Çfarë është cisti i Bakerit? Simptomat, shkaqet dhe metodat e trajtimit

Sëmundje si osteoartriti ose artriti inflamator mund të shkaktojnë dëmtim të nyjës së gjurit. Si pasojë e këtij dëmtimi, në zonë mund të shfaqen inflamacion dhe ënjtje. Për shkak të inflamacionit në zhvillim, pikërisht prapa kapakut të gjurit formohet një ënjtje e dukshme, e mbushur me lëng, që quhet cisti i Bakerit. Cisti, që shoqërohet me simptomën e dhimbjes, mund të zhduket vetvetiu me kalimin e kohës, ndërsa në disa raste mund të përdoren ilaçe të ndryshme për të kontrolluar simptomat.

Çfarë është cisti i Bakerit?

Cisti i Bakerit, i njohur edhe si cisti popliteal, është një problem shëndetësor i karakterizuar nga zhvillimi i edemës prapa gjurit, që shkakton një ënjtje të dukshme në zonë. Kjo gjendje, që shkakton dhimbje te personi gjatë lëvizjes së gjurit, mund të shfaqet si pasojë e problemeve të ndryshme të nyjës së gjurit. Veçanërisht artriti dhe çarja e kërcurit mund të nxisin zhvillimin e cistit të Bakerit. Me dëmtimin ose inflamacionin që zhvillohet në zonë, qelizat e pranishme aty mund të prodhojnë shumë lëng dhe të formojnë një qeskë të mbushur me lëng.

Cisti i Bakerit formohet nga një lëng i quajtur sinovial. Lëngu sinovial siguron lëvizjen e rehatshme të këmbës. Në lëvizjet e gjurit, para së gjithash në nyje, ai zvogëlon fërkimin e pjesëve dhe parandalon konsumimin e tyre. Megjithatë, ngjarje të ndryshme mund të rrisin prodhimin e këtij lëngu dhe mund të rezultojnë në grumbullimin e tij në këtë zonë. Kjo gjendje formon cistin e Bakerit.

Cisti popliteal mund të krijojë rrezik komplikimi me kalimin e kohës dhe mund të plasë vetvetiu, duke e përhapur lëngun e grumbulluar te indet përreth. Kjo gjendje mund të shkaktojë dhimbje të forta në gju dhe rreth tij. Gjithashtu mund të shkaktojë ënjtje ose skuqje në zonën e baldrit.

Cilat janë simptomat e cistit të Bakerit?

Simptomat e cistit të Bakerit mund të dallohen lehtësisht nga vetë personi. Te disa raste, zhvillimi i cistit mund të shkaktojë vetëm ënjtje prapa gjurit. Te disa persona, ënjtja e zonës së bashku me inflamacionin mund të shkaktojë simptomat e mëposhtme:

Ndjesi dhimbjeje prapa gjurit,

Dhimbje në baldrin,

Ndjesi bllokimi gjatë lëvizjes së nyjës së gjurit,

Ënjtje e këmbës,

Pamundësi për ta përkulur plotësisht gjurin (zvogëlim i aftësisë për fleksion).

Si formohet cisti i Bakerit?

Formimi i cistit në gju mund të ndodhë për shkaqe të ndryshme, ndërsa në formimin e cistit të Bakerit luajnë rol faktorë të caktuar. Një nga shkaqet më të shpeshta të formimit është goditja në gju, që shkakton dëmtim në zonë. Veçanërisht te lëndimet e sportistëve mund të shfaqet ënjtje prapa gjurit. Përveç lëndimeve, në formimin e cistit mund të ndikojnë edhe faktorët e mëposhtëm:

Osteoartriti: Zakonisht i shfaqur bashkë me plakjen, osteoartriti është një sëmundje e karakterizuar nga shpërbërja e indit kërcor që gjendet në skajet e kockave dhe vështirësia në lëvizjen e nyjës me kalimin e kohës. Në gjuhën e përditshme njihet edhe si kireçlenme (kallëzim). Zhvillimi i osteoartritit shkakton konsumim të nyjave dhe, duke nxitur inflamacionin në zonë, mund të rezultojë në shfaqjen e cistit të Bakerit.

Artriti reumatoid: Një lloj tjetër artriti, artriti reumatoid është një sëmundje e sistemit imunitar. Sëmundje autoimune, artriti reumatoid shfaqet kur sistemi imunitar sulmon vetë nyjat e veta dhe krijon inflamacion në këtë zonë. Te situata të tilla mund të shfaqet edhe formimi i cistit.

Gut (podagra): Sëmundje e njohur në popull si "sëmundja e të pasurve", gut-i është një sëmundje që zhvillohet si pasojë e grumbullimit të acidit urik në trup, shkaktuar nga konsumimi i tepërt i proteinave. Zakonisht shfaqet në gishtin e madh të këmbës, por te disa persona mund të prekë zona të tjera të nyjave. Duke shkaktuar gjendje të ngjashme me artritin, mund të nxisë formimin e cistit.

Cisti i Bakerit është një sëmundje që mund të shfaqet në çdo grup moshe. Zakonisht prek individët e rritur ndërmjet moshës 30 dhe 70 vjeç. Në sëmundje nuk ka dallim gjinor.

Si diagnostikohet cisti i Bakerit?

Personat që i drejtohen një institucioni shëndetësor për shkak të ënjtjes prapa gjurit ekzaminohen nga mjeku. Gjatë ekzaminimit fizik, mjeku mund ta diagnostikojë cistin e Bakerit duke e vëzhguar zonën. Megjithatë, meqë simptomat e shkaktuara nga cisti janë të ngjashme me ato të sëmundjeve të tjera, për të përjashtuar alternativat e tjera mund të përdoren teste të ndryshme. Mpiksja e gjakut, tumori ose anevrizma janë sëmundje të rënda që shfaqin simptoma të ngjashme me cistin e Bakerit.

Në diagnostikimin e cistit popliteal përdoren teknika imazherie. Me këto teste, indet dhe indet përreth tyre shfaqen në mënyrë më të detajuar. Teknikat e përdorura gjatë diagnozës janë si më poshtë:

Ultrazëri: Ultrazëri, një metodë imazherie që realizohet duke përdorur valë zanore për të marrë imazhin e indeve nën lëkurë, mund të përdoret për të diagnostikuar formimin e cistit të Bakerit. Imazhet e ultrazërit mund të përdoren gjithashtu për të përjashtuar një gjendje tjetër sëmundjeje.

Radiografia (rrezet X): Një nga teknikat e shpeshta të imazherisë është radiografia. Në matjen e realizuar me rreze X përdoren valë elektromagnetike. Gjatë fotografimit që kryhet, zona përkatëse e trupit fotografohet në ngjyrë të zezë e të bardhë. Me këto fotografi mund të identifikohen formacione të ndryshme indore.

Imazherina me rezonancë magnetike (MRI): Është një teknikë imazherie e përdorur për fotografimin e detajuar të indeve të trupit. Gjatë kësaj teknike krijohet një fushë magnetike me valë radio dhe imazhet e marra transferohen në kompjuter. MRI është një nga metodat e përdorura edhe në diagnostikimin e shumë sëmundjeve, si në rastet e problemeve me cistet.

Si bëhet trajtimi i cistit të Bakerit?

Cisti i Bakerit është një problem shëndetësor që mund të shërohet vetvetiu. Në rastet kur pacientët kalojnë procesin me simptoma të lehta, mund të mos ketë nevojë për ndonjë ndërhyrje. Shmangia nga aktivitetet që shkaktojnë dhimbjen e pacientëve mund të jetë e mjaftueshme për të mbështetur procesin e shërimit.

Në rastet kur simptomat janë të rënda dhe cisti është shumë i madh, mund të lindë nevoja për trajtim. Për trajtimin e ënjtjes prapa kapakut të gjurit mund të përdoren procedura të ndryshme. Veçanërisht, plani i trajtimit bëhet sipas shkakut kryesor që nxit formimin e cistit. Trajtimet që mund të zbatohen sipas gjendjes shëndetësore të pacientit mund të shpjegohen si më poshtë:

Trajtimi me ilaçe: Ilaçet antiinflamatore mund të jenë efektive në trajtimin e cistit. Këto ilaçe mund të mbështesin shpërndarjen e inflamacionit në zonë dhe të zvogëlojnë dhimbjen. Në rastet kur inflamacioni është i intensiv, mund të kryhet injeksion me ilaç steroid që përmban kortizon. Kortizoni mund të zvogëlojë madhësinë e cistit në zonë dhe të kontribuojë në lehtësimin e dhimbjes bashkë me shpërndarjen e cistit.

Terapitë: Me shoqërimin e mjekut dhe fizioterapistit, pacientit mund t'i tregohen disa lëvizje që do të sigurojnë përforcimin lokal. Kështu mund të rritet diapazoni i lëvizjes i kufizuar nga cisti dhe mbështetet përforcimi i muskujve në indet përreth. Me anë të terapive mund të parandalohet ulja e aftësisë funksionale të gjurit dhe të ruhet shëndeti i gjurit.

Ndërhyrjet kirurgjikale: Në rastet kur cisti i Bakerit është shumë i madh, mund të kryhen ndërhyrje minimalisht invazive për të zvogëluar madhësinë e cistit. Me metodat minimalisht invazive, që do të thotë hapja e një prerjeje të vogël, mund të sigurohet shkarkimi i lëngut brenda cistit. Procedura realizohet me mbështetjen e imazheve të ultrazërit. Mjeku kryen aspirim me gjilpërë dhe siguron nxjerrjen e lëngut të zonës jashtë lëkurës.

Në rastet kur cisti është formuar për shkak të dëmtimit të indit në zonë, mund të përdoret kirurgjia artroskopike. Gjatë procedurave artroskopike sigurohet riparimi i indeve që janë çarë ose dëmtuar, si indi kërcor. Gjatë procedurës, lëngu i grumbulluar brenda cistit shkarkohet gjithashtu, duke siguruar përshpejtimin e procesit të shërimit.

Në disa raste të rralla, mund të jetë e nevojshme heqja tërësisht nga trupi e indit të cistit. Kjo metodë, e preferuar në rastet kur nuk merret përgjigje nga trajtimet e tjera, kryhet me qëllim që pacientët të mund të kryejnë aktivitetet fizike të jetës së përditshme, si ecja.

Pyetje të shpeshta

Ënjtja prapa gjurit mund të zhvillohet si pasojë e traumës nga goditja në zonën e gjurit, si pasojë e sëmundjeve inflamatore të nyjave si osteoartriti dhe artriti reumatoid, ose si pasojë e inflamacionit që zhvillohet për shkak të sëmundjes së gutës. Me kontrollin e sëmundjes kryesore, ënjtja prapa gjurit gjithashtu mund të zvogëlohet. Cistet e Bakerit nuk konsiderohen të rrezikshme. Në shumicën e rasteve cisti zhduket vetvetiu, ndërsa në rast plasjeje të cistit mund të hasen disa komplikime. Ndër këto komplikime mund të hasen: ënjtje e baldrit, skuqje dhe dhimbje. Në rast të një ankese që lidhet me sëmundjet e nyjave, mund t'i drejtoheni departamentit të ortopedisë dhe traumatologjisë të Hisar Hospital. Cistet e Bakerit nuk janë strukturë tumorale, por ciste që formohen si pasojë e grumbullimit të lëngut në zonë. Për këtë arsye, ato nuk kanë rrezik të shndërrohen në kancer. Për dhimbjet e cistit të Bakerit mund të përdorni analgjezikë pa recetë, të rekomanduar nga mjeku juaj. Përveç kësaj, duke kufizuar aktivitetin tuaj fizik, mund të zvogëloni dëmtimin e nyjës së gjurit dhe të ulni intensitetin e dhimbjes në nivelin minimal. Në rastet kur intensiteti i dhimbjes nuk zvogëlohet, duhet ta informoni mjekun tuaj për këtë çështje dhe, nëse mjeku rekomandon, mund të kaloni në përdorimin e ilaçeve me bazë kortizoni. Cisti i Bakerit mund të zhvillohet si pasojë e sëmundjeve që mund të shkaktojnë zhvillimin e inflamacionit në nyje. Ndër këto sëmundje përfshihen: artriti reumatoid, osteoartriti dhe sëmundja e gutës. Si pasojë e sëmundjeve, zhvillimi i inflamacionit në indet e nyjës mund të rrisë sasinë e lëngut të lëshuar në zonë dhe të nxisë formimin e cistit të mbushur me lëng. Cisti i Bakerit është një formacion që, në shumicën e rasteve, shërohet vetvetiu pa pasur nevojë për trajtim. Megjithatë, në rastet kur shkakton dhimbje të forta ose kur cisti është shumë i madh, mund të lindë nevoja për trajtim. Nëse trajtimi ndërprehet, cisti mund të plasë dhe intensiteti i simptomave mund të rritet. Personat, përveç ankesave si dhimbja e baldrit, mund të përballen me dëmtim nervor dhe me një problem shëndetësor të njohur si sindromi kompartimental, që shkakton ndjesi dhimbjeje presioni në muskuj. Nëse vëreni një ënjtje prapa gjurit tuaj, pa humbur kohë mund t'u drejtoheni specialistëve tanë të Ortopedisë dhe Traumatologjisë të Hisar Hospital dhe të përfitoni nga mundësia e diagnozës dhe trajtimit të hershëm. Kështu mund të parandaloni komplikimet që mund të zhvillohen nga cisti i Bakerit.