Што е чевларски гради и голабов гради, кои се методите на лекување?

JTNDaWZyYW1lJTIwd2lkdGglM0QlMjI1NjAlMjIlMjBoZWlnaHQlM0QlMjIzMTUlMjIlMjBzcmMlM0QlMjJodHRwcyUzQSUyRiUyRnd3dy55b3V0dWJlLmNvbSUyRmVtYmVkJTJGejNkVVlyTTRJX0klM0ZzaSUzREVPbExNUE5vVTBvSHJUa0klMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMllvdVR1YmUlMjB2aWRlbyUyMHBsYXllciUyMiUyMGZyYW1lYm9yZGVyJTNEJTIyMCUyMiUyMGFsbG93JTNEJTIyYWNjZWxlcm9tZXRlciUzQiUyMGF1dG9wbGF5JTNCJTIwY2xpcGJvYXJkLXdyaXRlJTNCJTIwZW5jcnlwdGVkLW1lZGlhJTNCJTIwZ3lyb3Njb3BlJTNCJTIwcGljdHVyZS1pbi1waWN0dXJlJTNCJTIwd2ViLXNoYXJlJTIyJTIwYWxsb3dmdWxsc2NyZWVuJTNFJTNDJTJGaWZyYW1lJTNF Деформитетите на градниот кош означуваат структурни нарушувања на градниот ѕид. Најчесто сретаните видови деформитети се Чевларски гради (Pectus excavatum) и Голабов гради (Pectus carinatum).

Чевларски гради (Pectus excavatum)

Чевларски гради означува состојба во која градната коска (стернумот) и ребрата се вовлекуваат навнатре во градниот кош. Иако може да се развие и кај деца и кај возрасни, најчесто се јавува во раната адолесценција. Чевларските гради, кои најчесто имаат наследна склоност, се јавуваат почесто кај мажите отколку кај жените.

Кои се симптомите на чевларски гради?

Чевларски гради, поради обликот на градната коска, може да ја отежни работата на белите дробови и срцето. Симптомите може да се јават и физички и психолошки.

Физички симптоми

Тешкотии при дишење за време на физичка активност

Помала физичка сила во споредба со врсниците

Замор

Болка во градите

Нередовен срцев ритам

Психолошки симптоми

Срам поради изгледот на градниот кош

Намален самопочит

Депресија

Се препорачува пациентите кои имаат некои од горенаведените симптоми да се прегледаат кај специјалист по торакална хирургија.

Како се поставува дијагнозата?

За дијагноза на чевларски гради доволен е едноставен физикален преглед. Сепак, понекогаш деформитетот може да не се манифестира до раната адолесценција, или по физикалниот преглед може да бидат потребни дополнителни испитувања.

Во такви случаи се користат методи како рендген за утврдување на степенот на болеста и можните дополнителни нарушувања, компјутеризирана томографија и магнетна резонанца за да се испита дали има притисок врз срцето и белите дробови, а за проценка на срцевите функции се користи ехокардиографија.

Кои се методите на лекување на чевларски гради?

Хируршко лекување

Со хируршка интервенција се цели корекција на деформитетот на градниот кош и подобрување на срцевата и респираторната функција на пациентот. Идеалниот возрасен опсег за хируршка корекција на чевларски гради е 7-14 години. Бидејќи во периодот на брз раст градниот кош може полесно да ја добие нормалната форма, важно е операцијата да се изврши пред адолесценцијата.

Модифицирана операција по Ravitch

Модифицираната операција по Ravitch е традиционален отворен хируршки метод што долги години се применува во лекувањето на чевларски гради. Овој метод подразбира релативно долг рез на предната страна на градниот кош, преку кој се пристапува до хрскавичниот дел на ребрата, кој ја предизвикува вовлекувањето на градот навнатре; тој дел се отстранува. Така градната коска се повлекува подалеку од срцето и белите дробови, кон нормалната рамнина на градниот ѕид.

Операција по Nuss

Оваа техника, развиена од американскиот хирург д-р Доналд Nuss, е денес најсовремениот применуван метод на лекување. Операцијата по Nuss е затворена операција, изведена со минимално инвазивни методи.

Текот на операцијата е следниов:

Ако пациентот пуши, се бара да прекине со пушење најмалку два месеци пред операцијата.

За време на операцијата се применува општа анестезија.

За отстранување на вдлабнатината се користи т.н. „бар“, закривена челична шипка, специјално подготвена според мерките на пациентот.

Со по два сантиметри мали рези се прават од двете страни на градниот кош.

Подготвениот бар се вметнува под градната коска преку двата отвора, а со помош на специјални завртувачки инструменти закривеноста на барот се превртува, со што вдлабнатината се подигнува.

Поставениот бар се фиксира со неразградливи конци за мускулното ткиво во подрачјата на резите.

Според потребите на пациентот може да се користат 2, а ретко и 3 бара.

Операцијата трае приближно 45-60 минути

Каков е процесот по операцијата по Nuss?

По операцијата на чевларски гради, пациентите, во зависност од нивната состојба, во просек остануваат хоспитализирани 3-5 дена. Болката во првите 3 дена е нормална. Сепак, таа може да се минимизира со интравенска терапија со аналгетици. На пациентите што се отпуштаат од болница се препорачува да одмораат дома 2-3 недели.

Во периодот на закрепнување:

Да се избегнуваат нагли движења, за да не дојде до поместување на поставената шипка.

Во текот на првиот месец не треба да се сведува трупот од половината кон подот и не треба да се врти од половината на страна.

При станување од кревет или при подигнување на нозе треба да се бара помош од некого, а градниот кош не смее да се оптоварува.

Во првиот месец треба да се спие на грб.

За враќање на силата може да се прават лесни прошетки.

Лесни спортски активности може да се започнат од третиот месец. За спортови како трчање, тенис и пливање се препорачува да се започне по шестиот месец.

Кога се отстрануваат барите?

Ова зависи од возраста на пациентот и состојбата на градниот ѕид. Според тоа, барите може да се отстранат во рок од 2-4 години. Оваа постапка, која трае приближно 30 мин., се изведува под општа анестезија.

Техника со 3D анатомски имплант

Технологијата со 3D анатомски имплант е хируршки метод за корекција на аномалиите на градниот ѕид со помош на имплант специјално дизајниран според обликот на градниот кош на пациентот (подготвен според координатите од 3D томографија на белите дробови). Овој имплант е специјално дизајниран согласно димензиите и обликот на градниот кош на пациентот. Затоа, употребата на имплант дизајниран специјално за секој пациент овозможува хируршката интервенција да биде попрецизна и поефикасна.

Овој метод, во споредба со традиционалните хируршки интервенции, е помалку инвазивен и носи помал ризик. Покрај тоа, периодот на закрепнување е пократок и овозможува пациентот побрзо да се врати на нормалните активности. Технологијата со 3D анатомски имплант дава многу успешни естетски резултати (овие операции се изведуваат во 80% од случаите поради естетски грижи и лош изглед).

Лекување со вакуум

Особено кај децата, деформитетот на градниот кош може да се коригира без операција. За таа цел се користи специјален вакуум-уред.

Вакуум-уредот, кој има облик на гумено ѕвонче, работи поврзан со пумпа. Прво уредот се става пред градниот кош, а потоа со помош на пумпата воздухот се извлекува од уредот. Со ова движење се создава состојба на смукање, односно вакуум, која го повлекува градниот кош и градната коска напред.

Кога овој уред се користи редовно долго време, со тек на времето деформитетот се коригира, а градниот ѕид и градната коска почнуваат самостојно да се одржуваат во соодветната рамнина.

Колку често треба да се користи?

Вакуум-уредот:

во првите денови да се става два пати дневно приближно 30 минути,

во следните 4-6 недели, според препораката на лекарот, времетраењето на употребата да се зголеми за 2 часа дневно,

а на почетокот на месецот ова време да се зголеми на 8-12 часа дневно, се препорачува.

Од друга страна, препорачливо е вакуум-уредот да се користи најмалку една година. Најидеалното времетраење на употреба е 18-24 месеци. Во тој период, одредувањето на времетраењето на употреба во консултација со вашиот лекар и придржувањето кон тоа ќе ја зголеми шансата за успех на лекувањето.

Голабов гради (Pectus carinatum)

Голабов гради означува состојба во која градната коска и ребрата формираат испакнатост нанадвор. Тоа е деформитет што е спротивен на чевларските гради. Се јавува поради нарушување на хрскавиците што ги поврзуваат ребрата со градната коска.

Голабовите гради, кои се почести кај мажите отколку кај жените, обично почнуваат да се манифестираат по адолесценцијата и со возраста нивниот степен се зголемува. Иако точната причина за настанувањето на голабовите гради не е целосно позната, генетската предиспозиција е важна.

Кои се симптомите на голабов гради?

Симптомите на голабов гради може да се разликуваат од личност до личност, во зависност од степенот на болеста.

Тоа се:

Тешкотии при дишење

Брз срцев ритам

Чести инфекции на респираторниот тракт

Како и кај чевларските гради, и голабовите гради може да се дијагностицираат со физикален преглед. Покрај тоа, во дијагностичкиот процес може да се додадат и рендген снимање од напред и од страни, компјутеризирана томографија и магнетна резонанца.

Во текот на дијагностичкиот процес, ако покрај голабовите гради се утврди и нередовен срцев ритам, може да се побара и ехокардиографија.

Кои се методите на лекување на голабов гради?

Во лекувањето на голабов гради, во зависност од тежината на болеста и состојбата на пациентот, се истакнуваат два начини на лекување.

За оваа постапка се прави рез во средниот дел на градот. Се отстранува абнормалната хрскавица и градниот кош се туркa надолу. Покрај тоа, во случаи кога се смета за потребно, на градот се поставува привремен метален бар за да го одржи градниот кош во посакуваната рамнина.

Оваа операција, која е болна, а времетраењето на хоспитализацијата по неа зависи од состојбата на пациентот и контролата на болката.

Операција по Abramson

Операцијата по Abramson е постапка што се изведува со минимално инвазивен метод, преку мали рези. Трае приближно 30-45 минути и се применува општа анестезија.

За време на операцијата, како и кај операцијата по Nuss, се прават мали рези од двете страни на градниот кош. Преку овие рези се става претходно за пациентот специјално подготвениот Lorenz-бар, така што ќе остане помеѓу градната коска и мускулното ткиво, и се притиска надолу. Операцијата завршува со фиксирање на барот за ребрата од двете страни на градниот ѕид.

По операцијата

Обично се бара пациентите да останат во болница 4-5 дена. Во тој период се цели контрола на болката.

Важно е да се избегнуваат нагли движења.

Во рок од 2-3 недели може да се врати на рутинскиот живот, а децата може да започнат со училиште по две недели.

Во консултација со лекарот, во првиот месец е дозволено само прошетка; помеѓу 1-3 месеци пливање, трчање и тенис; а по 6 месеци може да се дозволат и други професионални спортови.

Кога се отстранува Lorenz-барот?

Lorenz-барот, поставен со операција:

кај лица помлади од 18 години се отстранува по 2-3 години,

кај лица постари од 18 години по 3-4 години,

се отстранува со постапка што трае 30-45 минути, под општа анестезија.

Лекување со корзет

Функцијата на корзетот што се користи во лекувањето на голабов гради е слична на функцијата на плочките што се користат во стоматолошкото лекување. Корзетот, кој се облекува на градниот кош, врши притисок на ребрата и градната коска и однадвор и однапред. Така, со тек на времето, градните коски се враќаат во нормална положба.

Се препорачува пациентот 2 години дневно да го носи корзетот 18-20 часа. Корзетот може да се симне само при туширање, спорт или други активности.

За да се зголеми успехот на лекувањето, важно е да се внимава на времетраењето на носењето корзет и да се следат препораките на лекарот. Според спроведените истражувања, при редовно носење корзет во текот на 2 години, голабовите гради може да се лекуваат во 75-80 проценти од случаите.