Прекумерно потење (хипергидроза): причини, симптоми и методи на лекување

Прекумерното потење, познато и како хипергидроза, е состојба на прекумерна активност на потните жлезди и настанува кога до потните жлезди стигнува поголема количина хемиски стимуланси, ослободени од мозокот поради различни причини. Самото потење е физиолошки процес неопходен за регулација на телесната температура; сепак, прекумерното потење може да се појави во форма на капки на рацете, стапалата, под мишките или на главата, без каква било причина. Оваа состојба може да биде придружена со зацрвенето лице, или зацрвенувањето на лицето може да се јави и самостојно, без потење.

Што предизвикува прекумерно потење?

Прекумерното потење се дели на примарно (локализирано) и секундарно. Примарното, односно локализираното потење, кај здрава личност може да се појави без причина и без основно заболување. Во некои случаи, прекумерен стрес, вознемиреност или многу зачинета и остра храна може да го предизвикаат потењето.

Секундарната хипергидроза обично настанува како последица на други заболувања. Главните од нив се:

Рак

Дијабетес

Заболување на тироидната жлезда

Срцева слабост

Заболувања на надбубрежните жлезди

Белодробно заболување

Паркинсонова болест

Дебелина

Менопауза

Психолошки нарушувања

Кои се симптомите на прекумерното потење?

Симптомите на прекумерното потење се разликуваат според неговата сила и влијанието врз секојдневниот живот. Благи симптоми може периодично да се појават и да исчезнат. Меѓутоа, кај напредно прекумерно потење, состојбата може во текот на денот да достигне вознемирувачки размери.

Влијанието на прекумерното потење врз секојдневниот живот може да се набележи на следниов начин:

Пазувите или грбот може да бидат натопени во пот поради прекумерно потење.

Облеката може да се натопи од пот и може да се јави потреба за нејзина промена.

Од образите или челото може да капе пот во капки.

Од друга страна, прекумерното потење може да предизвика и одредени здравствени проблеми во телото.

Од долготрајно триење на потната област може да настане сврбеж или инфекција.

Иако самото потење не создава мирис, капките пот при допир со бактериите присутни на телото може да предизвикаат појава на непријатен мирис.

Може да се појават пукнатини, брчки или промена на бојата на кожата.

Може да дојде до распаѓање на горниот слој на кожата на стапалата или до необично мека кожа на стапалата.

Кои делови од телото најчесто се засегнати од прекумерно потење?

Кај прекумерното потење, иако обично може да биде засегнат секој дел од телото, кај некои делови симптомите може почесто да се јавуваат. Тоа се:

Пазувите

Стапалата

Регион на лицето (особено образите и челото)

Грбот

Генитална област

Дланките на рацете

Вратот

Во кои случаи треба да се посети лекар?

Прекумерното потење може да биде симптом на други основни заболувања. Затоа, ако ги доживувате следниве состојби, препорачливо е да се обратите кај специјалист по интерна медицина или пулмологија.

Губење на тежина придружено со прекумерно потење

Прекумерно потење кое се јавува особено при спиење

Прекумерно потење придружено со температура, болка во градите, тешкотии при дишење или срцеви палпитации

Долготрајно прекумерно потење, чија причина не може да се објасни

Како се поставува дијагнозата кај прекумерното потење?

Дијагнозата се поставува со физикален преглед и слушање на пациентовите тегоби. Пациент што се јавува во болница поради прекумерно потење најпрвин го испituva ендокринолог, психијатар и дерматолог, а со методи како крвна анализа се истражува дали постои друго основно заболување. Ако предложените третмани во овие области не дадат резултат, на пациентот му се нудат соодветни опции за лекување на примарно потење.

Кои се методите на лекување на прекумерното потење?

Ако кај пациентот постои секундарно потење, мора да се лекува основното заболување. Меѓутоа, кога потењето е примарно, односно локализирано, опциите за лекување се следниве:

Лекување со антиперспиранс

Пациентите кај кои е поставена дијагноза прекумерно потење најпрвин добиваат специјален антиперспиранс. Со антиперспиранси се цели спречување на потењето преку затворање на излезите на потните жлезди. Овој метод може да биде ефикасен кај пациенти со блага тежина на симптомите и обезбедува краткотрајни решенија од неколку часа.

Хируршко лекување (ETS операција)

За хипергидрозата, најсигурното решение е ендоскопска торакална симпатектомија, односно ETS операција. ETS операцијата се преферира особено при лекување на случаи на прекумерно потење во пазувите, рацете, стапалата и лицето, како и при проблеми со прекумерно зацрвенување на лицето.

Операцијата се изведува под општа анестезија. За време на операцијата, под пазувите се прават два мали засека. Преку едниот засек се внесува мал уред во облик на цевка, наречен ендоскоп, а со помош на светлечката камера на неговиот врв се откриваат нервите што предизвикуваат потење. Со помош на друг инструмент, преку вториот засек се ставаат клипсови на идентификуваните нерви и тие се блокираат. Така се цели отстранување на проблемот со потењето.

Како можна несакана последица, кај некои случаи потењето може да се јави на друг дел од телото. Иако ова најчесто исчезнува со текот на времето, доколку не помине, на пресечениот нерв може да се направи втора хируршка интервенција.

Успешноста на лекувањето на потењето со ETS операција, иако зависи од регионот каде што е извршена операцијата, е околу 90 проценти. Според едно спроведено истражување, кај 60 проценти од пациентите што се подложиле на ETS операција, и по 12 години не се јавува тегоба со потење.