Бүйрек обыры дегеніміз не?
Босату жүйесінің бір бөлігі болып табылатын бүйректер, бұршақ тәрізді болып, омыртқаның екі жағында бір-бірден, ішкі мүшелердің артында орналасады. Бүйректердің денемізде төрт негізгі функциясы бар.
- Дененің сұйықтық теңгерімін қамтамасыз етуге көмектеседі.
- Қан қысымын бақылауға алады.
- Зәр жолымен метаболизм қалдықтарын, мысалы, зәр қышқылы, креатинин және зәрді шығарады.
- Секреттелетін гормондар арқылы сүйек кемігіндегі қан клеткаларының өндірісіне үлес қосады.
Бүйрек тініндегі клеткалардың экологиялық немесе тұқым қуалайтын факторлардың әсерімен бұзылып, бақылаусыз өсуі мен көбейуі нәтижесінде, сол аймақта ісік, яғни ісік пайда болады. Бүйрек обыры, бүйректің зәр шығаратын бөлігінде дамуы мүмкін, сондай-ақ зәрдің жиналатын бассейн бөлігінде де орналасуы мүмкін. Американдық Онкология Қоғамы бүйрек обырының ең көп кездесетін 10 обыр түрінің бірі екенін жариялады. Ересектерде жиі кездесетін бүйрек обырының түрі, реналды клеткалық карцином болып табылады. Бүйрек обыры, өте баяу дамитын ауру. Сондықтан, тұрақты дәрігерлік тексеру өмірді сақтап қалуы мүмкін.
Бүйрек обырының себептері 
Бүйрек обырының себептері толық білінбесе де, обырдың пайда болуын қоздыратын кейбір қауіп факторлары бар.
- 50 жастан асқан адамдарда бүйрек обырының қаупі жоғары.
- Ерлердің бүйрек обырына шалдығу ықтималдығы әйелдерге қарағанда екі есе жоғары.
- Ожирение.
- Алкоголь мен темекі тұтыну.
- Жоғары қан қысымы.
- Асбест, кадмий сияқты заттарға ұшыраған металл жұмысшылары.
- Бүйрек ауруы және ұзақ уақыт бойы диализде болу.
- Отбасында бірінші дәрежелі туыстарында бүйрек обыры тарихы бар адамдар.
Бүйрек обырының белгілері қандай?
Бүйрек обыры жасырынып дамитын ауру болғандықтан, алғашқы кезеңдерде көп белгілер бермеуі мүмкін. Бірақ кейінгі кезеңдерде кейбір симптомдар байқалуы мүмкін.
Олар:
- Зәрде қан кету.
- Іштің ауыруы.
- Себепсіз бел ауруы және белде ісіктің пайда болуы.
- Әлсіздік.
- Тамаққа деген құлықсыздық.
- Темір жетіспеушілігі.
- Себепсіз жоғары температураның пайда болуы.
- Іште пальпацияланатын ісік.
Бүйрек обыры қалай диагноз қойылады?
Бүйрек обырының алғашқы кезеңдерінде диагноз қою қиын болуы мүмкін, сондықтан тұрақты дәрігерлік тексерулер өте маңызды. Жоғарыда аталған белгілердің біреуімен дәрігерге жүгінген адамның алдымен физикалық тексеруі жүргізіледі. Содан кейін қан құрамындағы креатинин деңгейі сияқты өлшемдер үшін зәр және қан тестілері сұралуы мүмкін. Сонымен қатар, ультрадыбыстық, Магнитті Резонанстық Суреттеу (МРС), Компьютерлік Томография (КТ) сияқты бейнелеу тесттері арқылы обырдың көлемі, түрі және таралу жағдайы туралы егжей-тегжейлі ақпарат алуға болады.
Бүйрек обыры қалай емделеді?
Бүйрек обыры диагнозы қойылған науқастарға; обырдың түрі, кезеңі, науқастың жасы және жалпы денсаулық жағдайына байланысты көпсалалы тәсілмен, сәйкес емдеу жоспары белгіленеді. Хирургиялық араласу, таңдалатын алғашқы емдеу нұсқасы болып табылады. Ісік жағдайына байланысты, парциалды нефрэктомия деп аталатын процедурамен бүйректің бір бөлігі алынып тасталуы мүмкін немесе радикалды нефрэктомия процедурасымен бүйректің толықтай алынуы мүмкін.
Сонымен қатар, абляция, криотерапия, химиотерапия, радиотерапия сияқты әдістерден де пайдаланылуы мүмкін.
