mund të kthehen në jetën normale brenda një periudhe 4-6 muajshe

Sa zgjat një operacion i frakturës së pelvisit-acetabulumit?

Përgjigja më e përshtatshme për këtë pyetje, sipas nesh, është “sa të jetë e nevojshme”. Edhe pse pacientëve u jepet një kohë mesatare orientuese për informim, në fakt kjo nuk është shumë e saktë. Sepse një operacion kirurgjik mund gjithmonë të ketë surpriza të parashikueshme. Gjatë operacioneve tona synojmë të arrijmë rezultatin më të mirë dhe për këtë nuk garojmë kurrë me kohën.

A mund të shkojnë gjërat keq gjatë ose pas operacionit?

Përgjigja e kësaj pyetjeje, si për çdo ndërhyrje kirurgjikale, me keqardhje është “Po, mund të ndodhë”. Te pacientët me fraktura të acetabulumit mund të zhvillohen disa probleme që rrjedhin nga natyra e lëndimit. Problemet më të rëndësishme që mund të ndodhin janë bllokimet e enëve të gjakut, trombozë venoze e thellë, artroza (degjenerimi) e kokës së femurit ose e kavitetit, ossifikimi anormal ose probleme me shërimin e plagës. Edhe pse nuk është e mundur t’i përmendim të gjitha, mund të shfaqen probleme të tjera përveç këtyre. Këto situata negative shfaqen më shpesh te personat me sëmundje kronike që nuk janë nën kontroll. Megjithatë, për të parandaluar këto dhe situata të ngjashme negative që mund të ndodhin, para operacionit, gjatë operacionit dhe pas operacionit merren masa të ndryshme. Falë masave të marra, mundësia e shfaqjes së situatave negative mund të zvogëlohet shumë, por nuk mund të eliminohet plotësisht.

Metalet e vendosura gjatë operacionit do të hiqen me një operacion të ri?

Materialet e fiksimit të vendosura gjatë operacionit tuaj janë aliazhe kobalt-kromi ose titani. Ato janë materiale të pajtueshme me trupin, dhe në thelb reagimi i mundshëm i trupit ndaj këtyre materialeve është jashtëzakonisht i rrallë. Për këtë arsye, veçanërisht në këtë zonë, ne nuk heqim materialet që vendosim, përveç rasteve kur ka një

domosdoshmëri mjekësore.