Osteoporoza (Hollimi i kockave)

Çfarë është osteoporoza?

Osteoporoza është një sëmundje e kockave e karakterizuar nga ulja e masës kockore dhe, si pasojë, nga bërja e indit kockor më të brishtë. Osteoporoza është një sëmundje kronike dhe progresive e sistemit skeletor, që te të dy gjinitë shkakton rritjen e rrezikut për fraktura të vertebrave, ijës dhe zonave të tjera. Formimi dhe shkatërrimi i kockave është një proces dinamik që rinovohet vazhdimisht. Falë këtij ekuilibri delikat në strukturën kockore ruhet masa skeletore. Te osteoporoza, ky ekuilibër prishet në favor të shkatërrimit dhe në kockë humbet si minerali, ashtu edhe matriksi.

Osteoporoza nuk shfaqet vetëm te gratë!

Osteoporoza është bërë problem i rëndësishëm shëndetësor në mbarë botën, për shkak të popullsisë gjithnjë e më të moshuar, që rritet paralelisht me zgjatjen e jetëgjatësisë. Aktualisht, është sëmundja e kockave më e shpeshtë, e parandalueshme dhe e trajtueshme. Në botë, një në çdo tre gra mbi 50 vjeç ka osteoporozë. Te gratë mbi pesëdhjetë vjeç, rreziku për të pasur të paktën një frakturë të vertebrës është 30%, ndërsa rreziku për të pasur të paktën një frakturë të ijës është rreth 20%. Osteoporoza nuk është sëmundje specifike vetëm për gratë. Në moshën 50–84 vjeç, osteoporoza shfaqet te rreth 21% e grave dhe 6% e burrave.

Parandalimi i osteoporozës është më i rëndësishëm se trajtimi

Osteoporoza ndikon negativisht, përveç gjendjes shëndetësore, edhe në aftësinë e njerëzve për të punuar në mënyrë të pavarur dhe në cilësinë e jetës së tyre. Prandaj, parandalimi i osteoporozës është më i rëndësishëm se trajtimi. Për të arritur masën e mjaftueshme kockore nevojiten ushqyerje e balancuar, suplementim me kalcium dhe vitaminë D, si dhe aktivitet i përshtatshëm fizik, ushtrime të rregullta dhe cikël normal menstrual te gratë.

Nuk duhet harruar fakti se te pacientët që janë trajtuar kirurgjikisht për shkak të një frakture osteoporotike, suksesi i trajtimit varet nga një cilësi e mjaftueshme e kockës. Te frakturat osteoporotike, pas operacionit duhet patjetër të fillohet trajtimi mjekësor i osteoporozës.

Te gratë pas menopauzës mund të zhvillohet deformim i strukturës kockore

Te pacientët me osteoporozë, si pasojë e rënies, më shpesh ndodhin frakturat e ijës, të kyçit të dorës dhe të vertebrave. Zakonisht, ankesa e parë e pacientëve është dhimbja e shpinës dhe kërrusja, të shkaktuara nga frakturat e vertebrave. Një vertebër e frakturuar nuk mund të kthehet më në anatominë e saj normale. Vertebra e frakturuar mund të thyhet përsëri, ndërsa në këtë shtohen edhe frakturat e tjera të vertebrave. Te gratë, pas menopauzës, me moshën që avancon, numri i frakturave të vertebrave rritet, duke shkaktuar kifozë dorsale dhe, bashkë me të, rritje të lordozës lumbare. Me shkurtimin e shtatit, zhvillohet deformim i strukturës fizike të personit. Te pacientët, për shkak të traumave me energji të ulët ose rënieve brenda shtëpisë, shfaqen frakturat patologjike.

Frakturat dytësore të osteoporozës, pa asnjë dyshim, më të rëndësishmet janë frakturat e vertebrave. Në vitet e fundit, vertebroplastia dhe kifoplastia kanë filluar të zbatohen si metoda të reja trajtimi për këto fraktura. Në këto metoda, korpusi i vertebrës mbushet, kryesisht me çimento kockore polimetilmetakrilate, nëpërmjet kanulave të aplikuara perkutanisht nën kontroll fluoroskopik, me qëllim largimin e dhimbjes, parandalimin e kompresionit të mëtejshëm dhe përshpejtimin e kohës së shërimit. Dallimi i kifoplastisë nga vertebroplastia qëndron në parimin se, nëpërmjet një balone që fryhet brenda korpusit të vertebrës, krijohet një hapësirë dhe mundësohet aplikimi i çimentos me presion më të ulët. Një qëllim tjetër teorik i kësaj metode është rifitimi pjesërisht i lartësisë së korpusit të vertebrës së shembur. Të dy aplikimet mund të kryhen me anestezi lokale. Gjatë këtyre procedurave, të kryera nën kontroll fluoroskopik, duhet pasur kujdes që çimento radioopake të mos dalë jashtë korpusit të vertebrës, veçanërisht në kanalin spinal. Te këta pacientë është vërejtur një ulje e dukshme e dhimbjes me të dy metodat në orën e 24-të.

Nuk duhet harruar që;

Osteoporoza duket se do të mbetet problemi më i madh shoqëror, si sot, ashtu edhe në të ardhmen.

Osteoporoza nuk është sëmundje specifike vetëm për gratë.

Për të parandaluar frakturat ose komplikimet e mundshme, është e rëndësishme vendosja e diagnozës së hershme.

Nuk duhet harruar fakti se te pacientët që janë trajtuar kirurgjikisht për shkak të një frakture osteoporotike, suksesi i trajtimit varet nga një cilësi e mjaftueshme e kockës. Te frakturat osteoporotike, pas operacionit duhet patjetër të fillohet trajtimi mjekësor i osteoporozës.

Trajtimi i osteoporozës duhet bërë patjetër nën kontrollin dhe monitorimin e mjekut.