Што е оптички невритис? Кои се симптомите? Како се дијагностицира и лекува?

Оптичкиот невритис е воспаление што се јавува во очниот нерв и директно влијае врз вашите функции на видот. Симптомите на оптички невритис, како што се ненадејно губење на видот, болка при движење на очите и бледо гледање на боите, обично се појавуваат во рок од неколку дена. Во овој текст ќе најдете сè што треба да знаете за причините за оптичкиот невритис, методите на дијагностицирање и третманот на оптичкиот невритис.

Што е оптички невритис?

Очен нерв и неговата функција

Очниот нерв е основната структура што ги пренесува сликите формирани во мрежницата до вашиот мозок. Можете да го споредите со електричен кабел. Секоја жица внатре пренесува различен дел од сликата. Од секое ваше око излегува по еден оптички нерв и овој нерв ги испраќа сигналите во форма на електрични импулси до мозочното стебло.

Оптичкиот нерв започнува од задниот дел на окото и се протега до центарот за вид во мозокот. Благодарение на оваа структура, сè што гледате добива смисла и визуелните информации се обработуваат.

Што се случува кај оптичкиот невритис?

Оптичкиот невритис е воспаление на очниот нерв. Ова воспаление може да го зафати целиот нерв или само дел од него. Понекогаш се зафаќа обвивката на нервот, а понекогаш делот каде што тој влегува во окото.

Кога ќе се појави воспаление, настанува едем во очниот нерв. Кога има воспаление во целиот нерв или во дел од него, функцијата не се изведува целосно и имате проблем со видот. Болеста обично зафаќа едно око, а ретко е двострана.

Оптичкиот невритис може да се појави во секое време помеѓу 18 и 45 години. Почесто се јавува особено во 30-тите години. Почест е кај жените отколку кај мажите. Болеста започнува многу ненадејно. Затоа е важно да се разјасни причината.

Разлики помеѓу типичен и атипичен оптички невритис

Оптичкиот невритис поради клинички причини е поделен во две форми: типичен и атипичен.

Типичниот оптички невритис обично се јавува кај млади возрасни лица на возраст меѓу 20 и 45 години и најчесто зафаќа едно око. Кај повеќе од 90% од пациентите постои болка која се зголемува особено при движење на очите. Оваа форма често се појавува како прв знак на мултиплекс склероза. Видот обично значително се подобрува самостојно или со третман во текот на неделите или месеците.

Атипичниот оптички невритис покажува карактеристики различни од типичната слика. Може да се забележи зафатеност на двете очи истовремено, да биде безболен или да не одговара добро на третманот со кортикостероиди. Многу тешко и трајно губење на видот може да биде придружено со изразено оток и крварења на врвот на очниот нерв. Кај атипичните случаи, подобрувањето на острината на видот може да биде послабо и постои поголем ризик од развој на атрофија на очниот нерв.

Кои се симптомите на оптички невритис?

Иако симптомите се разликуваат од личност до личност, тие обично имаат ненадеен почеток и брзо напредуваат. Симптомите на оптички невритис се појавуваат во рок од неколку часа или дена, а раното препознавање на болеста го зголемува успехот на третманот.

Губење на видот и заматен вид

Губењето на видот е најважниот наод кај оптичкиот невритис. Кај повеќето пациенти се јавува привремено намалување на видот на едно око. Забележливото губење на видот обично се развива во рок од неколку часа или дена. За неколку дена видот може уште повеќе да се влоши, по што обично делумно или целосно се подобрува во рок од неколку недели.

Во повеќето случаи, функциите на видот се враќаат на нормала во рок од 8-10 недели. Меѓутоа, кај некои пациенти може да се забележи и целосно и трајно губење на видот. Сериозноста на губењето на видот варира од пациент до пациент, а кај некои луѓе видот не се губи целосно.

Заматеноста на видот може да се зголеми по спортување или туширање со топла вода. Привременото влошување на видот кога телесната температура се зголемува е познато како феномен на Утхоф (Uhthoff).

Болка при движење на очите

Кај лицата кај кои се развива оптички невритис постои болка во очите. Оваа болка се јавува заедно со движењата на очите и се зголемува особено при гледање лево-десно, горе-долу. Болката најчесто се чувствува како тапа болка во задниот дел на окото.

Болката што се зголемува со движењата на очите започнува кога видот се влошува, а исчезнува кога видот се подобрува. Понекогаш болката може да се перцепира како тупа болка во задниот дел на окото.

Нарушување во перцепцијата на боите

Нарушувањето во гледањето на боите е карактеристичен наод за оптичкиот невритис. Појавата на боите како бледи или сиви е особена изразена на оската црвено-зедено. Живите бои почнуваат да изгледаат заматени, а боите изгледаат помалку живописни од вообичаено.

Често се забележува намалување на живоста особено на црвената боја. Перцепцијата на предметите како помалку сјајни во зафатеното око исто така укажува на намалена перцепција на сјајот.

Промени во видното поле

Во видното поле може да се забележат различни типични наоди. Централниот скотом е еден од најчестите наоди и кога се зафатени макуларните влакна на очниот нерв, се создава празнина во централниот вид. Сантроцекалниот скотом е губење кое ја опфаќа областа помеѓу центарот и слепата точка.

Во видното поле може да се појават темни точки или недостасувачки области. Исто така, кај некои пациенти се јавуваат блесоци на светлина или треперења на светлината за време на движењата на очите. Светлосните блесоци или светлосните блесоци може да се видат особено за време на движењата на очите.

Кога треба да се обратите кај лекар?

Ако имате промени во видот со ненадеен почеток и болка во очите, треба да се консултирате со офталмолог без губење време. Обично, ако симптомите на болка во едно око или промени во видот се влошуваат во рок од неколку часа или дена, обратете се што е можно поскоро.

Ако имате симптоми како губење на видот во двете очи, двојно гледање и вкочанетост во еден или повеќе екстремитети, задолжително треба да се консултирате со специјалист по очни болести и неврологија.

Причини за оптички невритис и фактори на ризик

Иако точната причина за оптички секогаш не може да се утврди, се смета дека се појавува како резултат на тоа што вашиот имунолошки систем по грешка го таргетира очниот нерв. Вашето тело ги напаѓа сопствените ткива и ја оштетува миелинската обвивка.

Поврзаност со мултиплекс склероза (МС)

Најпознатата и најчеста причина е мултиплекс склерозата. Кај 15-20% од пациентите со дијагностицирана МС, оптичкиот невритис се јавува како прв симптом. 15% од пациентите со мултиплекс склероза започнуваат со оптички невритис.

Ризикот од заболување од МС во текот на животот по прележан оптички невритис е околу 50%. Ако има лезии на магнетната резонанца (МРИ) на мозокот, овој ризик се зголемува уште повеќе. Меѓутоа, ако нема нови лезии на МРИ на мозокот, ризикот од развој на МС на долг рок е прилично низок.

Кај 50% од пациентите со МС, напад на оптички невритис се јавува во одреден период од нивниот живот. Обдукциските наоди открија зафатеност на очниот нерв кај повеќе од 90% од пациентите со МС.

Аутоимуни болести

Оптикомиелитисот е слична на МС, но има потежок тек. Кај оваа болест се воспалуваат и 'рбетниот мозок и очниот нерв. Закрепнувањето по нападите е поретко во споредба со МС.

Нарушувањето на антителата на миелин олигодендроцитниот гликопротеин (MOG) предизвикува воспаление во очниот нерв, 'рбетниот мозок и мозокот. Закрепнувањето од MOG нападите е генерално подобро отколку кај оптикомиелитисот.

Саркоидозата, системскиот лупус ериматозус и болеста на Бехчет може да предизвикаат повторлив оптички невритис. Ова се аутоимуни состојби каде што телото ги напаѓа сопствените ткива.

Инфекции и лекови

Вирусните инфекции како што се морбиби, заушки и грип може да доведат до оптички невритис. Вирусот на херпес е исто така меѓу факторите што го предизвикуваат. Историја на инфекција е присутна кај 28,6% од случаите.

Бактериските инфекции како Лајмската болест, сифилисот, болеста на мачји гребеж исто така можат да предизвикаат. Вирусните и бактериските инфекции обично предизвикуваат аутоимуна реакција.

Лекот етамбутол што се користи во третманот на туберкулоза е најпознатиот лек што предизвикува оптички невритис. Покрај тоа, метанолот што се наоѓа во антифризот, боите и растворувачите е поврзан со оптички невритис.

Примената на радиотерапија во регионот на главата и вратот е важен фактор на ризик. Неконтролираниот дијабетес може да доведе до воспаление на очниот нерв особено поврзано со оштетување на малите крвни садови.

Возраст, пол и генетски фактори

Оптичкиот невритис може да се види на која било возраст, но најчесто се јавува кај млади возрасни лица на возраст меѓу 18 и 45 години. Просечната возраст е 30 години. Најчесто се јавува меѓу 20 и 40 години.

Жените се изложени на двапати поголем ризик отколку мажите. Разликата во полот е изразена и можноста за развој е многу поголема кај жените отколку кај мажите.

Оптичкиот невритис е почест кај белата раса. Факторот на раса игра улога во зачестеноста на болеста.

Некои генетски мутации може да создадат подложност на оптички невритис или МС. Генетските фактори го зголемуваат ризикот од развој на болеста.

Како се поставува дијагнозата на оптички невритис?

Процесот на дијагностицирање бара детална евалуација и е поддржан од повеќе тестови. Прво, се поставуваат прашања за тоа кога започнале вашите тегоби, како напредувале и дали имате други придружни проблеми. Дали сте имале слични состојби порано, вашите познати болести и лековите што ги користите се исто така важни во однос на дијагнозата.

Очен преглед и клиничка евалуација

Очниот специјалист врши преглед на фундусот за да провери дали има едем или бледило во очниот нерв. Кај некои пациенти може воопшто да не се забележат наоди. Кога задниот дел на окото се испитува со офталмоскоп, се забележува проширување поврзано со едем на очниот нерв. Оптичкиот диск е едематозен кај една третина од пациентите.

За време на тестот за рефлекс на светлината на зеницата, во вашата зеница се вперува светла светлина. Зениците погодени од оптички невритис не се стеснуваат како кај здраво око. Овој наод, наречен зеница на Маркус Ган (Marcus Gunn) или RAPD, е важен знак кој покажува дисфункција на очниот нерв.

За време на очниот преглед, на врвот на очниот нерв може да се видат едем, испакнување поради едем, розевикавост и понекогаш тенки крварења во форма на иверки. овие структурни промени се следат во текот на третманот.

Тестови за вид (Острина, поле, боја)

Острината на видот се мери со Снеленовата табела (Snellen). Кај повеќето пациенти има намалување на острината на видот во првите денови. Острината на видот може да има различен тек кај секој пациент во текот на процесот на дијагностицирање и третман.

Тестовите на видното поле се прават со автоматски уреди со користење на статички или динамични методи. Се мери способноста на пациентот да ги перцепира светлата што доаѓаат од околината додека гледа во фиксна точка. Се оценува дали има губење во видното поле. Овие тестови објективно го откриваат зафаќањето поврзано со болеста.

Тестовите за вид на бои ја проценуваат вашата способност да ги разликувате црвените и зелените тонови. Особено се тестира вашата способност да ја разликувате црвената боја. Видот во боја и светлосните рефлекси се важни зафатени функции на очниот нерв.

ОСТ (OCT) и визуелно евоцирани потенцијали

Оптичката кохерентна томографија (OCT) детално ги анализира слоевите на мрежницата и главата на очниот нерв. Таа служи за прикажување на пресек на ткиво во реално време, користејќи ги оптичките својства на ткивата. Работи врз основа на инфрацрвени зраци. Ја оценува дебелината на очниот нерв и структурата на мрежницата.

Тестот за визуелно евоциран потенцијал го мери времето потребно за сигналите од окото да стигнат до мозокот. На пациентот му се прикажуваат обрасци или трепкачки светла. Електроите поставени на скалпот го снимаат електричниот одговор на мозокот на овие дразби. Ако има доцнење, се разбира дека има нарушување на спроводливоста во очниот нерв. Продолжувањето на латенцијата P100 обезбедува силна поддршка за дијагнозата.

МРИ скенирање и крвни тестови

Магнетната резонанца (МРИ) покажува дали има воспаление или оштетување во мозокот и очниот нерв. Кога се користи контрастна супстанција, може да се види воспалението во очниот нерв. Во мозокот се бараат лезии специфични за МС. Се утврдуваат оштетените области во мозокот.

Крвните тестови се бараат за да се утврди основната причина. Може да биде потребно мерење на различни маркери со цел да се откријат аутоимуни болести или инфекции. Тестот за седиментација се прави за да се оцени поврзаноста со темпорален артирит. Во анализата на цереброспиналната течност може да се погледнат присуството на клетки, нивото на протеини и шеќер.

Како се изведува третманот на оптички невритис?

Пристапот кон третманот е заснован на забавување на брзината на губење на видот, забрзување на закрепнувањето и управување со основната причина. Третманот на секој пациент е индивидуален и се утврдува според сериозноста на нападот.

Стероиден третман и начини на примена

Терапијата со високи дози кортикостероиди е прв избор во третманот на оптички невритис. Кортизонот наречен метилпреднизолон обично се дава интравенски. Третманот се применува околу 3 до 10 дена во зависност од сериозноста на губењето на видот кај пациентот.

По интравенскиот третман со стероиди, дозата постепено се намалува во форма на таблети преку уста и се прекинува. Меѓутоа, ниската доза на стероиден третман преку уста не се препорачува сама по себе, бидејќи тоа може да го зголеми ризикот од нов напад.

Стероидните лекови помагаат видот да се подобри побрзо со намалување на воспалението и отокот во очниот нерв. Сепак, стероидите не го менуваат многу конечното ниво на видот на долг рок во споредба со плацебо, тие главно го забрзуваат закрепнувањето.

Меѓу несаканите ефекти може да се набројат зголемување на телесната тежина, промена на расположението, црвенило на лицето, болки во стомакот и несоница. Во случаи со многу тешко губење на видот или кои не одговараат добро на стероидниот третман, може да се размислува за плазмафереза или интравенски имуноглобулински третман.

Имуномодулаторни третмани

Ако постои болест како МС, NMOSD или MOGAD, потребно е да се планира долгорочен третман. Овие третмани се користат за регулирање на одговорот на имунолошкиот систем. Кај пациентите со ризик од МС, по третманот со кортизон при првиот напад, може да се започне третман за регулирање на имунитетот со цел да се одложи почетокот на МС.

Имуномодулаторните лекови се даваат со цел да се забави прогресијата на болеста и да се намалат нападите. овие третмани обично се управувани од специјалисти по неврологија.

Времетраење на третманот и процес на закрепнување

Кај големо мнозинство од пациентите кои имаат типичен оптички невритис, видот значително се подобрува во рок од неколку недели до неколку месеци. Кај повеќе од 90% од пациентите, функциите на видот се враќаат на нормала во рок од 8-10 недели.

Дури и ако острината на видот се подобри, кај некои луѓе може да остане неможност да се гледаат боите живо како претходно, тешкотии во разликувањето на контрастот или благи дефекти во видното поле. Раното започнување на третманот го намалува ризикот од трајно оштетување.

Управување со повторливи напади

Оптичкиот невритис е состојба што може да се повтори. Ризикот од повторување зависи од основната причина. Кај пациентите со МС, нападите на оптички невритис може да се повторуваат од време на време.

Соодветниот и ефикасен третман го намалува ризикот од повторување особено кај оптичкиот невритис поврзан со МС. Редовното следење е важно бидејќи повторливите напади го зголемуваат ризикот од трајно оштетување на нервот.

Најчесто поставувани прашања

Дали оптичкиот невритис предизвикува трајно губење на видот?

Кај повеќето пациенти видот значително се подобрува во рок од неколку недели. Кај повеќе од 90% од пациентите функциите на видот се враќаат на нормала. Меѓутоа, кај некои луѓе видот може целосно да не се врати на претходното ниво.

Нарушувањето во перцепцијата на боите се опоравува побавно од острината на видот. Губењето на контрастот или дефектите во видното поле може да бидат трајни. Колку порано започнал третманот, сериозноста на воспалението и основната причина влијаат врз исходот.

Раниот третман носи подобар исход на видот. Кај некои пациенти губењето на перцепцијата на боите може да остане трајно дури и по закрепнувањето од оптичкиот невритис. Затоа е важно да се започне со третман без губење време.

Дали секој оптички невритис се претвора во МС?

Не, секој оптички невритис не се претвора во МС. Ако нема нови лезии на МРИ скенирањето на мозокот, ризикот од развој на МС на долг рок е прилично низок. Околу 50% од пациентите кои за прв пат имаат оптички невритис се дијагностицирани со МС во рок од 15 години.

Всушност, потребно е да се знае дека секој оптички невритис не е поврзан со МС. Болеста МС е болест што предизвикува разрушување на миелинскиот слој околу нервите и дава симптоми со оптички невритис кај околу 20-30% од пациентите. Сепак, оптичкиот невритис може да остане и како единствен настанот.

Што се случува ако не се лекува?

Оставањето на оптичкиот невритис без третман претставува сериозен ризик во однос на трајно губење на видот. Кога нервното ткиво еднаш ќе се оштети, целосното закрепнување е ретко. Очниот нерв може да биде неповратно оштетен ако не се лекува навреме.

Намалувањето на острината на видот може да биде трајно и може да се забележат трајни оштетувања во видното поле во форма на острови со слаб вид. Особено кај оптичките невритиси кои се развиваат како резултат на траума, во некои случаи успешен исход не може да се забележи со каков било третман.

Дали болеста се повторува?

Кај некои пациенти оптичкиот невритис може да се повтори. Во зависност од основната причина, болеста може да се повторува. Особено кај заболувањата со аутоимуна основа може да се повтори.

Соодветниот и ефикасен третман го намалува ризикот од повторување особено кај оптичкиот невритис поврзан со МС. Во присуство на повторувачки оптички невритис се зголемува ризикот од намалување на острината на видот и трајно оштетување на нервните влакна. Кај пациентите со МС, нападите на оптички невритис можат да се повторуваат од време на време.

На што треба да се посвети внимание во секојдневниот живот?

Редовната контрола е задолжитерна. Не треба да ги занемарувате промените во видот и треба да ги правите редовните невролошки и очни прегледи. Редовните очни прегледи се важни за следење на ризикот од повторување на оптичкиот невритис и развојот на други состојби како што е МС.

Важно е да се заштитите од инфекции и да одржувате начин на живот што го балансира имунитетот. Се истражуваат основните болести и очниот нерв се следи долгорочно.

Накратко за оптичкиот невритис

Иако оптичкиот невритис изгледа сериозно, генерално закрепнувањето е можно кај повеќето пациенти со рана интервенција. Кога ќе забележите симптоми како што се губење на видот и болка во очите, треба веднаш да се обратите кај лекар. Третманот со стероиди започнат навреме го забрзува процесот на закрепнување и го намалува ризикот од трајно оштетување.

Редовното следење е важно особено поради неговата поврзаност со МС. Сепак, секој оптички невритис не се претвора во МС, па затоа е доволно да бидете под надзор на специјалист без паника. Шансите за третман ви се високи и големо мнозинство од пациентите ги враќаат функциите на видот во рок од неколку месеци. Не ги занемарувајте редовните контроли за да го зачувате здравјето на видот.

Добијте сеопфатни информации за симптомите, методите на дијагностицирање и опциите за третман на оптичкиот невритис. Спречете го губењето на видот со рана дијагноза и третман.