Мий Және Жүрек Хирургиясы

Ми және жүйке хирургиясы (нейрохирургия) әлемде де, біздің елімізде де қарқынды дамып келеді. ХХ ғасырдың соңғы онжылдығы АҚШ-та «Ми онжылдығы» деп жарияланып, осы кезеңде неврологиялық ғылымдарға қатысты зерттеулерге көбірек қаражат бөлінді. Гендік инженерия саласындағы зерттеулер адам өмірін ұзарту мен ісік биологиясына баса назар аударуда. Сонымен қатар диагностика әдістері де дамып, технология ғылымға таңғаларлық мүмкіндіктер ұсынуда. Нейрохирургия да диагностика әдістері тұрғысынан да, хирургиялық құралдар мен материалдар тұрғысынан да айтарлықтай қолайлы жағдайға жетті.

Біздің ми және жүйке хирургиясы (нейрохирургия) бөлімшеміз ми ісіктері, миға қан құйылу, ми аневризмалары, жұлын ісіктері, гипофиз ісіктері, жүрісті талдау және омыртқааралық жарықты емдеу бойынша диагностика мен емдеу қызметтерін көрсетеді.

КТ, МРТ, ПЭТ, ангиография, КТ-ангиография, ЭЭГ, ұйқы кезіндегі ЭЭГ, ЭМГ, допплерлік ультрадыбыстық зерттеу сияқты тексерулер жүйке жүйесін зақымдайтын көлемді, қан тамырын бітейтін және қан кетуге әкелетін өзгерістерді анықтауды жеңілдетеді.

Нейрохирургия бөлімшесі айналысатын аурулар топтары

• Ми ісіктері

• Миға қан құйылу

• Бел және мойын омыртқааралық жарықтары

• Бас жарақаттары

• Омыртқа жотасының жарақаттары, жұлын ісіктері

• Шеткі жүйкелердің үзілуі және қысылуы

• Дәрілік емге көнбейтін эпилепсиялар.

Ми ісіктері

Адам ағзасында кездесетін ісіктердің 10%-ы жүйке жүйесі тіндерінен түзіледі. Олардың 80–90%-ы бас сүйек ішінде дамиды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы қабылдаған жүйке жүйесі ісіктерінің гистологиялық жіктелуі төмендегідей.

Нейроэпителийлік текті ісіктер:

• Астроцитомалар

• Олигодендроглиомалар

• Эпендималық ісіктер

• Аралас глиомалар

• Хориоидты өрім ісіктері

• Эмбрионалдық ісіктер

• Менингеалдық ісіктер

• Шеткі жүйке қабығының ісіктері

• Тамыр текті ісіктер

• Ұрық жасушалы ісіктер

• Қатерлі лимфомалар

• Жергілікті дамитын ісіктер

• Метастаздық ісіктер

• Түрік ершігі аймағының ісіктері (краниофарингиома және гипофиз ісіктері)

Бұлардың ішінде астроцитомалар қатарында қарастырылатын мультиформалы глиобластома ең жиі кездесетін әрі ең қатерлі ісік болып саналады. Әдетте қатерсіз деп есептелетін менингиомалардың 15–20%-ы қайталанады, оларды анапластикалық менингиомалар деп атайды. Балалық шақ ісіктерінің бірі медуллобластома да қатерлі ісіктер қатарында қарастырылады. Метастаздық ми ісіктерінің 44%-ы өкпеден, 10%-ы сүт безінен, 7%-ы бүйректен, 6%-ы асқазан-ішек жолынан бастау алады. Ми ісігі кезінде ең жиі кездесетін шағымдар — бас ауруы, эпилепсиялық ұстамалар, қол мен аяқтағы әлсіздік, екі көрінушілік, тепе-теңдіктің бұзылуы, құсу, етеккір циклінің бұзылуы және емшектен сүт бөлінуі. Тексеру ретінде КТ және МРТ жасалады, емі хирургиялық. Патологиялық диагнозға байланысты хирургиялық емге сәулелік терапия, химиотерапия немесе иммунотерапия қосу-қоспау туралы шешім қабылданады.

Миға қан құйылу

Клиникалық көрініс әдетте бас ауруы, құсу және сананың өзгеруімен сипатталады. КТ арқылы диагноз қойылған науқасқа церебральды ангиография жасалып, емі жоспарланады. Аневризма анықталған науқаста ең алдымен хирургиялық ем қарастырылады. Егер операцияға кедергі болса немесе аневризма хирургиялық жолмен жетуге болмайтын жерде не көлемде болса, эндоваскулярлық араласу жоспарланады. Жағдай мүмкіндік бергенше аневризмаға ерте араласу қайталама қан кету мен вазоспазмның алдын алу үшін маңызды. АВМ емі хирургиялық, сәулелік және эндоваскулярлық араласуларды қамтиды.

Бел және мойын омыртқааралық жарықтары

Клиникалық көрініс омыртқалар арасында орналасқан пульпозды ядроның әдетте артқы-бүйір бағытқа қарай жарықпен шығуы нәтижесінде пайда болады. Мойын жарығында мойын, арқа, иық, қол ауыруы, ұйып қалу, әлсіздік; бел жарығында бел ауыруы, аяқ ауыруы, аяқтың ұюы, жіңішкеруі және әлсіздігі байқалады. Жедел кезеңде тыныштық, бұлшықет босаңсытатын және ауырсынуды басатын дәрілермен ем жүргізіледі. Шағымдар басылмаса, МРТ жасалып, нақты диагноз қойылғаннан кейін физиотерапия, қажет болса хирургиялық араласу жүргізіледі.

Бас жарақаттары

Бас жарақаттарында науқастың неврологиялық жағдайы мен КТ нәтижелері бағаланып, ми шайқалуы, ми соғылуы, контркуп жарақаты, диффузды аксондық жарақат сияқты көріністер анықталады. Жарақаттан кейін пайда болатын бас сүйекішілік гематомаларға жедел субдуралды гематома, мишілік гематома, эпидуралды гематома және САҚ жатады. Барлық бас жарақаттарын қажет болған жағдайда интубация және трахеостомия жасап, тыныс алуға қажетті қолдау көрсетуге болатын, тиісті мониторинг жүргізілетін орталықтарда бақылау ең дұрысы болып табылады.

Омыртқа жарақаттары

Омыртқа жотасының ішінде жұлын орналасқандықтан, омыртқа сынықтары мен жарақаттарына аса мұқият қарау керек. Жағдайдың белгілеріне қарай корсет арқылы консервативті тұрақтандыруға қол жеткізуге болады. Қажет болса, декомпрессия жасалып, тұрақтандыру операциясы орындалады. Неврологиялық белгілердің қалпына келуі үшін хирургиялық емнен кейін бірден оңалту еміне кірісу керек. Шеткі жүйкелер үзілгенде интерфасцикулярлық анастомоз жасалады, қажет болса жүйке трансплантаты қойылады.

Эпилепсия

Дәрілік емге төзімді эпилепсиясы бар науқастардың ішінен операцияға жарамдылары іріктеледі; алдын ала зерттеулер мен қажетті дайындықтар жүргізіліп, операция жасалады. Дәрілік емнің сәтсіздігі көбінесе диагностика мен дәрі таңдаудағы қателіктерден, сондай-ақ науқас пен оның айналасына байланысты мәселелерден туындайды. Науқастарды операцияға дайындау кезінде осы салада арнайы дайындықтан өткен невролог, нейрофизиолог, психиатр, радиолог және нейрохирург мамандарының бірлескен жұмысы хирургиялық нәтижелер үшін өте маңызды. ЭЭГ, ұзақ мерзімді бейне-ЭЭГ жазбалары және қажетті МРТ тексерулері арқылы зерттелген, психиатриялық тұрғыдан да жарамды деп танылған науқастар хирургиялық жолмен емделеді. Алайда ауыр созылмалы психоздар мен ақыл-ой кемістігі операцияға кедергі болатын жағдайлар болып табылады.

Ең жиі қолданылатын хирургиялық әдістер:

• Эпилепсияға себеп болатын түзілісті алып тастау: лезионэктомия

• Амигдалогиппокампэктомия

Мұқият неврологиялық тексеру және ең озық зерттеу әдістері арқылы диагноз қойылған науқастарға микрохирургиялық және ең заманауи техникалармен операция жасалады, қажет болса реанимацияда тиісті бақылау қамтамасыз етіледі және қалыпты өмірге тезірек оралуы үшін ауруханадан шығару мерзімі барынша қысқа жоспарланады.

Ми мен жүйке жүйесі — адам ағзасындағы күрделі байланыс желісінің негізгі құрамдас бөліктері. Ми — әлі күнге дейін құпиясын сақтап келе жатқан, күрделі қызметтері бар өмірлік маңызды мүше. Орталық жүйке жүйесі ағзаның басқа бөліктерімен байланыс орнатып, қозғалыстарды реттейді, сезімдерді қабылдайды және көптеген функцияларды бақылайды. Ми және жүйке хирургиясы саласы осы күрделі жүйеде туындайтын мәселелерді анықтауға, бақылауға және емдеуге маманданған. Сондықтан нейрохирургтар адам денсаулығы үшін шешуші рөл атқарады.

Ми және жүйке хирургиясы дегеніміз не?

Ми және жүйке хирургиясы — орталық, шеткі және вегетативтік жүйке жүйесі бұзылыстарын хирургиялық және хирургиялық емес жолмен басқаруды қамтамасыз ететін медициналық пән және хирургиялық мамандық. Нейрохирургтар қарқынды терапия, алдын алу, диагностика, бағалау, емдеу және оңалту қызметтерін көрсете алады. Нейрохирургтар педиатриялық нейрохирургия, нейроонкология немесе омыртқа хирургиясы сияқты тар мамандықтарға бөлінуі мүмкін. Сонымен қатар нейрохирургтар неврологтар, психиатрлар, нейрорадиологтар және іргелі ғылым салаларын қоса алғанда көптеген мамандықтармен бірлесіп жұмыс істейді.

Ми және жүйке хирургиясы ауруларына қандай аурулар жатады?

Нейрохирургтар ми, омыртқа және жүйке бұзылыстарының алдын алуда, диагностикасында және емдеуде маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ олар миға баратын тамырлардың жағдайын және қан ағымына әсер ететін жағдайларды емдейді әрі бақылайды. Операциялардан кейін емнен кейінгі оңалтуды да өз мойнына ала алады. Ми және жүйке хирургиясы ауруларын қысқаша былай сипаттауға болады:

• Паркинсон ауруы: Паркинсон ауруы — діріл, сіресу, тепе-теңдік пен үйлесімділіктің қиындауы сияқты еріксіз және бақыланбайтын қозғалыстарға әкелетін ми ауруы. Белгілер көбінесе баяу басталып, уақыт өте келе күшейеді. Ауру үдеген сайын адамдарда жүріс пен сөйлеудің бұзылуы, есте сақтау қиындықтары, депрессия, ұйқының бұзылуы, психикалық және мінез-құлықтық өзгерістер де байқалуы мүмкін. Ер адамдарды әйелдерге қарағанда жиірек зақымдайтыны және әдетте алғаш рет 60 жастан кейін байқалатыны белгілі.

• Шашыраңқы склероз: Шашыраңқы склероз (ШС) — ең жиі кездесетін және мүгедектікке әкелуі мүмкін неврологиялық ауру. Бұл иммундық жүйе жасушаларының орталық жүйке жүйесіндегі қорғаныш қабығы — миелинге қателесіп шабуыл жасауымен сипатталатын ауру. Белгілері әдетте 20–40 жас аралығында байқалады. Тепе-теңдіктің бұзылуы, мезгіл-мезгіл немесе жиі бас айналу, қуықты бақылау мәселелері, қол мен аяқтағы бұлшықет әлсіздігі, бұлшықет түйілуі, көрудің бұзылуы сияқты белгілер дамуы мүмкін.

• Эпилепсия: Эпилепсия — дүние жүзінде шамамен 50 миллион адамды зақымдайтын созылмалы, жұқпалы емес ми ауруы. Эпилепсия ми ісігі, ми жарақаты, босану кезіндегі жарақаттар және генетикалық жағдайлар салдарынан дамуы мүмкін. Есінен тану, қозғалыс қиындықтары, сезімнің жоғалуы, көңіл-күй мен басқа да когнитивтік функциялардың бұзылуы сияқты белгілер пайда болуы мүмкін.

• Ми ісігі: Ми ісігі мидағы немесе ми тінінің жанындағы жасушалардың өсуі нәтижесінде дамуы мүмкін. Миға жақын тіндерде дамитын ісіктерге жүйкелердің, эпифиз безінің, ми бетінің және гипофиз безінің ісіктері жатады. Белгілер ми ісігінің орналасуы мен көлеміне байланысты өзгереді. Дегенмен жалпы белгілерге әдеттегіден жиі әрі қатты бас ауруы, жүрек айну, бұлдыр немесе екі көріну, есте сақтау, есту, тепе-теңдік және сөйлеу мәселелері, сананың шатасуы және шаршау сезімі жатады.

• Spina bifida (омыртқаның жарылуы): Бұл омыртқа мен жұлын дұрыс қалыптаспаған жағдайда пайда болатын ауру. Ол нейрондық түтік ақауының бір түрі ретінде белгілі. Қалыпты жағдайда жүктіліктің ерте кезеңінде қалыптасатын нейрондық түтік ұрықтанудан кейінгі 28-ші күні жабылады. Алайда spina bifida бар нәрестелерде нейрондық түтіктің бір бөлігі толық жабылмайды. Бұл жұлынға және омыртқа сүйектеріне әсер етеді. Ауыр мүгедектікке әкелуі мүмкін, ал белгілер жұлын мен жүйкелердің зақымдалған-зақымдалмағанына байланысты өзгереді.

• Білезік өзегі синдромы: Ол ортаңғы жүйкенің қысылуы деп те аталады. Бұл науқастың қолында ұю, шымырлау немесе әлсіздік тудыратын жағдай. Белгілер қол бойымен созылып, білезіктегі карпалдық өзек арқылы алақанға қарай жалғасатын ортаңғы жүйкеге түсетін қысымнан туындайды. Ортаңғы жүйке бас бармақтың, сұқ саусақтың, ортаңғы және аты жоқ саусақтың қозғалысын басқарады. Белгілерге саусақтардағы ауырсыну, ұю, күйдіру және шымырлау жатады.

• Гидроцефалия: Бұл мидың тереңінде орналасқан қарыншалар деп аталатын қуыстарда сұйықтықтың жиналу ауруы. Сұйықтықтың шамадан тыс жиналуы қарыншалардың көлемін ұлғайтып, миға қысым түсіреді. Гидроцефалия кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ көбінесе нәрестелерде және 60 жастан асқан ересектерде кездеседі. Хирургиялық әдістермен жұлын-ми сұйықтығының қалыпты деңгейін қалпына келтіруге болады. Белгілерге қалыптан үлкен бас, бас төбесіндегі томпаю немесе керілген жұмсақ тін, жүрек айну, ұстамалар, бұлшықет тонусы мен күшіне қатысты мәселелер, көздің төмен қарай қадалып қалуы жатады.

• Сколиоз: Бұл омыртқаның бүйірге қарай қисаю ауруы. Бел ауыруы, арқаның сіресуі, жүйке қысылуына байланысты аяқтағы ауырсыну мен ұю, бұлшықет кернеуіне байланысты шаршау, омыртқаның жоғарғы бөлігінің қисаюына байланысты тыныс алудың қиындауы сияқты белгілер дамуы мүмкін.

• Миға қан құйылу: Мидағы артерия жарылып, айналасындағы тіндерге жергілікті қан кетуі салдарынан миға қан құйылу дамиды. Бұл қан кету ми жасушаларын өлтіреді. Инсульттердің 13%-ы миға қан құйылу салдарынан дамиды [9]. Миға қан құйылу белгілеріне қол мен аяқтағы әлсіздік, кенеттен басталатын қатты бас ауруы, ұстамалар, жұтыну, оқу және жазу қиындығы жатады. Дәм сезудің қалыпсыздығы, сана мен үйлесімділіктің жоғалуы, қолдың дірілдеуі, қозғалыс дағдыларының жоғалуы да басқа белгілер қатарына жатады.

• Менингит: Ми қабығының қабынуы деп те аталады; жұлынды қоршап тұрған сұйықтық пен қабықта да инфекция дамуы мүмкін. Инфекциялар вирустық, бактериялық, паразиттік және саңырауқұлақтық себептерден дамуы мүмкін. Кенеттен көтерілетін жоғары қызба, тері бөртпесі, желке бұлшықеттерінің сіресуі, жарыққа сезімталдық, тәбет пен шөлдеу сезімінің төмендеуі сияқты белгілер дамуы мүмкін.

• Ми тамырлары аурулары: Ми тамырлары аурулары артериялар, ұйқы артериясы, омыртқа артериялары сияқты көптеген тамырларда пайда болуы мүмкін. Бұл аурулардың кейбірі — веналық мальформация, каротидтік стеноз, ми аневризмасы, транзиторлық ишемиялық шабуыл, инсульт және миға қан құйылу.

• Бас сүйек жүйкелерінің салдануы: Бас сүйек жүйкелері — мидан басқа, бетке және дененің бір бөлігіне тікелей баратын жүйкелер. Бас сүйек жүйкелерінің 12 жұбы бар; олардың кейбірі көру, иіс сезу, есту, дәм сезу сияқты арнайы сезімдермен байланысты болса, басқалары бұлшықеттер мен бездерді басқарады. Бас сүйек жүйкелері қызмет ететін аймақтардағы ішінара әлсіреу салдануға әкелуі мүмкін. Бас сүйек жүйкелерінің салдануы көз қозғалыстарын шектеп, қылилық пен екі көрінуге себеп болуы мүмкін.

Ми және жүйке хирургиясы ауруларының белгілері қандай?

Ми және жүйке хирургиясына қатысты көптеген аурулар бар. Белгілер аурудың түріне, пайда болу орнына және ауырлығына қарай өзгергенімен, жалпы белгілерді былай атауға болады:

• Қызба,

• Қатты және әдеттен тыс бас ауруы,

• Бас айналу,

• Жүрек айну және құсу,

• Ұстамалар,

• Есінен тану,

• Тепе-теңдік, үйлесімділік, зейін, есте сақтау және қозғалыс бұзылыстары,

• Тұлғаның, мінез-құлықтың және көңіл-күйдің өзгеруі,

• Сөйлеу, жұтыну және көру бұзылыстары.

Ми және жүйке хирургиясы ауруларына диагноз қалай қойылады?

Ми және жүйке ауруларын анықтау кезінде алдымен науқастың анамнезі жиналып, физикалық тексеру жүргізіледі. Физикалық тексеру кезінде неврологиялық белгілер — қозғалыс, сезу, рефлекс және ойлау функциялары бағаланады. Осы тексерулерден кейін алынған деректерге сүйене отырып, науқас қажетті басқа тексерулерге жіберілуі мүмкін. Диагностика мақсатында қолданылуы мүмкін процедуралар төмендегідей:

• Биопсия: Зертханалық талдауға қажетті шағын тін үлгілерін денсаулық сақтау мамандары алады. Алынған тін үлгілері ми ісігінің қатерлі немесе қатерсіз екенін анықтауға көмектеседі.

• Электроэнцефалография (ЭЭГ): Мидың табиғи электрлік белсенділігі мен қызметін тексереді.

• Шақырылған потенциалдар сынақтары: Неврологиялық жағдайларды анықтауға мүмкіндік береді. Бұл мидың белгілі бір тітіркендіргіштерге жауап ретіндегі электрлік белсенділігі мен реакцияларын тіркейтін инвазивті емес процедура. Көбінесе шашыраңқы склерозды анықтау үшін қолданылады.

• Бейнелеу тексерулері: Компьютерлік томография (КТ), магнитті-резонанстық томография (МРТ) және позитрондық-эмиссиялық томография (ПЭТ) ми туралы егжей-тегжейлі кескіндер береді. Осылайша мидың белсенділігін, ауруларды немесе зақымдалған аймақтарды анықтауға болады.

• Зертханалық талдаулар: Қан, зәр, нәжіс немесе жұлын-ми сұйықтығы талдаулары тағайындалуы мүмкін. Сондай-ақ кейбір генетикалық тесттер де диагноз қою кезеңінде пайдалы болуы мүмкін.

• Психикалық функция тесттері: Есте сақтау, ойлау және мәселелерді шешу қабілеттерін бағалауға мүмкіндік береді.

• Неврологиялық тексеру: Тепе-теңдік, үйлесімділік, есту, көз қозғалысы, сөйлеу және рефлекстердегі өзгерістер бағаланады.

Ми және жүйке хирургиясы аурулары қалай емделеді?

Ми және жүйке хирургиясы ауруларын көптеген ем әдістерімен емдеуге болады. Ең жиі қолданылатын ем әдістері туралы мына ақпаратты беруге болады:

• Биопсия: Ықтимал ауытқулар анықталғаннан кейін ми жасушаларын немесе тінін алу үшін бас сүйекке тілік жасалып, ине енгізілетін процедура.

• Краниотомия: Ми ісігін, қалыпсыз тінді, қанды немесе қан ұйындыларын алу үшін бас сүйектің бір бөлігі алынатын процедура. Операция аяқталғаннан кейін бас сүйек бөлігі орнына қойылады.

• Краниэктомия: Краниотомияға ұқсас, краниэктомия — хирург бас сүйектің бір бөлігін алып тастау арқылы миға жететін, бірақ мидағы қысымға қатысты алаңдаушылыққа байланысты оны сол операцияда орнына қоймайтын процедура. Бас сүйек бөлігі краниопластика деп аталатын екінші операция кезінде орнына қойылады.

• Мидың терең стимуляциясы: Мидың белгілі бір аймақтарын электрлік ынталандыру үшін медициналық құрылғылар имплантацияланады. Көбінесе Паркинсон ауруы сияқты қозғалыс бұзылыстарында қолданылады.

• Нейроэндоскопия: Бұл ең аз инвазивті әдіс. Эндоскоп деп аталатын жіңішке түтік ауыз, мұрын немесе бас сүйектегі шағын тіліктер арқылы ми тініне жеткізіледі. Эндоскоптың ұшында жарық пен камера болады, операция оның ішіндегі құралдармен жүргізіледі. Мұрын көпірінің дәл артында орналасқан гипофиз безіне жақын ми ісіктері мен зақымданған ошақтарды алып тастау үшін қолданылуы мүмкін.

• Стереотаксиялық радиохирургия: Бұл омыртқа ісіктерін емдеудің инвазивті емес әдісі. Тар сәулелік шоқтардың көмегімен ісік өте дәл нысанаға алынады. Осылайша ауырсыну мен ісікті бақылауға қол жеткізуге болады.

• Эндоваскулярлық хирургия: Науқастың шап аймағына шағын тілік жасалып, қан тамырына жіңішке, иілгіш түтік енгізілетін процедура. Катетер бас сүйекті ашпай-ақ миға дейін жеткізіледі. Сол жерде қан ұйындыларын тазартуға немесе аневризмаларды қалпына келтіруге болады.

• Лазерлік абляция: Бас сүйектегі шағын тесік арқылы енгізілген лазерлік зондты пайдалану хирургке ісік пен эпилепсиялық тінді алып тастауға мүмкіндік беретін процедура.

Жиі қойылатын сұрақтар

Неврология мен ми және жүйке хирургиясының айырмашылығы неде?

Неврология — ми, жұлын және жүйкелерден тұратын жүйке жүйесіне әсер ететін жағдайларды анықтап, емдеуді мақсат ететін медицина саласы. Неврология саласында маманданған дәрігерлерді невролог деп атайды. Неврологтар операция жасамайды. Ал нейрохирургтар жүйке жүйесі ауруларын хирургиялық және хирургиялық емес процедуралармен анықтап, емдей алады. Операция қажет деп танылған жағдайларда неврологтар науқастарды нейрохирургке жібере алады.

Жүйке және тамыр аурулары қай бөлімге жатады?

Жүйке және тамыр ауруларын анықтаумен және емдеумен неврология және ми және жүйке хирургиясы бөлімдері айналысады.

Ми және жүйке хирургиясы ЭМГ тағайындай ма?

Бұлшықеттердің мидан келетін жүйке сигналдарына қаншалықты жақсы жауап беретінін өлшеу үшін электромиография (ЭМГ) тексеруі тағайындалуы мүмкін.

Ми және жүйке хирургиясы қандай шағымдармен айналысады?

Ми және жүйке хирургиясы инсульт, созылмалы ауырсынудың кейбір түрлері, бас, мойын және омыртқа жарақаттары, ми мен жұлын ісіктері, церебральды аневризмалар, неврологиялық бұзылыстар және қозғалыс бұзылыстарын қоса алғанда көптеген шағымдармен айналысады.

Ми хирургиясы қандай операциялар жасайды?

Биопсия, декомпрессия, эндоваскулярлық хирургия, мидың терең стимуляциясы, лазерлік абляция, нейроэндоскопия, краниотомия және краниэктомия сияқты операциялар жасалуы мүмкін.

Мида қан ұйындысы түзілсе, қай бөлім қарайды?

Мидағы қан ұйындысымен ми және жүйке хирургиясы айналысады.

Ми және жүйке хирургиясы қандай талдаулар тағайындайды?

Жалпы қан талдауы, зәр талдауы, нәжіс және жұлын-ми сұйықтығы талдаулары, биопсия, ангиография сияқты тексерулер тағайындалуы мүмкін.

Жүйке қысылуына тест қалай жасалады?

Жүйке сигналдарының бұлшықеттерге берілуін өлшеу үшін электромиография (ЭМГ) және жүйке өткізгіштігін зерттеу жүргізілуі мүмкін. ЭМГ бұлшықеттің жиырылуы қанша электрлік белсенділік тудыратынын өлшейді. Ал жүйке өткізгіштігін зерттеу электр тогының бұлшықетке жеткенге дейін шеткі жүйке арқылы өтуін бағалайды. Бұл екі тест көбінесе бірге жасалады.

Жүйкенің қысылғанын қалай білуге болады?

Қысылу аймағында ауырсыну, ұю немесе шымырлау пайда болады, аяқ-қол қозғалғыштығының төмендеуі, заттарды ұстай немесе қармай алмау, бұлшықет массасының жоғалуы сияқты белгілер байқалуы мүмкін. Сондай-ақ ЭМГ және жүйке өткізгіштігін зерттеу сияқты тексерулер де жүргізілуі мүмкін.

Миға қан құйылу белгілері қашан пайда болады?

Миға қан құйылу белгілері кенеттен пайда болып, біртіндеп күшейеді.

Ми мен жүйке жүйесінің денсаулығы аса маңызды, ал кез келген мәселені ерте анықтаудың өмірлік маңызы бар. Егер сізде ми мен жүйке жүйесі ауруларына тән белгілер байқалса, дәрігерге қаралу ұсынылады. Белгілер көбінесе кенеттен пайда болып, қысқа уақытта күшеюі мүмкін, сондықтан уақыт жоғалтпай маман көмегіне жүгіну керек. Ми мен жүйке жүйесі ауруларын ерте анықтау және емдеу өмір сапасын арттыруы мүмкін.