Симптоми и лекување на тумор на окото (Окуларна онкологија)

Тумор на окото, наречен уште офталмолошки тумор, се маси на окото и околу окото, кои можат да бидат бенигни (доброќудни) и малигни (злоќудни) по карактер. Офталмолошките тумори, кои значително го загрозуваат општото здравје, пред сè здравјето на окото, иако се ретки, можат да се појават во кој било слој на окото или на очниот капак. Како и кај другите карциноми, и кај туморите на окото раната дијагноза е важна. Во некои случаи туморите на окото можат да не покажуваат никакви симптоми сè додека не станат видливи однадвор. Во некои случаи пак можат да се манифестираат со симптоми кои се јавуваат и кај други очни заболувања, како замаглен вид, чувствителност на светлина и болка во окото. Кога ќе се појават вакви симптоми, важно е да се закаже преглед кај доктор специјалист по окуларна онкологија и да се направат потребните контроли. Одговорите на прашања како „Кој добива тумор на окото, кои се факторите на ризик?“, „Кои се методите за лекување на рак на окото?“ и детални информации за туморите на окото се наведени подолу во текстот.

Што е тумор на окото?

Тумор е општ назив за ткивни маси што настануваат со собирање на абнормални клетки. Кога се зборува за тумор, во народот обично се помислува на рак, но секој тумор не е рак. Туморите генерално се разгледуваат во две категории: бенигни (доброќудни) и малигни (злоќудни). Затоа, сите доброќудни или злоќудни маси што се јавуваат на окото и околу окото се нарекуваат тумор на окото. Окото се состои од очната топка (orbita) и од помошни творби на окото, како очниот капак и конјуктивата. Туморите на окото генерално се класифицираат во тумори на очниот капак, внатрешни очни тумори, тумори на конјуктивата и тумори на орбитата. Главните видови тумори што се јавуваат на окото се следниве:

Интраокуларни меланоми: Меланомите настануваат како резултат на неконтролирано размножување на меланоцитните клетки што се наоѓаат во кожата. Интраокуларните меланоми се тумори што се јавуваат во внатрешните слоеви на окото, односно во увеалниот слој (ирис, цилијарно тело и хороид). Тие се најчестите видови очни тумори. Овие тумори обично настануваат во увеалниот слој на окото. Меланомот на ирисот (обоениот дел на окото), меланомот на цилијарното тело, што се наоѓа зад ирисот, и меланомот на хороидот, што настанува во садовниот слој кој го обезбедува крвоснабдувањето на окото, се најчестите интраокуларни тумори.

Ретинобластом: Како и меланомите, и ретинобластомите спаѓаат во внатреокуларните тумори. Ретинобластомот потекнува од клетките на ретината .

Окуларен лимфом: Интраокуларниот лимфом обично се јавува кај возрасни над 50 години и/или кај лица чиј имунолошки систем, поради некоја причина, не функционира како што треба. Тоа е вид на рак што обично почнува во очната топка. Поголемиот дел од случаите на интраокуларен лимфом се Б-клеточен не-Ходгкинов лимфом.

Тумори на очниот капак: Во споредба со другите очни тумори, туморите на очниот капак се почести во општата популација. Туморите на капакот можат да бидат и бенигни и малигни. Меѓу бенигните тумори на капакот, најчести се папиломот, невусот, себорејската кератоза, ксантелазмата и кистите. Особено во детството, бенигните тумори наречени капиларен хемангиом се широко распространети. Базалноклеточниот карцином и плоскоклеточниот карцином се првите што се помислуваат кога се зборува за малигни тумори на капакот. На очниот капак рана, пришка што не минува или промена на бојата можат да бидат симптоми што укажуваат на присуство на тумор. Кога ќе се забележат вакви симптоми, без одлагање треба да се закаже преглед кај очен лекар специјалист и да се направат потребните контроли.

Тумори на орбитата: Тумори што потекнуваат од очната шуплина. Туморите на орбитата се делат во три групи: примарни (потекнуваат од очната шуплина), секундарни (потекнуваат од блиските ткива) и метастатски (се шират од подалечни органи, како белите дробови при рак на белите дробови). Меѓу возрасните, најчест бенигнен тумор е кавернозниот хемангиом (садовни маси), додека меѓу малигните тумори први се лимфоидните тумори.

Кои се симптомите на тумор на окото?

Туморот на окото често може да не покажува никакви симптоми. Обично туморите на окото се забележуваат кога ќе се појават проблеми со видот, а нивните симптоми често може да личат на симптомите на други очни заболувања. Главните симптоми на тумор на окото се следниве:

Делумно или целосно губење на видот,

Замаглен вид,

Губење на видот без болка,

Чувство дека пред очите трепка светлина,

Лезии на очниот капак, како маса, рана, пришка,

Оток на едното око.

Меѓу главните симптоми на тумор на окото е и губењето на видот без болка. Покрај горенаведеното, во ретки случаи болката во окото исто така може да се смета за симптом на тумор.

Како се поставува дијагноза на тумор на окото?

Пациентите кои се јават кај очен лекар со жалби како замаглен вид, чувствителност на светлина или оток на едното око, најпрвин се испитува нивната медицинска анамнеза. Во тој момент на пациентите им се постависуваат прашања за почетокот на симптомите, нивниот интензитет и слично. По земањето на медицинската анамнеза, може да се користат одредени методи на снимање. Ракот на окото на почетокот може да не покажува никакви симптоми. Повеќето карциноми на окото се дијагностицираат при редовен очен преглед. Затоа и вие не го занемарувајте закажувањето кај очен лекар специјалист и редовните контроли.

Очните лекари, кога ќе посумњаат на тумор на окото, ги упатуваат пациентите кон окуларната онкологија. Конечната дијагноза на туморот на окото може да се постави по детален преглед кај доктор специјалист по окуларна онкологија. Окуларните онколози при дијагностицирање на рак на окото користат различни методи на снимање, како оптичка кохерентна томографија, односно очна томографија. Дополнително, друг метод на снимање што се користи при дијагностика на рак на окото е фундусната флуоресцентна ангиографија. При фундусната флуоресцентна ангиографија, на пациентот преку вена му се инјектира контрастна материја. Кога таа материја ќе стигне до очната топка, очните садови се испитуваат детално со помош на камера.

При дијагностицирање и лекување на рак на окото се применува мултидисциплинарен пристап. Методите на снимање што се користат при дијагностика на рак на окото често се доволни за дијагноза, но во некои случаи очните лекари можат да имаат потреба да направат биопсија (земање примерок од ткиво) за да ги потврдат сомнителните маси и да утврдат дали туморот е доброќуден или злоќуден.

Како се лекува тумор на окото?

При лекување на тумор на окото, специјалистите подготвуваат план за третман, земајќи ги предвид факторите како локацијата и типот на туморот и општата здравствена состојба на пациентот. Може да се препорача мали и бавно растечки тумори да се следат одреден период. Сепак, како и кај другите третмани на карцином, и при лекување на рак на окото може да се користат методи како радиотерапија и хемотерапија. Дополнително, при лекување на рак на окото често се користат и хируршки методи. Главните хируршки методи за лекување на рак на окото се следниве:

Иридектомија: Иридектомијата е хируршка процедура што обично се применува за отстранување на мали меланоми што се наоѓаат во ирисот (обоениот дел на окото).

Енуклеација: Кај случаите на рак на окото каде туморот е голем и/или се проширил на други делови, понекогаш може да биде потребно отстранување на целото око. Методот на енуклеација обично се користи при лекување на карциноми што настануваат во увеалниот слој или во ретината. По операцијата, во очната шуплина се става очна протеза (орбитален имплант) за да се пополни празнината што настанала

Ексцентерација: Кај некои случаи на рак на окото може да биде потребно отстранување на очната топка заедно со ткивата околу неа. Кога карциномот се проширил околу окото, може да се примени методот на ексцентерација.

Иридоциклектомија: Тоа е хируршка процедура за отстранување на дел од ирисот и цилијарниот слој, што се користи при лекување на мали меланоми што обично се јавуваат во ирисот или во цилијарниот слој.

Транссклерална резекција: Тоа е метод на лекување што се користи за отстранување на меланоми во внатрешноста на окото, во хороидот или во цилијарното тело, при што се влегува низ склерата на окото.

Реконструктивна хирургија: Тоа се хируршки зафати што се извршуваат по операции за рак на окото, со цел да се поправи очната регија и естетски и функционално. Например, по отстранување на туморите на очниот капак, за естетско и функционално поправање на капакот може да се примени реконструкција на очниот капак со помош на естетски и пластични хирурзи.

Најчесто поставувани прашања

Ракот на окото е еден од ретките карциноми, но кога ќе се појави, тој е злоќуден тумор што ја загрозува пред сè видната функција, како и општото здравје. Некои од прашањата за кои најчесто се интересираат луѓето во врска со туморот на окото се разгледани подолу. Иако туморот на окото може да се појави кај луѓе од сите возрасти, постојат студии кои укажуваат дека кај возрасните над 50 години, особено кај лицата чиј имунолошки систем е, поради било која причина, потиснат, ризикот од појава на тумор на окото може да биде поголем. Една од најкарактеристичните особини на ракот на окото е губењето на видот без болка. Сепак, во некои случаи на замаглен вид, чувствителност на светлина и оток на едното око може да се придружи и болка. Иако ракот на окото може да се појави кај луѓе од сите возрасти, некои истражувања укажуваат дека постојат одредени фактори на ризик за рак на окото. Според овие студии, кај возрасните над 50 години ризикот од појава на рак на окото може да биде поголем. Дополнително, постојат студии кои покажуваат дека кај луѓе со светла кожа и светла боја на очите и/или кај луѓе што долго време се изложени на штетните зраци на сонцето ризикот од рак на окото може да биде поголем. Симптомите на рак на окото често личат на симптомите на други очни заболувања. Ако и вие имате симптоми како оток на окото, губење на видот или чувствителност на светлина, не ја занемарувајте потребата и без одлагање закажете преглед кај доктор специјалист и направете ги потребните контроли.