Детето ми не може да стои исправено! Или е грбавост?

Халку познато како грбавост, кифозата ја истраживме од А до Ш за вас…

Што е кифоза?

Кифозата, позната во народот како грбавост, всушност е напреднат облик на природната грбавост што постои во нашето тело. Сите знаеме дека грбот ни е малку искривен, а половината малку вдлабната. Грбавоста на грбот до одредена мера се смета за природна. Ако грбавоста во подрачјето на грбот или во местото каде грбот се спојува со половината надмине 50 степени, може да се зборува за кифоза. Иако кифозата изгледа само како козметички проблем, всушност носи и многу сериозни психолошки проблеми, како депресија, опаѓање на школскиот успех, проблеми во комуникацијата со родителите и социјална адаптација.

Кога се јавува кифозата?

Особено кај машките деца во пубертетската возраст, кифозата се јавува почесто, а растот на ‘рбетницата не се одвива како што треба. Нашите прешлени се со правоаголна форма. Растот на ‘рбетницата се остварува преку еднаков раст на прешлените од сите страни. Меѓутоа, од 10-годишна возраст, особено во грбот и во подрачјето каде грбот се спојува со половината, почнуваат деформации. Односно, додека ‘рбетницата од задната страна расте целосно, од предната страна расте помалку и прешлените добиваат триаголна наместо правоаголна форма. Во таква состојба детето не успева да стои исправено. Може да има болки во грбот. Деформацијата станува видлива на возраст од 15-16 години, а, за жал, околу 16-17 години е потребно да се оди кај лекар. Тогаш грбавоста на грбот на детето станува видлива.

Како се поставува дијагноза за кифоза?

Со клиничкиот преглед и едноставно рендгенско испитување може да се утврди дали грбавоста кај вашето дете е коскено оштетување или проблем со држењето на телото. Тука на семејството му припаѓа многу важна улога. Особено во детството можеби сме биле изложени на изјави од родителите како: „Детето мое, стој исправено, ќе ти израсте грбавина“. Всушност, ова упатство е точно. Ако детето, кога ќе биде предупредено да стои исправено, може да заземе исправен став и да го задржи, таа грбавост е привремена состојба. Меѓутоа, ако детето, иако се труди да стои исправено, не може да ја задржи позицијата и се враќа во стариот положај, мора задолжително да се земе предвид и да се консултира специјалист. Кифозата е проблем со држењето на телото. Ако се занемари со мислење дека со текот на времето ќе се поправи, таа напредува. Проблем што може да се реши со методи без операција станува проблем што може да се реши само со операција. Затоа родителите треба да бидат многу повнимателни.

Како се лекува?

По поставувањето на дијагнозата грбавост, според степенот се одредува план за лекување. Ако грбавоста може да се контролира и поправи со методи без операција, болеста се следи со распоред во кој се применуваат физиотерапевтски мерки, како вежбање, учење правилно држење на телото, јакнење на мускулите, јакнење на мускулите на стомакот и грбот, извршување вежби мекик, обратен мекик и склекови и нивно повторување во текот на денот. Но, ако и покрај сите овие вежби и физиотерапија не се постигне посакуваниот резултат и степенот на искривување продолжува да се зголемува, започнува лекување со корзет. Лекувањето со корзет е важно, тешко и бара внимание. Корзетот, соодветен на местото и степенот на грбавоста, се одредува и се дизајнира посебно за личноста, преку заедничка работа на техничар за корзети и рбетен хирург. Корзетите, зависно од степенот на грбавоста, може да треба да се носат 10-20 часа без прекин, до завршување на растот на скелетот. Корзет што е посебно дизајниран за личноста и се користи во соодветни услови може да ја поправи грбавоста без операција. Но, ако грбавоста не се поправи и покрај корзетот, потребна е хируршка интервенција. Во нашата земја, за жал, кифозата често се смета погрешно за проблем со држењето што сам по себе поминува, па пациентите обично одат кај лекар кога грбавоста ќе стане видлива, околу 16-17 години. Затоа операцијата кај овие болести се прави во возраст од 16-18 години. Нашата желба е, ако можеме да ја откриеме кифозата во период кога не е потребна операција, да ја спроведеме потребната терапија со методи без операција. Со денешните развиени техники на анестезија и единиците за интензивна нега, ризикот од компликации при операциите е спуштен под %2.

Подвижноста после операцијата зависи од степенот на грбавоста и подрачјето. Бидејќи движењето во делот на ‘рбетницата каде се поставуваат шрафови е прекинато, колку порано се изврши операцијата за кифоза, толку повеќе се обезбедува слобода на движење. Операцијата се изведува со најкратка можна должина, за да не се ограничи подвижноста на пациентот. Еден ден по операцијата пациентот се подига и се води, а со текот на денот подвижноста се зголемува. Бидејќи употребените шрафови се многу јаки, корзет не се користи, освен во многу ретки случаи. Пациентот може да започне со спортски активности, како пливање и возење велосипед, во рок од 4-6 месеци.

Што може да предизвика кифозата ако не се лекува?

Ако кифозата не се третира на време, таа не влијае само на грбот и половината, туку негативно влијае и на внатрешните органи. Кај лица со кифоза кои не добиваат потребно лекување, со возраста градниот кош се деформира и почнува да ги стиска срцето и белите дробови. Со спречување на доволна размена на кислород, се забавува и брзината на пумпање крв од срцето и почнува негативно да влијае на сите органи. Бидејќи кифозата ја зголемува вдлабнатоста во половината, со напредувањето ја намалува флексибилноста на половината и создава подлога за дискус хернија во половината, хернија на грбот, болки во мускулите што го држат ‘рбетниот стол исправен и артроза.

Дали можеме да ги заштитиме нашите деца од кифоза?

Товарот што го носат децата на грбот не е директна причина за кифозата, но не заборавајте дека ја забрзува настанувањето и развојот на кифозата! Затоа:

Внимавајте детето да носи ранец чија тежина не надминува 8-10% од неговата телесна тежина (4-6 кг).

Обезбедете да го носи ранецот на средниот дел од грбот.

Прилагодете ги ремињата на ранецот така што нема да се спуштаат под подрачјето на грбот.

Предупредете го да не го носи ранецот на едно рамо, туку на двете рамења, со потпирање на средината на грбот.

Уредете ја работната средина дома за да стои исправено. Изберете работна маса и столче со потпирач за грб, соодветни за неговата возраст и развој.

Внимавајте дека, додека седи за работната маса, седи во правилна положба.

За време на учењето, обезбедете му да прави паузи на секои 30-45 минути и да прави вежби за истегнување и протегање.