Што е диплопија (двојно гледање)? Кои се симптомите? Како се дијагностицира и лекува?

Диплопијата, позната и како двојно гледање, може да влијае на луѓе од сите возрасти, но почеста е кај лица над 60 години. Во овој напис ќе ги разгледаме симптомите што можат да се појават како знаци на диплопија, како и нејзините различни видови, како што се бинокуларна диплопија, вертикална диплопија и хоризонтална диплопија. Исто така, детално ќе ги разгледаме опциите за лекување на диплопијата и методите за дијагностика.

Што е диплопија (двојно гледање)?

Ако кога гледате во некој предмет, наместо една слика перцепирате две одделни слики, оваа состојба се нарекува диплопија. Кај лицата со поплаки за двојно гледање, една од сликите обично е јасна, додека другата се појавува како позаматена или како „дух“ слика.

Како настанува диплопијата?

Во процесот на нормално гледање, двете очи се фокусираат на иста точка, а мозокот ги спојува овие две слики во една. Меѓутоа, кога постои проблем во усогласувањето на очите или во координацијата на движењата на очите, секое око се фокусира на различна точка. Во овој случај, во мозокот се создаваат две одделни слики и се појавува чувство на двојно гледање.

Како резултат на нарушувањето на видната оска, може да се појави страбизам (разрокост). Во овој случај, предметите паѓаат на ретината под различни агли и се појавува диплопија. Двојното гледање може да се развие како резултат на заболување на очните мускули, нервите што ги снабдуваат очните мускули или болест во мозокот.

Што е бинокуларна диплопија?

Бинокуларната диплопија е најчестиот вид на двојно гледање и се појавува кога двете очи се отворени. Во овој случај, главната причина е нарушувањето на координацијата во движењата на двете очи. Кај бинокуларната диплопија, пациентот наведува дека двете слики се јасни.

За да ја разберете состојбата на бинокуларна диплопија, можете да направите едноставен тест. Ако затворите кое било око со раката и гледате во предмет и гледате единечна слика, тоа значи дека имате бинокуларна диплопија. Со други зборови, за да се појави двојното гледање, двете очи мора да бидат отворени. Обично се јавува кога има проблем со усогласувањето на очите или координацијата на очните мускули и најчесто може да биде симптом на основни здравствени проблеми.

Што е монокуларна диплопија?

Монокуларната диплопија се гледа поретко од бинокуларната. Во овој случај, двојното гледање продолжува дури и кога едното око е отворено или кога другото око е затворено. Кај монокуларната диплопија, едната слика се перцепира како појасна, а другата како малку позаматена.

Двојното гледање исчезнува само кога ќе се затвори проблематичното око, а диплопијата продолжува кога ќе се затвори здравото око. Две слики се појавуваат од едно око истовремено, а оваа состојба укажува на проблем во оптичкиот систем на окото или проблем поврзан со ретината. Монокуларната диплопија обично е предизвикана од проблеми во структурите што ја формираат видната оска на очното јаболко.

Кои се причините за диплопија (двојно гледање)?

Зад проблемот со двојното гледање можат да се кријат многу различни здравствени проблеми. Причините за диплопија варираат во широк спектар, од структурата на окото до болести на мозокот. Некои состојби се привремени и се повлекуваат сами по себе, додека други бараат сериозна медицинска интервенција.

Причини поврзани со очните мускули

Постојат шест различни мускули кои ги движат вашите очи. Благодарение на хармоничната работа на овие мускули, двете очи се фокусираат на иста точка. Слабеењето или парализата на очните мускули доведува до тоа очите да не можат правилно да се усогласат.

Страбизмот е чест проблем што се јавува како резултат на нехармонична работа на очните мускули. Неможноста на очните мускули да работат ефикасно го отежнува хармоничното фокусирање на очите и создава симптом на диплопија. Особено кај тироидните заболувања, зафатеноста на очните мускули може да предизвика двојно гледање.

Болести како мијастенија гравис се развиваат кога имунолошкиот систем ја блокира комуникацијата помеѓу нервите и мускулите. Во овој случај, се јавува дополнителна слабост во очните мускули и се појавува диплопија.

Проблеми со рожницата и леќата

Рожницата е проѕирниот слој на предниот дел од окото и овозможува правилно прекршување на светлината. Оштетувањето на рожницата може да биде предизвикано од повреди, инфекции или состојби како кератоконус. Кератоконусот е истенчување и испакнување на рожницата во форма на конус.

Катарактата предизвикува недоволно фокусирање на светлината поради заматување на очната леќа. Заматувањето на леќата доведува до распрснување на светлосните зраци во различни насоки и создавање на повеќе слики. Астигматизмот е исто така една од честите причини за двојно гледање.

Синдромот на суво око може да предизвика диплопија поради недоволни или неквалитетни солзи. Исто така, по рефрактивните операции, може да се доживее привремена диплопија поради промените во рожницата.

Болести на нервниот систем и мозокот

Проблемите во мозочното стебло можат да предизвикаат двојно гледање со влијание врз нервите што ги контролираат движењата на очите. Мозочниот удар настанува како резултат на прекин или намалување на протокот на крв во мозокот и може да се појави симптом на диплопија.

Мозочните аневризми се состојба на балонирање или слабеење на крвните садови. Мозочните тумори можат да предизвикаат двојно гледање со влијание врз очните мускули или нерви. Болести како мултиплекс склероза доведуваат до оштетување на нервите во мозокот и 'рбетниот мозок.

Парализата на кранијалните нерви може да биде предизвикана од дијабетес, траума на главата, тумор или висок крвен притисок. Менингитисот е инфекција што го зафаќа централниот нервен систем и може да предизвика диплопија.

Други фактори на ризик

Дијабетесот може да ги оштети нервите што ги снабдуваат очните мускули. Тироидните заболувања предизвикуваат оток во очите и притисок врз очните мускули, што доведува до двојно гледање.

Причините за привремена диплопија вклучуваат консумирање алкохол, прекумерен замор и нарушувања на спиењето. Лековите како бензодиазепините исто така можат да предизвикаат привремено двојно гледање. Траумите на главата создаваат диплопија со предизвикување оштетување на очните мускули или нерви.

Знаци и симптоми на диплопија

Симптомите на диплопија се манифестираат на различни начини и можат да се разликуваат од личност до личност. Интензитетот на симптомите варира во зависност од основната причина. Некои пациенти доживуваат блага непријатност, додека други се соочуваат со симптоми што влијаат на нивните секојдневни активности.

Поплака за двојно гледање

Перцепцијата на еден предмет како две слики е најочигледната карактеристика на диплопијата. Сликите можат да се појават хоризонтално, вертикално или дијагонално. Може да се соочите со ситуации каде што предметите се перцепираат еден до друг, еден врз друг или дијагонално.

Може да почувствувате дека еден предмет се гледа на повеќе начини или дека се наоѓа на две различни места. Контурите на сликите може да не се јасни или двете слики може да се мешаат една со друга. Исто така, сликите може да се перцепираат како заматени или како сенки. Оваа состојба ја отежнува вашата интеракција со околината.

Главоболка и вртоглавица

Главоболките што се јавуваат кај лицата со диплопија можат да варираат од благи до силни. Главоболката се појавува како резултат на притисокот, напрегањето и оштетувањето во очите. Главоболката може да се развие поради фокусирањето на очите на различни точки и нехармонијата на сликите во мозокот.

Вртоглавицата е симптом што често се гледа со диплопија. Двојното гледање го отежнува одржувањето на рамнотежата и предизвикува вртоглавица. Вртоглавицата се јавува како резултат на губење на рамнотежата. Слично на тоа, доживувањето проблеми со рамнотежата може да го намали квалитетот на вашиот живот.

Поради визуелните нарушувања, може да се појави гадење и чувство на општа непријатност. Може да се видат и проблеми со дигестивниот систем, како што се гадење и повраќање.

Болка при движење на очите

Болките што се доживуваат при движење на очите се поврзани со диплопијата. Во зависност од диплопијата, може да се појави симптом на болка при движење на едното или двете очи. Болката се јавува дури и при најмало движење на очите.

Може да се доживее болка предизвикана од движењата на очите во едното или двете очи. Ограничувањето во движењата на очите е симптом што го придружува двојното гледање. Може да се забележат состојби како што се неволно поместување на очите во различни насоки или тешкотии при фокусирањето.

Замор на очите и заматен вид

Чувството на замор во очите често се појавува кај лицата со диплопија. Потребата постојано да се вложува напор за да се изострат или фокусираат очите предизвикува очите да се чувствуваат уморни. Може да има болка околу веѓите, слепоочниците и околу очните капаци.

Состојбата на заматен вид, која може да се види кај едното или двете очи на пациентите, го намалува општиот квалитет на видот. Може да се појави спуштање на очниот капак. Очниот капак може да биде пониско отколку што треба и да влијае на видот. Спуштањето на очните капаци може да се наведе меѓу симптомите на диплопија.

Како се дијагностицира диплопијата?

Кога ќе се обратите кај лекар со поплака за двојно гледање, дијагностичкиот процес започнува со сеопфатна проценка. Вашиот лекар прво се обидува да дознае кога започнал симптомот на диплопија, во кои ситуации се зголемува или намалува. Детално се испитува вашата историја на претходни очни болести, трауми или системски заболувања.

Точното изразување на вашите симптоми и поплаки му помага на вашиот лекар да одлучи кои тестови би биле корисни. Ако имате хронични заболувања како дијабетес, тироидна жлезда или невролошки нарушувања, задолжително треба да ги наведете. Историјата на диплопија кај членовите на семејството е исто така важна информација.

Очен преглед и тестови

За време на физичкиот преглед, вашиот лекар ги проценува структурните карактеристики и способноста за движење на вашите очи. Со тестот на покривање (cover test), лесно се разбира дали диплопијата е монокуларна или бинокуларна. При прегледот на движењата на очите се проценува перформансот на окото во сите правци на поглед. Се проверува дали постои ограничување од мускулно или нервно потекло.

Со примена на тестот за покривање-откривање (cover-uncover test) и алтернативниот тест за покривање, се открива скриеното или очигледното поместување помеѓу очите. Благодарение на призматичните тестови, се мери степенот на двојното гледање и во која насока и колку е поместувањето. Со биомикроскопија се испитува предниот сегмент на окото. Рожницата, ирисот и леќата се проценуваат детално.

За време на прегледот на очното дно се проверува ретината, оптичкиот нерв и васкуларните структури. Со одредување на рефрактивните грешки се откриваат проблеми како астигматизам или хиперметропија. Со испитување на рожницата и леќата се истражува катаракта или кератоконус.

Тестот Hess Screen се користи за проценка на редоследот на работа на очните мускули и координацијата помеѓу очите. Благодарение на овој тест, може да се утврди кој очен мускул работи слабо и во која насока се поместуваат очите.

Методи на снимање

Ако постојат сомнежи што се однесуваат на нервниот систем или орбиталниот регион, се бара снимање на мозокот. МРИ (магнетна резонанца) е преглед што треба да се направи кај речиси секој пациент што се јавува со двојно гледање. Во некои случаи, може да биде потребно снимање со МРИ со контраст.

КТ скен е исто така меѓу методите на снимање што се користат за дијагноза на диплопија. Особено се прави проценка во однос на невролошките заболувања. МР венографија се применува кога ќе се оцени дека е потребно.

Невролошка проценка

Со крвни тестови се проверуваат индикаторите за системски заболувања како дијабетес и тироидни нарушувања. Со правење тестови за функцијата на тироидната жлезда се истражува Гравесовата болест. Може да се применат и тест за шеќер во крвта и тестови за токсичност.

За состојби како мијастенија гравис, електрофизиолошките тестови можат да бидат водич. Може да бидат потребни испитувања на ЕМГ на единечно влакно и мускулни ензими. Тестовите за антитела се користат и за да се најде изворот на диплопијата.

Во случаи кога причината не може да се утврди, се прави испитување на цереброспиналната течност. Со ова испитување се добиваат важни индиции за мерење на интракранијалниот притисок и за тоа дали постои друга болест.

Како се лекува диплопијата?

Изборот на методот на лекување се одредува според проблемот што ја предизвикува диплопијата. Кога ќе се отстрани основната болест, двојното гледање често се повлекува. Вашиот лекар прво го утврдува основниот проблем и создава план за лекување насочен кон него.

Лекување со очила и контактни леќи

Призматичните леќи се метод што често се користи во лекувањето на бинокуларната диплопија. Овие специјални леќи ја прекршуваат светлината и им помагаат на вашите очи да се фокусираат на поправилна точка. Со повторно усогласување на сликата, го намалуваат проблемот со двојното гледање.

Призматичните очила даваат ефикасни резултати во случаите на диплопија предизвикана од нерамнотежа во очните мускули. Се претпочитаат во случаи на блага разрокост или двојно гледање поврзано со рефрактивни грешки. Рефрактивните грешки како астигматизмот можат да се коригираат со употреба на соодветни очила или леќи.

Употребата на контактни леќи, исто така, придонесува за лекување на диплопија кај некои пациенти. Со препишување на специјални контактни леќи, проблемот со видот може да се отстрани. Во случаи на двојно гледање предизвикано од суво око, се користат капки за вештачки солзи.

Вежби за очи и фластери

За да се зголеми координацијата на очните мускули, можат да се применат специјални програми за вежбање. Овие вежби ги зајакнуваат очните мускули и ја зголемуваат хармонијата помеѓу очите. Даваат корисни резултати особено за бинокуларна диплопија.

Фластерите за очи се користат како привремено решение. Затворањето на едното око одреден период може да помогне во некои случаи. Меѓутоа, овој метод не се претпочита како трајно решение. Лекувањето со покривање на окото се применува за испраќање на правилен визуелен сигнал до мозокот.

Лекување со лекови

Ако станува збор за дијабетес, се започнува лекување со лекови или инсулин. Ставањето на нивото на шеќер во крвта под контрола го ублажува проблемот со двојното гледање предизвикан од дијабетична невропатија. Со лекувањето на тироидните заболувања може да се намали притисокот врз очните мускули.

Ботокс инјекциите се користат за отстранување на нерамнотежите во очните мускули. Инјекциите со ботулински токсин обично се претпочитаат за случаи на привремено двојно гледање. Со лекувањето со Ботокс применето во рана фаза, диплопијата може да се отстрани.

Ако постојат невролошки состојби како мултиплекс склероза, диплопијата може да се намали кога болеста ќе се стави под контрола. Во случаи на парализа на нервите, се следи со лекување со лекови.

Опции за хируршка интервенција

Ако постои приклештување на мускулите поради слабост или повреда на очните мускули, може да биде потребна операција. Хируршкото лекување се применува за коригирање на проблемите во очните мускули. Обезбедува хируршко решение во случаи како разрокост или траума.

Ако постои диплопија поврзана со Гравесовата болест, се размислува за хируршка интервенција. Операцијата на катаракта се претпочита во лекувањето на двојното гледање поврзано со заматување на леќата. Операциите направени со цел да се коригира положбата на очните мускули ја обезбедуваат хармонијата на очите.

Потребно е да се лекува со операција во доцната фаза. Во лекувањето на двојното гледање предизвикано од причини како мозочен тумор, аневризма, се применуваат третмани со кои ќе се отстрани главната причина.

Често поставувани прашања за диплопијата

Одговорите на прашањата што ве интересираат во врска со диплопијата можете да ги најдете во овој дел. Пациентите често сакаат да добијат информации за процесот на лекување, кај кој лекар треба да се обратат и за сериозноста на состојбата.

Дали двојното гледање поминува само по себе?

Привремените фактори како замор, стрес или консумирање алкохол можат да предизвикаат нехармонична работа на очните мускули. Во овие случаи, двојното гледање може да се повлече само по себе за кратко време. Меѓутоа, бидејќи обично е предизвикано од основни здравствени проблеми, ако стане трајно, потребна е медицинска интервенција.

Во случај на двојно гледање што продолжува на очигледен начин или често се повторува, задолжително е потребна проценка. Дури и ако се подобри за кратко време, контролата кај лекар е важна. Ретко, ако болеста предизвикала трајно оштетување на нервите, диплопијата станува трајна.

На кој оддел треба да се обратам за диплопија?

Со проблемите со двојно гледање обично се занимава одделот за очни болести или неврологија. Процесот се води со обраќање кај специјалист по очни болести. Ако доживувате двојно гледање додека гледате со едно око, проблемот веројатно потекнува од окото.

Кога искуството е во двете очи, проблемот обично потекнува од нервниот систем. Особено во случај на диплопија што постојано се појавува, може да се размислува за невролошки проблеми. Ќе биде корисно да се направат детални прегледи на очите и нервниот систем.

Што е вертикална диплопија?

Состојбата во која сликите се перцепираат вертикално една врз друга се нарекува вертикална диплопија. Ќе се соочите со слики што се перцепираат една под друга или една над друга. Обично е предизвикана од нерамнотежа во мускулите одговорни за движењата на очите нагоре или надолу.

Што е хоризонтална диплопија?

Тоа е вид на двојно гледање каде што двете слики се гледаат една до друга. Сликите се перцепираат хоризонтално. Обично укажува на проблем во мускулите што овозможуваат движење на очите навнатре или нанадвор.

Дали диплопијата е опасна?

Ако дојде до ненадејно влошување во видното поле, може да биде потребна итна медицинска интервенција. Можат да се развијат компликации што можат да создадат животна опасност или да предизвикаат губење на видот. Ако е придружена со силна главоболка, нарушување на говорот или слабост во телото, треба да се посомнева во состојби како мозочен удар.

Диплопијата не предизвикува директно слепило, но некои важни проблеми можат да доведат до губење на видот. Сериозни здравствени проблеми како парализа, невролошки заболувања или мозочни тумори можат да доведат до губење на видот. Затоа, треба да одите кај очен лекар за да се утврди и лекува основната причина.

Накратко за диплопијата (двојно гледање)

Иако проблемот со двојно гледање изгледа сложен, тоа е состојба што може да се реши со правилна дијагноза и лекување. Кога ќе почнете да перцепирате две слики во вашите очи, прво обратете се кај очен лекар. Иако привремените состојби се повлекуваат сами по себе, трајното или често повторувачкото двојно гледање може да биде знак за сериозни здравствени проблеми.

Запомнете дека лекувањето на диплопијата варира според основната причина. Постојат различни опции како очила, лекови или хирургија. Благодарение на раната интервенција, во повеќето случаи се постигнуваат успешни резултати. Затоа, не ги игнорирајте симптомите и заштитете го квалитетот на вашиот вид со добивање стручна проценка.

Диплопијата е состојба на перцепција на еден предмет како две одделни слики. Во овој напис детално се разгледани симптомите, причините, методите за дијагностика и опциите за лекување на диплопијата.