Fëmija im nuk mund të qëndrojë drejt! Apo është kamburi?

Kifozën, e njohur popullarisht si kamburi, e kemi hulumtuar për ju nga A deri në Z…

Çfarë është kifoza?

Kifoza, e njohur popullarisht si kamburi, është në fakt forma e avancuar e kamburisë natyrale që ekziston në trupin tonë. Të gjithë e dimë se shpina jonë është pak e kthyer dhe beli ynë është pak i thellë. Kamburia në shpinë, deri në një shkallë të caktuar, konsiderohet normale. Nëse kjo kamburi në zonën e shpinës ose në bashkimin shpinë–bel arrin një shkallë mbi 50 gradë, mund të flitet për kifozë. Edhe pse kifoza shihet vetëm si problem kozmetik, ajo në fakt sjell edhe probleme të rënda psikologjike si depresioni, rënia e suksesit shkollor, problemet e komunikimit me prindërit dhe vështirësitë e përshtatjes shoqërore.

Kur shfaqet kifoza?

Kifoza shihet më shpesh te djemtë në moshën e adoleshencës, kur rritja e kolonës kurrizore nuk ndodh ashtu siç duhet. Vertebrat tona kanë formë drejtkëndore. Rritja e kolonës sonë kurrizore ndodh nga rritja e barabartë e secilës anë të këtyre vertebrave. Por nga mosha 10 vjeç, sidomos në zonën e bashkimit të shpinës me belin, fillojnë devijimet e formës. Pra, ndërsa kolona kurrizore rritet plotësisht nga pjesa e pasme, nga përpara rritet më pak dhe merr formë trekëndore në vend të drejtkëndores. Në këtë rast fëmija nuk arrin të qëndrojë drejt. Mund të ketë dhimbje të caktuara në shpinë. Devijimi i formës bëhet i dukshëm në moshën 15–16 vjeç dhe, mjerisht, rreth moshës 16–17 vjeç nevojitet vizita te mjeku. Pikërisht në këtë periudhë kamburia në shpinën e fëmijës bëhet e dukshme.

Si vendoset diagnoza e kifozës?

Me ekzaminim klinik dhe një radiografi të thjeshtë mund të përcaktohet nëse kamburia e vërejtur te fëmija juaj është defekt kockor apo defekt i qëndrimit. Këtu prindërit kanë një detyrë shumë të rëndësishme. Sidomos në fëmijëri, ndoshta jeni ekspozuar ndaj fjalëve të prindërve tuaj si: ‘Fëmija im, qëndro drejt, përndryshe do të të dalë kamburi’. Në fakt, ky udhëzim është i saktë. Nëse fëmija, kur këshillohet të qëndrojë drejt, arrin të marrë një qëndrim të saktë dhe ta ruajë atë, kjo kamburi është një gjendje kalimtare. Por nëse, edhe kur përpiqet të qëndrojë drejt, nuk arrin ta ruajë pozicionin dhe kthehet në gjendjen e mëparshme, duhet patjetër të merret parasysh kjo dhe të konsultohet një specialist. Kifoza, nëse konsiderohet defekt qëndrimi që do të korrigjohet me kohën, përparon nëse nuk merret parasysh. Një problem që mund të zgjidhet me metoda jashtë operacionit, bëhet një problem që mund të zgjidhet vetëm me operacion. Prandaj prindërit duhet të jenë shumë më të kujdesshëm.

Si trajtohet?

Pas vendosjes së diagnozës së kamburisë, plani i trajtimit përcaktohet sipas shkallës së saj. Nëse kamburia mund të kontrollohet dhe korrigjohet me metoda trajtimi jo-kirurgjikale, sëmundja merret nën monitorim me një plan që përfshin fizioterapi: ushtrime, mësimin e qëndrimit të drejtë, forcimin e muskujve, forcimin e muskujve të barkut dhe shpinës, kryerjen e ushtrimeve mekik, mekik të kundërt dhe shtytjeve, si dhe përsëritjen e tyre gjatë ditës. Por nëse, pavarësisht zbatimit të të gjitha këtyre ushtrimeve dhe terapisë fizike, nuk arrihet rezultati i dëshiruar dhe shkalla e lakimit vazhdon të rritet, fillohet trajtimi me korse. Trajtimi me korse është një trajtim i rëndësishëm, i vështirë dhe që kërkon kujdes. Korseja, e përshtatur me vendndodhjen dhe shkallën e kamburisë, projektohet individualisht me bashkëpunimin e teknikut të korseve dhe kirurgut të kolonës kurrizore. Sipas shkallës së kamburisë, këto korse mund të kërkojnë të mbahen pa ndërprerje 10–20 orë, deri në përfundimin e rritjes skeletore. Një korse e personalizuar dhe e përdorur në kushte të përshtatshme mund ta korrigjojë sëmundjen pa pasur nevojë për operacion. Por nëse ekziston një kamburi që nuk korrigjohet edhe me korse, nevojitet ndërhyrje kirurgjikale. Në vendin tonë, mjerisht, meqenëse kifoza vlerësohet me perceptimin e gabuar se është defekt qëndrimi që kalon vetvetiu, pacientët zakonisht shkojnë te mjeku kur kamburia bëhet e dukshme me sy, rreth moshës 16–17 vjeç. Prandaj operacioni në këto sëmundje bëhet në moshën 16–18 vjeç. Dëshira jonë është që, nëse arrijmë ta kapim kifozën në një periudhë kur nuk nevojitet operacion, ta trajtojmë atë me metodat e trajtimit jashtë operacionit. Me teknikat e avancuara të anestezisë dhe njësitë e kujdesit intensiv të sotëm, rreziku i komplikimeve në operacione ka rënë nën 2%. Lëvizshmëria pas operacionit ndryshon sipas shkallës së kamburisë dhe zonës ku ndodhet. Meqenëse lëvizja kufizohet në pjesën e kolonës ku vendosen vidat, sa më herët të kryhet operacioni i kifozës, aq më shumë sigurohet liria e lëvizjes. Operacioni kryhet me segmentin më të shkurtër të mundshëm, në mënyrë që hapësira e lëvizjes së pacientit të mos kufizohet. Një ditë pas operacionit pacienti ngrihet dhe bën ecje, dhe lëvizja rritet me kalimin e ditëve. Meqenëse vidat e përdorura janë shumë të forta, me përjashtim të rasteve shumë të rralla, korseja nuk përdoret. Pacienti mund të fillojë aktivitete sportive si notimi dhe biçikleta brenda 4–6 muajve.

Çfarë mund të shkaktojë kifoza nëse nuk trajtohet?

Kur kifoza nuk ndërhyhet në kohë, ajo është një sëmundje që prek jo vetëm belin dhe zonën e shpinës, por edhe organet e brendshme. Te personat me kifozë që nuk marrin trajtimin e nevojshëm, me rritjen e moshës kafazi i gjoksit deformohet dhe fillon të shtypë zemrën dhe mushkëritë. Duke penguar shkëmbimin e mjaftueshëm të oksigjenit, ngadalëson edhe shpejtësinë me të cilën zemra pompon gjakun dhe fillon të ndikojë negativisht në të gjitha organet. Meqenëse kifoza rrit edhe gropën në zonën e belit, ndërsa përparon ajo zvogëlon elasticitetin e belit; kjo përgatit terren edhe për hernie beli, hernie shpine, dhimbje muskujsh te muskujt që mbajnë kolonën kurrizore drejt, si dhe për artrozë.

A është e mundur t’i mbrojmë fëmijët tanë nga kifoza?

Ngarkesat që ne vendosim në shpinën e fëmijëve tanë nuk janë shkaku direkt i kifozës; por ato përshpejtojnë formimin dhe zhvillimin e saj, mos harroni! Për këtë;

Kujdesuni që fëmija juaj të përdorë çanta shpine me peshë që nuk kalon 8–10% të peshës së tij (4–6 kg).

Sigurohuni që ta mbajë çantën në pjesën e mesme të shpinës.

Rregulloni rripat e çantës në mënyrë që të mos zbresin nën zonën e shpinës.

Paralajmërojeni që të mos mbajë çantën vetëm në një shpatull, por në të dyja shpatullat, me mbështetjen në mesin e shpinës.

Organizoni mjedisin e punës në shtëpi për ta ndihmuar që të qëndrojë drejt. Zgjidhni një tavolinë pune të përshtatshme për moshën dhe zhvillimin e tij, si dhe një karrige me mbështetëse shpine.

Sigurohuni që të ulet në pozicion të saktë gjatë kohës që punon në tavolinë.

Gjatë kohës që studion, sigurojeni që të bëjë pushim çdo 30–45 minuta dhe të kryejë ushtrime shtrirjeje dhe zgjatjeje.