Kujdes ndaj dhimbjes në pjesën e poshtme të shpinës te të rinjtë!

Dhimbja në pjesën e poshtme të shpinës është një problem shumë i përhapur në mbarë botën dhe me kalimin e kohës shfaqet gjithnjë e më shpesh. Te të rriturit, të paktën 10% e tyre mund të zhvillojnë dhimbje kronike të shpinës për shkaqe të ndryshme. Meqenëse shumica e tyre kalojnë shpejt, dhimbja e shpinës shpesh nuk i kushtohet rëndësi.

Shkaqet e dhimbjes në pjesën e poshtme të shpinës

Një pjesë e dhimbjeve të shpinës shkaktohen nga shkaqe mekanike, si hernia e diskut lumbar, thyerja me shtypje e vertebrave lumbare,

Një pjesë tjetër shkaktohet veçanërisht nga spondiliti ankilozues (AS) dhe sëmundjet e lidhura me të, një lloj reumatizmi inflamator që fillon zakonisht në moshën e re deri të mesme.

Gjithashtu, edhe pse rrallë, disa lloje kanceri mund të manifestohen për herë të parë me dhimbje shpine.

Gjithashtu, disa infeksione, si brucelozi (Brucella), mund të shfaqen me dhimbje shpine.

Për këtë arsye, dhimbja e shpinës duhet marrë seriozisht dhe është e nevojshme të hetohet nëse ekziston një sëmundje themelore.

Këtu do të flasim për spondilitin ankilozues (AS) dhe sëmundjet e lidhura me të, shkak i dhimbjes kronike të shpinës që shpesh shfaqet te të rinjtë. AS është një sëmundje që në vitet e fundit është vërejtur se është e shpeshtë në popullsi. Sipas raporteve, AS dhe sëmundjet e lidhura me të prekin rreth %0.1 -1 të të rriturve. Pra, nëse supozojmë se, për shembull, në një qytet me madhësi mesatare ka 100.000 të rritur, mund të parashikojmë se ka të paktën 100 deri në 1000 pacientë me AS dhe sëmundje të lidhura me të.

Cila është shkaku i spondilitit ankilozues?

Shkaku i saktë nuk dihet ende. Megjithatë, nëse njëri nga prindërit ka këtë sëmundje, rrezikun që fëmijët ta zhvillojnë e rritet. Kjo sugjeron se ka një komponent gjenetik. Në fakt, te këta pacientë gjeni i quajtur HLAB27 gjendet të paktën 10 herë më shpesh sesa te njerëzit e shëndetshëm. Përveç pranisë së këtij gjeni, disa mikroorganizma që shkaktojnë sëmundje të zorrëve dhe të traktit urinar gjithashtu çojnë në zhvillimin e AS dhe të sëmundjeve të lidhura me të. Gjithashtu, psoriaza (sedef hastalığı) dhe sëmundjet inflamatore të zorrëve (si Crohn, kolit ulcerozë) mund të shkaktojnë shfaqjen e këtyre sëmundjeve.

Si fillon spondiliti ankilozues?

Karakteristika kryesore është dhimbja e shpinës e zhvilluar ngadalë, midis moshës 20-40 vjeç. Kjo dhimbje rritet pas periudhave të gjata të palëvizshmërisë. Për shembull, pacienti ndihet më keq në mëngjes; dhimbja në pjesën e poshtme të shpinës fillon nga mesnata dhe bëhet më e fortë në mëngjes.

Pacienti ndihet më mirë kur lëviz, kur shkon në punë ose kur bën banjo me ujë të ngrohtë, sa i takon dhimbjes në pjesën e poshtme të shpinës. Me kalimin e kohës, dhimbja shtrihet edhe në shpinë dhe në qafë, kufizon lëvizjet e pjesës së poshtme të shpinës, të shpinës dhe të qafës, dhe mund të shkaktojë kifozë (kurriz i kërrusur). Këto sëmundje nuk prekin vetëm pjesën e poshtme të shpinës. Ato mund të prekin edhe shumë kyçe, sidomos kyçet si ai i kyçit të këmbës dhe i gjurit. Përfshirja e kyçit të ijës mund të jetë aq e rëndë sa të kërkojë protezë ijeje.

Në disa raste, sëmundja fillon për herë të parë me një sëmundje të syrit të quajtur uveit. Për këtë arsye, është e domosdoshme që çdokush me uveit anterior të hetohet për AS dhe sëmundjet e lidhura me të.

Te personat me psoriazë dhe me sëmundje inflamatore të zorrëve, nëse ka dhimbje shpine, duhet kujdes për këto sëmundje. Shumë rrallë, mund të shkaktojë probleme në zemër, mushkëri dhe veshka. Mund të çojë në uljen e densitetit të kockave të vertebrave dhe në thyerje me shtypje.

Vizita te reumatologu në kohë mundëson njohjen më të hershme të sëmundjes. Shumë raste trajtohen me diagnozën e hernies së diskut për vite me radhë, madje edhe me operacione.

A ka dallim midis grave dhe burrave?

Disa studime raportojnë se kjo grup sëmundjesh shfaqet pak më shpesh te gratë. Megjithatë, te gratë sëmundja zakonisht ecën më lehtë. Te burrat, ajo mund të ecë rëndë dhe me kalimin e kohës të çojë deri te kifoza e rëndë. Te gratë shfaqet më rrallë një pamje e rëndë e sëmundjes. Megjithatë, kjo sëmundje te gratë nuk e bën të panevojshëm trajtimin. Te pacientët e patrajtuar mund të shfaqen deformime të kurrizit dhe të kyçeve të tjera, si dhe probleme të shumta, sidomos të veshkave dhe të zemrës.

Si bëhet trajtimi i spondilitit ankilozues?

Këto sëmundje janë inflamatore dhe fillojnë te individët me predispozitë gjenetike, të nxitura nga faktorë të jashtëm si infeksionet. Synimi ynë kryesor është pezullimi i inflamacionit. Për këtë, përveç ilaçeve, pacientët duhet të bëjnë ushtrime që forcojnë muskujt e shpinës. Notimi dhe volejbolli janë shumë të përshtatshme për këtë. Rekomandohet që pacientët të mos flenë në anë, por shtrirë mbi shpinë ose me fytyrën poshtë, në një sipërfaqe të fortë, dhe të ndalojnë duhanin. Si përfundim, të rinjtë me dhimbje shpine, që është më e dukshme në mëngjes, nuk duhet ta lënë pas dore këtë dhe patjetër duhet t'i drejtohen mjekut. Diagnoza dhe trajtimi i hershëm do ta zvogëlojnë në minimum deformimet e kyçeve dhe të shpinës të lidhura me këtë sëmundje, si dhe paaftësitë që mund të zhvillohen nga ajo.