Көп миеломасы дегеніміз не?
Көп миеломасы — сүйек миының ішінде орналасқан, ағзамызға аурулармен күресуге көмектесетін антидене өндіруге жауапты плазмалық жасушаларға әсер ететін қатерлі ісік түрі. Гематологиялық қатерлі ісіктердің 10%-ын құрайды, ал барлық қатерлі ісіктер арасында 1%-дық үлесі бар. Сүйек миінің қатерлі ісігінің бір түрі болып табылатын көп миеломасы сүйек миін, бүйректерді және сүйектерді қамтиды. Ер адамдарда жиірек кездескенімен, көбінесе 60 жастан асқан адамдарға әсер етеді. Генетикалық тұқым қуалайтын ауру болмаса да, сирек отбасылық жағдайлар хабарланады. Генетикалық бейімділік, иондаушы сәулелену, созылмалы аурулар, созылмалы антигендік қоздырғыш, аутоиммундық аурулар, вирустар, химиялық агенттерге ұшырау және әртүрлі кәсіптік жағдайлар сияқты көптеген факторлармен миеломаның байланысы бар деп ойлануда. Емдеу табысының артуында ерте диагностиканың маңызды орны бар.
Қауіп факторлары қандай?
Кейбір адамдарда төмендегі жағдайларда көп миеломасын дамыту қаупі жоғарырақ.
Олар:
Ер адамдар
50 жастан асқандар
Артық салмағы бар немесе семіз адамдар
Көп радиацияға ұшырағандар
Мұнай өнеркәсібінде жұмыс істейтіндер
Көп миеломасының белгілері қандай?
Байқалатын алғашқы белгі әдетте арқада, жамбастарда немесе қабырғаларда пайда болатын сүйек ауруы түрінде көрінеді. Ауру дамыған сайын белгілері өзгеріске ұшырайды.
Олар төмендегідей сараланады:
Сүйек тығыздығының төмендеуіне байланысты сүйектегі ауырсыну мен сынықтардың артуы
Шаршау және әлсіздік
Жүрек айнуы, құсу, ішек қатуы, тәбеттің болмауы, санасының бұлыңғырлануы және қатты шөлдеу сезімі
Салмақтың төмендеуі
Себебі анықталмаған қызба
Инфекциялардың артуы
Аяқ-қолдарда пайда болатын әлсіздік немесе сезімнің төмендеуі, ұйып қалуы
Оңай көгеретін немесе қанайтын тері
Көп миеломасын диагностикалау әдістері қандай?
Жоғарыда аталған белгілермен ауруханаға келгенде дәрігеріңіз диагноз қою мақсатында алдымен сізді тексереді. Физикалық тексерудің соңынан кейбір зерттеулер тағайындалуы мүмкін. Дәрігеріңіз көп миеломасына күдіктенген кезде қан, зәр анализдерін және сүйек миінің аспирациясы мен биопсиясын жасау арқылы диагнозды оңай қоя алады.
Қан анализдері
Қан анализдері арқылы қандағы ақуыз бен кальцийдің мөлшері өлшенеді. Сау қызыл және ақ қан жасушаларының саны талданады. Сонымен қатар, қатерлі ісіктің қаншалықты дамығанын анықтауда да қан анализдерінен пайдаланылады және кейбір арнайы тексерулер жүргізіледі.
Зәр анализдері
Көп миеломасы бар адамдарда жиі кездесетін белгілі бір түрдегі ақуызды анықтау үшін зәр анализдерінен пайдаланылады. Ол үшін адамнан 24 сағат бойы зәрін жинау сұралады және кейбір арнайы зерттеулер жүргізіледі.
Биопсия
Биопсия кезінде сүйек миінен генетикалық зерттеулерге, ағынды цитометрияға және аспирациялық жағындыларға арналған қан үлгісінің бір мөлшері мен шағын тіндік үлгі алынады. Қалыпты емес плазмалық жасушалардың бар-жоғын бақылау үшін зертханаға жіберіледі. Биопсия кезінде операция жасалатын аймақ алдын ала жергілікті анестезиямен ұйытылады, содан кейін сүйек миі биопсиясына арналған инesi көмегімен сүйек миінің бір бөлігі алынады. Алынған үлгі патология зертханасына жіберіледі. Бұл үлгілер гематология және патология мамандарымен бағаланып, көп миеломасы диагнозы қойылады.
Бейнелеу зерттеулері
Сүйектер мен жұмсақ тіндерді егжей-тегжейлі талдау және зақымданудың бар-жоғын анықтау үшін компьютерлік томография (КТ), позитрондық эмиссиялық томография (ПЭТ) және магнитті-резонанстық бейнелеу (МРТ) сияқты бейнелеу әдістерінен көмек алынады.
Көп миеломасын емдеу әдістері қандай?
Кейбір пациенттерде көп миеломасы белсенді емес және емдеу қажет етілмейді. MGUS (мәні анық емес моноклоналды гаммопатия) және Smoldering миеломасы (жасырын-баяу миелома) деп аталатын бұл жағдайлар емдеусіз, тұрақты поликлиникалық бақылаумен бақыланады. Емдеу жоспарлау ауру белгілері пайда бола бастағанда жасалады.
Аурудың ауырлығына байланысты қолданылатын емдеу де өзгереді. Пациентте ешқандай белгі болмаса, емдеуге мұқтаж болмауы мүмкін, бірақ күнделікті тексерулер арқылы аурудың барысын бақылау қажет.
Белсенді ауру белгілері бар көп миеломасы пациенттері үшін ең қолайлы емдеу түріне адамның жасы, денсаулық тарихы және аурудың сатысы сияқты факторлар ескеріле отырып шешім қабылданады. Әдетте емдеу тамыр арқылы немесе таблетка түрінде берілетін бірнеше дәрінің комбинациясы түрінде химиотерапиялық режимдер мен қорғаныш антибиотиктік емдеу қолданылады. Мұндағы мақсат — қатерлі жасушаларды жою, инфекцияны азайту және ауырсынуды жою.
Сонымен қатар плазмалық жасушалардың жиналуына байланысты өсетін ісіктерге бағытталған радиотерапия және химиотерапия, қабынуды азайту үшін қолданылатын стероидтар да емдеу нұсқалары қатарында.
Көп миеломасының белгілері және емдеу әдістері: дұрыс бағалаудан бастаңыз
Шағымдарыңызды маман дәрігерлерімізбен бөлісіңіз; сізге қолайлы диагностика мен емдеу жоспарын бірге анықтайық.
Ескерту
Шағымдарыңыз кенеттен басталса, тез үдесе немесе күнделікті өміріңізді айтарлықтай шектесе, уақыт жоғалтпай дәрігерге қаралыңыз.
Көп миеломасының белгілері және емдеу әдістері бойынша емделу жолыңызды мамандарымызбен жоспарлаңыз.
Емдеу нұсқалары, процесс және дайындық туралы білу үшін форманы толтырыңыз немесе қабылдауға жазылыңыз.
