Inflamacioni i syrit (Uveiti): Çfarë është, si diagnostikohet dhe si trajtohet?

Uvea është emri i tri shtresave midis sklerës, pjesës së bardhë të syrit, dhe retinës. Këto tri shtresa janë irisi, pjesa me ngjyrë e syrit, trupi ciliar që ndihmon syrin të fokusohet, dhe koroidi që e lidh retinën me sklerën. Inflamacioni i këtyre shtresave quhet uveit. Sipas zonës që inflamohet, ai ndahet në anterior (të përparmë), intermediar (të mesëm), posterior (të pasmë) dhe panuveit. Mund të shkaktohet nga infeksioni i syrit, nga lëndimi ose nga një sëmundje autoimune si Behçet apo Crohn. Manifestohet me turbullim të shikimit, skuqje të syrit, dhimbje, ndjeshmëri ndaj dritës dhe lotim të syrit. Diagnoza bëhet me ekzaminim standard: matet presioni intraokular dhe shqyrtohet brendësia e syrit. Përveç kësaj, për të parë retinën mund të kërkohet tomografi me koherencë optike, ndërsa për të kontrolluar sëmundjen themelore mund të kërkohen analiza gjaku. Nëse ekziston një sëmundje autoimune, trajtimi i saj e lehtëson inflamacionin e syrit. Sëmundja mund të jetë akute, kronike ose me përsëritje. Duke marrë parasysh këto raste, vendoset për trajtim të kontrolluar me ilaçe dhe, rrallë, mund të kryhet operacion vitrektomie.

Çfarë është inflamacioni i syrit?

Uveiti është infeksioni i ndonjërës prej zonave të uveas, që përbëhet nga irisi, trupi ciliar dhe koroidi, në shtresën e mesme të syrit. Klasifikohet sipas zonës së inflamuar.

Uveiti i përparmë (anterior): inflamacioni i irisit, pjesës me ngjyrë të syrit.

Uveiti intermediar (i mesëm): inflamacioni i lëngut vitreus, që mbush brendësinë e syrit, dhe i trupit ciliar, që ndihmon në fokusim.

Uveiti posterior (i pasmë): inflamacioni i retinës dhe i koroidit.

Panuveiti: inflamacioni i të gjitha këtyre zonave.

Inflamacioni i syrit mund të shkaktohet nga infeksion parazitar ose viral, ose nga sëmundje autoimune. Toksoplazma, herpes simplex virusi (HSV), citomegalovirusi ose virusi varicella zoster janë disa nga këto infeksione. Herpes simplex virusi është edhe shkaku kryesor i herpesit okular, një lloj tjetër inflamacioni të syrit. Behçet, sklerozë e shumëfishtë (MS), sëmundja e Crohn-it dhe sarkoidoza përfshihen mes sëmundjeve autoimune që shkaktojnë uveit. Ndryshe nga këto, lëndimet e syrit dhe disa lloje kanceri gjithashtu mund të shkaktojnë inflamacion të syrit.

Edhe pse nuk ka transmetim gjenetik, te një pjesë e pacientëve me uveit të përparmë është gjetur gjeni HLA-B27.

Sëmundja mund të klasifikohet edhe sipas rrjedhës së saj ose nëse ndodh në atake.

Akute: ka fillim të papritur dhe inflamacion të rëndë.

Kronike: inflamacion që zgjat më shumë se gjashtë javë ose që rikthehet tre muaj pas trajtimit.

Rekurrente: përsëritja me atake e inflamacionit me intervale.

Te inflamacionet e syrit mund të shfaqen komplikacione. Uveiti kronik, i pasmë ose intermediar, panuveiti, mosha mbi 60 vjeç dhe mungesa e trajtimit janë kritere që rrisin rrezikun e komplikacioneve. Lenti i syrit mund të bëhet më pak transparent, duke shkaktuar katarakt, ndërsa rritja e presionit të syrit mund të shkaktojë glaukom. Si pasojë e këtyre komplikacioneve mund të humbet shikimi. Për ta parandaluar këtë, diagnoza dhe trajtimi i hershëm kanë rëndësi. Në Hisar Hospital Intercontinental ofrohen të gjitha llojet e shërbimeve shëndetësore, përfshirë Shëndetin e Syrit dhe Sëmundjet e Syrit.

Si trajtohet inflamacioni i syrit?

Plani i trajtimit mund të ndryshojë sipas zonës (e përparme, e pasme, e mesme) ose sipas natyrës akute apo kronike. Së pari kontrollohet inflamacioni. Mund të shërohet me ilaçe ose me pika syri, por në disa raste të rënda mund të nevojitet operacion kirurgjik.

Në disa raste jepen pika syri që zgjerojnë pupilën, hapësirën në qendër të irisit përmes së cilës hyn drita në sy, dhe lehtësojnë muskujt në këtë zonë. Kështu zvogëlohet edhe rreziku i glaukomit.

Në varësi të nivelit të inflamacionit, vetëm pikat e syrit mund të mos mjaftojnë. Mund të jepen ilaçe antiinflamatore ose antibiotikë për të zvogëluar inflamacionin. Mund të jepen gjithashtu ilaçe që kontrollojnë spazmat, për të liruar pupilën e ngushtuar nga kontraktimi i vazhdueshëm i irisit dhe i trupit ciliar.

Meqenëse ndër simptomat është ndjeshmëria ndaj dritës, ekspozimi direkt ndaj diellit mund ta përkeqësojë gjendjen. Për këtë arsye kërkohet përdorimi i syzeve dielli.

Pikat e syrit mund të shkaktojnë turbullim të shikimit për pak kohë, prandaj mund të duhet të shmangen aktivitetet që kërkojnë përqendrim, por nuk ka pengesë për të vazhduar jetën e përditshme.

Në disa raste mund të kryhet operacion vitrektomie. Ky operacion është pastrimi i lëngut vitreus brenda syrit. Mund të zbatohet në sëmundjet që prekin pjesën e pasme të syrit.

Nëse nën inflamacion qëndron një sëmundje autoimune, parazitare ose virale, trajtimi i kësaj sëmundjeje e përmirëson gjithashtu inflamacionin e syrit. Në Hisar Hospital Intercontinental ofrohen të gjitha llojet e shërbimeve shëndetësore, përfshirë Sëmundjet Infektive, Mikrobiologjinë dhe Parazitologjinë, Alergjinë dhe Imunologjinë.

Cilat janë simptomat e inflamacionit të syrit?

Simptomat e uveitit mund të përkeqësohen gradualisht ose të paraqiten në atake të papritura.

Ndjesi shpimi në sy, dhimbje

Skuqje e syrit

Ndjeshmëri ndaj dritës

Turbullim i shikimit

Humbje e shikimit

Ndjesi verbimi në sy

Edemë

Lotim i syrit

Shkëlqime drite

Ngushtim i pupilës

Humbje e shikimit periferik

Ndjesia e shpimit në sy mund të rritet kur përpiqesh të fokusohesh në një objekt ose tekst. Shkëlqimet e dritës dhe shfaqja e grimcave të vogla mund të shtohen. Personi mund të fillojë të mos shohë objektet që ndodhen në fushën normale të shikimit, por në periferi, pra në kënde më anësore.

Simptomat e inflamacioneve të syrit janë zakonisht të ngjashme dhe një inflamacion i syrit mund të shkaktojë një tjetër. Konjonktiviti, inflamacioni i indit transparent të konjuktivës, mund të shkaktojë skuqje të syrit, lotim dhe ndjesi shpimi. Inflamacioni i indeve brenda syrit quhet endoftalmit dhe mund të përparojë deri në humbje të shikimit. Keratiti, infeksioni i korneës, shtresës transparente që ndodhet para irisit dhe pupilës, shkakton simptoma të ngjashme si ndjeshmëria ndaj dritës dhe turbullimi i shikimit. Blefariti është inflamacion i qepallës që mund të shfaqet si fshikëza në qepallë dhe shkakton ndjesi shpimi, djegie dhe vështirësi shikimi.

Inflamacionet e syrit mund ta përkeqësojnë njëra-tjetrën dhe të shkaktojnë njëra-tjetrën. Për shembull, te një person me uveit infeksioni mund të përhapet deri te keratiti, ndërsa te një person me blefarit fshikëzat mund të plasin dhe të shkaktojnë uveit. Për këtë arsye trajtimi i hershëm është i rëndësishëm për të përmirësuar rrjedhën e sëmundjes.

Si diagnostikohet inflamacioni i syrit?

Kur shkoni te mjeku për inflamacion të syrit, merret anamneza dhe bëhet ekzaminimi standard i syrit. Shqyrtohet reagimi i syrit ndaj dritës.

Me tonometrinë dixhitale, mjeku shtyp butësisht me gishtat tregues të dy duarve mbi globin e syrit, kështu fitohet një informacion i përgjithshëm për ngurtësinë e syrit.

Me llambën me çarje (biomikroskop), koka e pacientit vendoset te makina, ndërsa mjeku ulet përballë dhe dërgon dritë në sy përmes pupilës, duke marrë imazhin. Inflamacioni i mundshëm i syrit mund të shihet këtu.

Oftalmoskopi, i quajtur edhe fundoskop, është një pajisje që përdor burim elektrik drite me pasqyra dhe lente. Mbahet rreth pesëmbëdhjetë centimetra larg syrit të pacientit dhe shfaq zonën e diskut optik, ku nervat e shikimit lidhen me retinën.

Mund të kryhet tomografi me koherencë optike (OKT). Retina, që mbulon pjesën e pasme të syrit, është e ndjeshme ndaj dritës. Prandaj, drejt kësaj zone dërgohet valë drite dhe retina shfaqet në prerje. Nuk është metodë invazive dhe lejon të shihet çdo shtresë e retinës.

Fundus fluoreshent angiografia përdoret për të përcaktuar nëse ka problem te enët e gjakut të zonës së retinës dhe koroidit. Për procedurën, në venë injektohet një bojë fluoreshente dhe përdoret një kamerë e posaçme për të marrë fotografi të enëve të gjakut të syrit.

Nëse dyshohet për një shkak themelor, si sëmundja e Behçet apo Crohn, mund të kërkohen analiza gjaku për këtë.

Në disa raste nuk mund të gjendet një shkak i saktë, por trajtimi mund të sigurohet edhe pa të. Shumica e këtyre ekzaminimeve përdoren jo vetëm për diagnozë, por edhe për ndjekjen e trajtimit. Meqenëse është sëmundje që mund të përsëritet, kërkohet kontroll i rregullt. Pas pikave të syrit ose ilaçit të dhënë, shkalla e uljes së inflamacionit ose sa e ka prekur nervin optik vlerësohet përsëri me këto metoda imazherie.

Pyetje të shpeshta rreth inflamacionit të syrit

Meqenëse simptomat e sëmundjeve inflamatore të syrit janë të ngjashme, për diagnozë diferenciale dhe për përgjigje të detajuara në pyetjet tuaja mund të konsultoheni me një mjek specialist të sëmundjeve dhe shëndetit të syrit. Kohëzgjatja e trajtimit mund të ndryshojë sipas llojeve të inflamacionit të syrit. Atakët e uveitit mund të zgjasin tetë javë dhe mund të përmirësohen me trajtim brenda gjashtë deri tetë javësh. Nëse ekziston një sëmundje themelore, kjo kohë mund të ndryshojë sipas përmirësimit të saj. Shenjat e hershme, si turbullimi i shikimit, ndjesia e shpimit, skuqja dhe ndjeshmëria ndaj dritës, mund të tregojnë për uveit. Inflamacioni i syrit mund të përhapet dhe të dëmtojë nervin optik, duke çuar në humbje të shikimit, ose mund të ndikojë te enët e gjakut që ushqejnë syrin dhe të dëmtojë ushqimin e syrit. Për shkak të këtyre dhe shumë efekteve të tjera, një infeksion i syrit duhet trajtuar. Nuk duhet pritur që të kalojë vetë, as të përdoren metoda tradicionale. Këto metoda mund ta përkeqësojnë gjendjen, prandaj duhet të konsultoheni me një mjek. Kështu, me pika syri dhe ilaçe që e zvogëlojnë infeksionin, mund të sigurohet trajtimi i inflamacionit të syrit. Uveiti nuk ka një grup moshe të caktuar; mund të shfaqet në çdo moshë. Te personat mbi 60 vjeç rreziku i komplikacioneve është më i lartë. Nëse ndjeni turbullim të shikimit, skuqje, shpim dhe mendoni se keni inflamacion të syrit, fillimi i hershëm i trajtimit mund të jetë shpëtimtar. Në Hisar Hospital Intercontinental mund të rezervoni takim në departamentin e Shëndetit dhe Sëmundjeve të Syrit.